Syrdaǵy serpin

Premer-Mınıstr Kárim Másimov Qyzylorda oblysyna arnaıy issaparymen keldi. Úkimet basshysy mingen ushaq Baıqońyr qalasyndaǵy «Kraınıı» áýejaıyna túske taman qondy. Mártebeli meımandy oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev kútip alyp, juldyzdy qalashyqtyń tynys-tirshiligimen tanystyrdy. Sol kúni «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan jańa sıpattaǵy «Soıýz MS» kóliktik basqarylatyn ǵarysh kemesi bar «Soıýz-FG» zymyran-tasyǵyshy kókke sátti kóterilgen edi. Bortyna reseılik ǵaryshker Anatolıı Ivanıshın, japon Takýıa Onıshı men NASA-dan Ketlın Rýbıns sekildi astronavtardy mingizgen ǵarysh kemesi stansamen 9 shilde kúni túıisedi. Byltyrdan bastap Baıqońyr qalasyndaǵy 6 mektep qazaqstandyq standartpen bilim berýge kóshken bolatyn. Premer-Mınıstr «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasy boıynsha salynǵan №277 mektepke arnaıy bardy. Mektep respýblıkalyq bıýdjetten bólingen qarjy esebinen pándik kabınetpen jabdyqtalǵan. Onda 57 oqý kabıneti, 3 kompıýter synyby, 13 laboratorııalyq-praktıkalyq kabınet, 2 oqý zaly bar kitaphana, 640 orynǵa arnalǵan akt zaly, 100 oryndyq konferensııa zaly men murajaı, 320 balaǵa laıyqtalǵan ashana, 2 sport zaly bar. Negizi Baıqońyr qalasynda 14 jalpy bilim beretin mektep jumys istep tur. Onyń altaýy qazaq tilinde bilim beredi. Sonymen qatar, mundaǵy 14 balabaqshada 2789 bala tárbıelenip jatyr. Osy 14 baqshanyń bireýi ǵana qazaqstandyq standarttarǵa kóshken. Oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Baqytjan Saılybaev Syr óńirindegi, onyń ishinde Baıqońyr qalasyndaǵy bilim berý máseleleri jaıynda baıandama jasady. Úkimet basshysy munan soń qalalyq perzenthana ǵımaratynda ornalasqan 100 adamǵa arnalǵan dıagnostıkalyq keńes berý jáne kópsalaly 120 tósektik aýrýhana jumysymen tanysty. Taǵy da atap óteıik, Baıqońyrdaǵy medısına salasy da byltyrdan bastap qazaqstandyq standarttarǵa kóshken edi. Qyzylorda oblystyq medısına ortalyǵynyń fılıaly retinde jumys isteıtin mekemeni qajetti qondyrǵylarmen jabdyqtaý úshin respýblıkalyq bıýdjetten 606,3 mıllıon teńge bólinip, 112 birlik medısınalyq qural-jabdyqtar alyndy. Stasıonardyń ashylýy arqyly oftalmologııa jáne otorınolarıngologııa boıynsha jańa medısınalyq qyzmet túrlerin kórsetedi dep boljanyp otyr. Dıagnostıkalyq keńes berý emhanasy bar jańa kópsalaly stasıonar Qarmaqshy jáne Qazaly aýdandarynyń turǵyndaryna medısınalyq kómek kórsetetin bolady. Aldaǵy ýaqytta 336 adamǵa arnalǵan jumys orny ashylady dep kútilýde. Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alekseı Soı men oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Aqmaral Álnazarova medısınalyq ortalyqtyń jumysy týraly baıan etti. Jumys sapary barysynda Kárim Qajymqanuly Baıqońyr qalasynyń bas josparymen de tanys­ty. Baıandamashylar Úkimet basshysyna Baıqońyr qalasymen japsarlas jatqan Tóretam jáne Aqaı eldi mekenderimen qosa, qalanyń bolashaqtaǵy damý barysy jaıynda málim etti. Sondaı-aq, keńeske qatysýshylar Baıqońyr qalasyn Qazaqstan men Reseıdiń qarjysy esebinen qarjylandyrý máselesin de talqylady. Osydan keıin Premer-Mınıstr Aral aýdanyna jol tarty. Onda «Araltuz» AQ kásipornynda boldy. Kárim Másimov daıyn ónim sehyn, oraý jáne shıkizatty óńdeý sehtaryn kórip, tuz óndirýdiń tehnologııalyq úrdisimen tanysty. «Araltuz» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Dáýren Muqashev Premer-Mınıstrdi kásiporyn qyzmeti týraly aqparattandyryp, daıyn ónim úlgilerin kórsetti. «Araltuz» AQ tuz óndirý kásiporny 2014 