Qarjy bólingen, qaıtarymy qandaı?

2500-ge jýyq iri qara mal brýsellezge shaldyqqan Al óńirde mal aýrýlaryn boldyrmaý úshin veterınarlyq-aldyn alý jáne dıagnostıkalyq sharalardy júrgizýge byltyr 571 mıllıon teńge, bıyl 568,9 mıllıon teńge bólinipti. Sonda bul qarjynyń nátıjesi men tıimdiligi qandaı bolǵan? Oblystaǵy veterınarııa bas­qar­masynyń málimetinshe, brýsellezge shaldyqqan maldyń basym bóligi Qashyr aýdanynda, Eki­bastuzda, Baıanaýyl aýdanynda tir­kelipti. Qazirgi ýaqytta Maı, Ýspen aýdandarynda maldy brý­sel­lezden saýyqtyrý sharalary júr­gizilýde. Sondaı-aq, iri qara jáne usaq maldyń dertke shaldyǵýy boıynsha arnaıy saqtandyrý sharalary barysyn­da Lebıaji aýdanynyń Sha­r­baqty, Qyzylásker jáne Shám­shi aýyldarynda karantın­dik shekteý sharalary jasalýda. Dertke shaldyqqan mal «Rýbı­kom», «Et bastaý» jáne «Aqjar óndirisi» et óńdeý kombınattaryna tapsyrylýda. Jalpy, bizdiń óńirde oblystyq veterınarııa basqarmasynyń habarynsha, maý­sym aıyndaǵy, ıaǵnı, qazirgi jaǵdaı boıynsha tekserilgen 230 myń mal basynyń 2400-i, 290 myń usaq maldyń 159 basy brýsellezge shaldyqqany anyqtaldy. Málimetter azaıtylyp kórsetiletin de sııaqty. О́ıtkeni, biz gazetimizde jazǵan Lebıaji aýdany Shámshi aýylynyń turǵyny E.Bólekbaevtyń bir otar qoıynyń ózinen 60 usaq mal aýrýǵa shaldyqqan bolatyn-dy. О́tken jyly brýsellezge shaldyqqan maldyń shyǵynyn óteý úshin 340 mıllıon teńgeden astam qarjy tólenipti. Onyń 50 paıyzyn memleket, 50 paıyzyn et óńdeý kásiporny óteıdi. Bıyl bul ótem úshin 159 mıllıon teńge qarastyrylypty. Veterınarlarǵa júkteletin negizgi talaptar boıynsha maldyń qany jyl saıyn eki ret dıagnostıkalyq tekserýlerden ótýi kerek. Oblystar men aýdandarda qajetti qural-jabdyqtarmen jabdyqtalǵan veterınarııalyq zerthanalar bolýy shart. Qarjyny baqylaý úshin árbir óńirde, aýdanda kommýnaldyq veterınarııalyq kásiporyndar qurý qajettiligi de aıtyldy. Bul talaptar qalaı oryndalýda, baqylaý bar ma, joq pa degen suraqtar týyndaıdy. Sondyqtan, veterınarlyq aldyn alý jáne dıagnostıkalyq sharalarǵa bólingen qyrýar qarjyny baqylaýǵa alǵan jón. «Qazir maldy baǵýdan góri emdeý qıyn bolyp tur...», deıdi aýyldyqtar. Sonda, qyrýar qarajattyń qalaı ıgerilip jatqany – dertke shaldyqqan júzdegen maldyń et óńdeý kombınattaryna jónel­tilýimen eseptelip, anyqtala ma?.. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy