Dos týraly tolǵaý

Bir emes, eki abzal aǵa kitaby. Atalýy qandaı de­seńizshi!.. «Dú­nıe shir­kin...» Osy sóz qu­laǵyma tym jaǵymdy. Alǵash estigende bul ne án eken dep eleń ete túsip edim, sóıtsem, ózim ǵalym, memleket, qoǵam qaıratkeri retinde syılaıtyn Myrzataı Jol­das­bekovtiń áni eken. Esime Esim atamnyń dombyra tartqanda esik, terezeni jap­qyzyp qoıatyny tústi. Baıa­­ǵy kári sóz. Atqa mingen, ataly sóz aıtatyn adamǵa dombyra tartyp, án salý ersi. Erte kezde sondaı túsinik bolǵan. Dombyrashy, ánshi bir bólek, eldiń «atqaminerleri» bir bólek. Keshegi Abaıdyń ózi tabıǵatynan erek aqyn bolǵanymen qyryq jasqa deıin aqyndyqty moıyndamaı, óleńderin Kókbaıdyń atynan jarııalap júrdi emes pe? Al Myrzataı Joldasbekovtiń qoǵamdaǵy úlken orny onyń tabıǵı talantyn shegere berdi. Men Myrzakeńdi eldik deńgeıdegi tulǵa dep tanyǵanmyn, sóıtsem, áni de, kúıi de tógilip tur eken. «Dúnıe shirkin...» kitaby avtorynyń ózi bir «konservatorııa». Ilıa Jaqanov, ónerdiń maıtalmany, dúldúli, kompozıtor, ánshi. Ol abyzdyń birneshe kitabyn oqydym, onyń Záýreshke arnalǵan shyǵarmasy qandaı! Osyndaı óner bilgirimen jaqyndap tanyssam, ol Myrzakeńmen bir synypta, bir mektepte oqypty. O, ǵajap! Eki tulǵa, bala bolsa da, bir synypqa bastary qalaı syıǵan. Ilıa aǵamyzben senator Sársenbaı Ensegenovtiń otbasynda otyrǵanda «tańdy atyra» bir suhbattasqanym bar, sonda kádimgi Myrzataı Joldasbekov týraly mol áńgimeler aıtylǵan edi, baıqasam, sonyń deni «Dúnıe shirkinge...» enipti. Kitapty oqyp otyrmyn. «Egorkıno» restorany «Tradısıonal...». Qandaı kórkem til. Ilıa Jaqanov – qalamger. Hıt bolyp ketken kóp ánderiniń salmaǵy basyp ketkeni bolmasa, tamasha kórkemsóz sheberi. Ol óziniń keıipkeri Myrzataı myrzaǵa degen erekshe yqylas sezimin jasyra almaı kól-kósir shyǵarmalar jazǵan. Ilıa Jaqanovtyń ózi qalaı ataıtynyn bilmeımin, «Dúnıe shirkinge...» engen toptamalar esse janrynda jazylǵan. Esse jazý qıyn. Esseniń kókesin álemge kórsetken fransýzdar, endi qazaq qalamgerleri osy janrdy meńgerip barady. Sebebi, ol bizdiń sheshendik ónerimizge jaqyn, al qazaq bolsa, sheshen halyq. Kitaptyń avtory Ilıa Jaqanov – sheshen, onyń keıipkeri – Myrzataı Joldasbekov sheshen. Egorkıno meıramhanasynda suhbatta bolǵan aqyn Farıza Ońǵarsynova týraly sóz múldem basqa. Marııa jeńgem men Tıysh jeńeshemniń áńgimeleri qalaı monshaqtaı tizilgen. Kitap ádemi, qundy, maǵynaly ári tárbıe úshin qajet qural. Ǵarıfolla ESIM, akademık, jazýshy