jyly paıdalanýǵa berilgen, taıaý jyldary munda ekinshi óndiris sehyn ashý josparda bar. Joba qýattylyǵy jylyna 320 myń tonna ónimdi quraıdy. Ekinshi sehty iske qosýdyń arqasynda óndiris qýattylyǵy odan ári arta túspek. Búginde «Araltuz» óz óniminiń 57 paıyzyn shetelge eksporttaıdy. Sonymen qatar, Úkimet basshysy óndiris ornyndaǵy kalsılendirilgen soda zaýyty qurylysynyń jobasymen tanysty. Jylyna 200 myń tonna ónim shyǵarady dep josparlanyp otyrǵan bul zaýyt «Araltuz» AQ-tyń óndiristi ártaraptandyrý bastamasy aıasynda salynbaq. Zaýyt jumysymen tanysyp shyqqannan keıin Úkimet basshysy Jaqsyqylysh aýylynyń turǵyndarymen kezdesti. Kezdesý barysynda aımaqtyń damýyna qatysty ózekti máseleler talqylandy. Atap aıtqanda, eldi mekenderdegi shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý, agroónerkásiptik keshendi damytý, jastardyń jumysqa ornalasýy men áleýmettik ınfraqurylymdy jaqsartýǵa qatysty jaǵdaıattar qozǵaldy. «Bul jerde aıtylǵan barlyq problema óziniń oń sheshimin tabady», dedi Kárim Másimov. Úkimet basshysy «Qambash» oqý-saýyqtyrý ortalyǵynyń bazasynda sýarmaly jerlerdiń sý sharýashylyǵy ınfraqurylymyn jańǵyrtý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi. Oǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ókilderi, oblys ákimderiniń orynbasarlary men sý sharýashylyǵynyń sarapshylary qatysty. Keńes barysynda Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev baıandama jasady. Qyrymbek Eleýuly saýarmaly jerlerge qatysty negizgi problemalarǵa toqtaldy. «О́tken ǵasyrdyń 90-shy jyldarynda iri sharýashylyqtar usaq sharýa qojalyqtaryna bóliný saldarynan gıdromelıoratıvtik ınfraqurylymdar ıesiz jáne tıisti tehnıkalyq kútip-baptaýsyz qaldy. Munyń bári sýarý jáne drenaj júıeleriniń tozýyna jáne jerlerdiń ekologııalyq-melıoratıvtik jaı-kúıiniń nasharlaýyna ákep soqty. Sonyń saldarynan, aýylsharýashylyq daqyldarynyń egistik kólemi 1992 jylmen salystyrǵanda 100 myń gektarǵa deıin qysqarǵan. Sýarmaly jerler aýylsharýashylyq aınalymynan shyǵýda. Sýlandyrý jáne qashyrtqy-drenajdyq júıeleriniń tehnıkalyq jaǵdaıynyń nasharlaýynan 60 myń gektarǵa jýyq sýarmaly jerler paıdalanylmaı otyr», dedi aımaq basshysy. Kárim Másimov sýarylmaıtyn jerlermen salystyrǵanda, sýarmaly jerlerdiń ónimdiligi jaǵynan 8-10 ese artyq bolatynyn atap ótti. Sáıkesinshe, olardyń aınalymǵa engizilýi aýyl sharýashylyǵyndaǵy eńbek ónimdiliginiń artýyna yqpalyn tıgizýi múmkin ekenin, bul ekonomıkanyń búgingi tańdaǵy negizgi mindeti bolyp tabylatynyn atap ótti. Premer-Mınıstr ırrıgasııalyq jobalardy júzege asyrýda halyqaralyq qarjy uıymdarynyń múmkindikteri men kásipkerlerdi tartý úshin memleket-jekemenshik áriptestigi qaǵıdattaryn barynsha paıdalaný qajettigin aıtty. Keńes qorytyndysy boıynsha Kárim Másimov Ulttyq ekonomıka jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrlikterine naqty tapsyrmalar berdi. Sondaı-aq, barlyq múddeli memleketttik organdar men aımaq ákimdikterin atalǵan iske jumyla kirisýge shaqyrdy. Aral aýdanynan soń Úkimet basshysy Qazalydaǵy «RZA» aksıonerlik qoǵamynyń taýarly sút fermasynda boldy. Ferma bıylǵy jyldyń alǵashqy toqsanynda 79 mıllıon teńgege 1506,4 tonna shıki sút óndirgen. Solaısha, óndiristik jospar artyǵymen oryndalǵan. Kárim Qajymqanuly munda sharýa qojalyqtarynyń jetekshilerimen kezdesti. Kezdesýde aýyldyq jerlerde jumyspen qamtýdy arttyrý máselesi talqylandy. Osylaısha Úkimet basshysynyń Syr boıyna jasaǵan jumys sapary aıaqtaldy. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan» Qyzylorda oblysy