Qazaqstanda tuńǵysh ret

A.N.Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq ǵylymı hırýrgııa ortalyǵynda júrek yrǵaǵynyń buzylýy - mersateldi (jypylyq) arıtmııa boıynsha jasalǵan hırýrgııalyq ota sátti ótti. Búginde júrektiń soǵý yrǵaǵy buzylýynyń birneshe túri bar desek, sonyń ishinde óte jıi kezdesetini – mersateldik arıtmııa, ıaǵnı jypylyq arıtmııasy. Ol júrek aýrýynyń úshten bir bóligin, ıaǵnı 30 paıyzyn quraıdy. Jypylyq arıtmııasynyń jıi kezdesetin asqynýynan tromboembolııa jáne sozylmaly júrek jetispeýshiligi paıda bolady. Ol óz kezeginde arıtmııalyq dılatasııalyq kardıomıopatııaǵa ótýi múmkin. Osy arıtmııa ke­zin­de júrekishilik tromb úl­ken qanaınalym sheńberine ótý qaýiptiligi bar. Sondaı-aq, ol ártúrli aǵzalardyń tromboembolııasyna alyp keledi, onyń ishinde úshten ekisi mıdyń qan­tamyrlaryna túsedi. Árbir altynshy ıshemııalyq ınsýlt jypylyq arıtmııasy bar naýqas­tarda damıdy. Qazaqstanda bul aýrý dáriniń kómegimen emdelip kelgen. Onyń emdik tıimdiligi 50 paıyz bolsa, keıingi jyldary hırýrgııalyq jolmen, ıaǵnı júrekti ashpaı qan tamyrynan kateter arqyly oshaqtardy kúıdirýmen emdeýde. Onyń emdik tıimdiligi 70-75 paıyz bolǵandyqtan, aýrýdyń qaıtalaný múmkindigi joǵary. Al búginde shetelde jypylyq arıtmııany emdeýde torakoskopııalyq radıojıilikti ablasııa jasalady. Bul otanyń ereksheligi, júrekti tolyq ashpaıdy. Keýdeden úsh tesik tesip, vıdeoskop apparaty arqyly tamyrdyń ishimen emes, oshaqty júrektiń ımpýls­tary júretin joldaryn lazermen kúıdirip emdeıdi. Álemdik tájirıbe boıynsha bul atalmysh ádistiń emdik áseri 80-90 paıyz jaǵdaıda tıimdi bolyp tabylady. Basqa da tıimdiligi, ıaǵnı azınvazıvtiligi jáne qaıta qalpyna kelý ýaqytynyń qys­qalyǵy. Naýqastar úshin­shi táý­likte aýrýhanadan shyǵarylady. Qazaqstanda tuńǵysh otany Nıderlandy eli Leıden qala­­synyń Ýnıversıtettik medı­­sınalyq ortalyǵynan kelgen kardıo-torakaldi hırýrg Jerry Braun myrzanyń basshy­lyǵymen Ortalyqtyń kardıohırýrgııa bóliminiń meń­gerýshisi Rústem Tóleýtaev jasady. Ota úsh sa­ǵatqa sozylǵan. Sheberlik dáris sheńberinde eki kúnde tórt ota jasalyp, As­tana, Almaty, Pav­lodar, T­araz qalalarynan kelgen maman­darǵa dáris oqyldy. – Tórt pasıenttiń biri Almaty oblysy Jambyl aýdanynan kelgen 69 jastaǵy naýqas Bazarbaı Dáneǵulov buǵan deıin dárimen emdelgen. Onyń kómegi bolmaǵan soń kateterlik ablıasııa jasalǵan. Biraq, ol em de kómektespegen soń osy ádisti birinshi ret qol­dandyq. Qazir pasıenttiń júrek yrǵaǵy qalpyna keldi. Ekinshi naýqas Almaty oblysy, Qarasaı aýdanynyń 58 jastaǵy turǵyny Arystan Bajanov alty aıdan beri jypylyq arıtmııasymen aýyrǵan. Bul kisige eki ret ka­tetrli ablıasııa jasalǵanymen, kómektespegen. Osy otadan keıin naýqastyń júrek yrǵaǵy qalypty jaǵdaıǵa keldi. Júrekti tekser­gennen keıin jıyrylý qabi­leti de joǵarylady, – dedi bizge bólim­she dárigeri, kardıohırýrg Roza Taımanova. Ota jasalǵan naýqas Bazarbaı Dáneǵulovpen kezdeskenimizde óziniń osy aýrýmen jıyrma bes jyldan beri aýyratynyn, eger júrektiń qalypty soǵýy mınýtyna 60-80 aralyǵynda bolsa, jasy ulǵaıǵan saıyn kún, tún demeı 180-200-ge deıin jetip, asqaqtap ketetinin, búgingi emnen keıin qalypty soqqanyna qýanyp otyrǵanyn jetkizdi. – Múmkindikti paıdalanyp, súıikti gazetimiz «Egemen» arqyly dertime ara túsip, shıpa tapqan ortalyqtyń «altyn qoldy» kar­dıohırýrgterine, barlyq medı­sınalyq qyzmetkerlerine, shet­eldik dáriger qonaǵymyzǵa shyn júrekten alǵys aıtamyn. Osyndaı jaǵdaı jasap, tegin emdep otyrǵan úkimetimizge, Elba­syna zor yqylasymdy bildiremin, – dedi Bazarbaı aǵa. Sheberlik-dáris sońynda pikir jáne tájirıbe almasý maqsatynda dóńgelek ústel ótti. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan»