Júırikter anyqtalatyn sát jaqyn

Fransııada ótip jatqan fýtboldan Eýropa chempıonatynda burnaǵy kúni sońǵy eki oıynnyń oınalýymen 1/8 fınaldyq kezeń máresine jetti. Endi 30 maýsym – 3 shilde aralyǵynda shırek fınaldyq oıyndarǵa kezek beriledi. Budan aıbyny asyp, aıdyny ozyp shyǵatyn tórt komandanyń úsheýi kúni erteń kil syńǵyrlaǵan medaldarǵa qol jetkizedi. Munyń ózi ýaqyttyń júldeli júırikter anyqtalatyn tusqa tym jaqyndap qalǵanyn kórsetedi. Qazir osy segizdikti aldaǵy kún­derde bir-birlerimen kezdesetin Polsha – Portýgalııa, Ýels – Bel­gııa, Germanııa – Italııa jáne Fran­sııa – Islandııa juptary qurap otyr. Ádette, mundaı jan alyp, jan berisetin, bezben basyna bir eldiń ary men namysy túsetin almaǵaıyp sporttyq jarystarda aldyn ala boljam aıtyp, sáýegeılik kórsetý adamǵa onshalyqty abyroı ápere bermeıdi. Sondaılardyń birazy burnaǵy Anglııa – Islandııa match­ynda aǵylshyndardyń shúbásiz kúshti ekenine bás tigisip, qatty qatelesti. Aldymen alańǵa Italııa men Ispanııa bettedi. «Skýadra adzýrra» ár taımda soqqan bir golynyń nátıjesinde 2:0 esebimen jeńiske jetti. Lıon stadıony bul kúni bir­neshe tarıhı sheshimge qol qoı­dy. Sonyń birinshisi – ıspandar segiz jyldan beri arqalap kele jatqan qurlyq chempıony degen ataqtarynyń ýákildigin berip shyqty. Ekinshisi – «Fýrııa roha» buǵan deıin qatarynan eki sapar alǵan chempıondyǵyn úshinshi mártelikke ulastyrý maqsatymen birjola qoshtasty. Úshinshisi – Appenın túbeginiń jigitteri qarsylastarynan 2012 jylǵy Eýropa chempıonatynyń Kıevte 1 shilde kúni oınalǵan fınalynda 0:4 bolyp utylýynyń esesin qaıtardy. Muny birqatar sport sholýshylary «ıtalıansha vendetta» dep atap ta úlgerdi. Tórtinshisi – eki quramanyń osy kezge deıingi ózara kezdesýleriniń qorytyndysynda teń bolyp turǵan tarazy basy osy jolǵy utyspen ıtalıandarǵa qaraı aýyp ketti. Al bul quramalar buǵan shekti bir-birimen 34 ret ushyrasyp, árqaısysy 10 retten jeńiske jetip, 14 kezek teń oınaǵan bolatyn. «Italııa – jaı ǵana katenachcho deńgeıinen anaǵurlym bı­ik», – dedi oıynnan keıingi bas­pasóz máslıhatynda «Skýad­ra adzýr­ranyń» bas jattyq­tyrýshysy Antonıo Konte. Eń bas­tysy, ıtalıan fýtbolshylary muny alań ústinde óte-móte dáldikpen dáleldep berdi. Olar ıspandardyń árbir artyq júri­siniń aldyn orap ketip, qaýip-qaterdi tusaýlap tas­tap otyrdy. Sonymen birge, bul match ıtalıan komandasynyń shabýyl shebinde biraz salmaqty problemanyń bar ekenin de baıqatyp qoıdy. So­ǵan qaramastan, bul olardyń is basyndaǵy chempıondy tize búk­tirip, jarys jolynan shyǵaryp tas­taýlaryna kedergi keltire almady. Jekpe-jekti Antonıo Kon­teniń shákirtteri belsendi bastady. Osy tusta Eder men Pelle birshama kózge tústi. 11-mınýtta Emanýele Djakkerınıdiń shalqaıa berip tepken doby baǵannan qaıt­ty. Álbette, ıspandar da óz qaqpasy aldynda jer baýyrlap jatyp alǵan joq. Ara-tura olar da alǵa umtylyp turdy. Birinshi taım, tutastaı alǵanda, Italııa quramasynyń basymdyǵymen ótti. Sonyń arasynda, 33-mınýtta Djordjıo Kellını gol soǵyp ketti. Ol Ederdiń soqqysynan keıin dopty dál aldyna túsirip alǵan Davıd de Hea qateligin ádemi paıdalana bildi. Al ekinshi goldy ıtalıandar kezdesýdiń eń sońǵy sekýndtary júrip jatqan 90+1 mınýtta soqty. Bul joly olar Vısente del Boskeniń oıynshylaryn qarsy shabýyl kezinde «qaqpanǵa» túsirdi. Goldy Matteo Darmıannan pas alǵan Grasıano Pelle saldy. Islandııanyń Anglııany yǵys­tyryp, joldan shyǵaryp tas­taýynyń sensasııa ekenin moıyn­damaıtyn maman joq. Biraq Nıssada ótken kezdesýdiń basy jaǵdaıdyń bulaısha damıtyny jóninde eshqandaı sybys bildirgen joq. Kerisinshe, Roı Hodjson fýtbolshylarynyń ony sátti bastaǵanyn kórsetti. Aǵylshyndar 4-mınýtta-aq esep ashty. Ras, gol Ýeın Rýnıdiń urýymen penaltıden kirdi. Aıyp doby Danıel Starrıjden dop alǵan Rahım Sterlıng qaqpa alańyna quıǵytyp kelgen kezde qaqpashy Hannes Halldoýrssonnyń ony tobyqtan qaǵyp qula­týyna baılanysty belgilendi. Alaıda, arada bar-joǵy eki mınýt ótkennen keıin favorıt-komanda oıynshylarynyń kóńil kúıleri nildeı buzylyp sala berdi. Buǵan Karı Arnasonnyń qaptaldan qol­men laqtyryp bergen dobyn Ragnar Sıgýrdssonnyń qaǵyp alyp, jaqyn jerden qaqyrata uryp, jaýap gol soǵýy sebep boldy. Osydan keıin birtindep óz-ózine kelgen Anglııa joıqyn joryq­­tarmen qarsylasyn basyp tastamaqqa umtyldy. Sol ýaqyt­­tary on mınýttaı ýaqyt «Úsh arystannyń» entigin basyp, ek­pinin qaıtarýǵa kúsh salǵan Lars Lagerbektiń ulandary qaıta qarsy shabýylǵa kóterildi. 18-mınýtta óte jaqsy oınalǵan kombınasııa­dan keıin Kolbeın Sıgtorsson aıyp alańy syzyǵy mańynda soqqy jasady. Qaqpashy Djo Hart dopqa qoly tıgenimen, ony birjola qaıtaryp tastaı almady. Osylaısha ıslandtar alǵa shyǵyp ketti. Álbette, kóp uzamaı aǵylshyndar esepti teńestirý úshin jantalasa shapqylady. Osy maqsatta bapker ekinshi taımda oıynǵa qosqan fýtbolshylar senimdi aqtaı alǵan joq. Máselen, Djek Ýılsherdiń jartylaı qorǵanystyń orta shebinde Ýeın Rýnımen til tabysyp oınaýy ońaıǵa túspedi. Al Djeımı Var­dıdiń tipti alańda bar-joǵy bel­gisiz bolyp qaldy. Anglııa qura­masy osylaısha ózderinen kútil­gendeı oıyn órnegin kórsete qoı­mady. Munyń sońy jeńilispen aıaqtaldy. Oıyn bitkennen keıin Roı Hodjsonnyń aıtqan birinshi sózi óziniń otstavkaǵa ketýi týrasynda boldy. «Maǵan joldy osylaı aıaqtaý óte ókinishti. Biraq mundaı jaǵdaı bola beredi», – dedi ol. Sóıtip, ol tórt jylǵa sozylǵan jumysyn aıaqtaǵaly otyr. Osy ýaqyt aralyǵynda jattyqtyrýshy quramany Eýropanyń eki, álemniń bir chempıonatyna bastap bardy. Bulardyń ishindegi eń iri tabysy 2012 jyly qurlyq chempıonatynda shırek fınal shebine deıin jetýi boldy. Bul joly oǵan da jete almady. Endi komandalar eki kúndik úzilis alady. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»