Saıaly aǵash kóleńkeli

Kóleńkesi qoıý saıaly aǵashtaı túrli ulttyń balasyna meıirimin tógip, pana bolyp otyrǵan Tólegenovter otbasy búginde oblysqa tanymal. Otbasy ótken jyly oblystyq «Mereıli otbasy» baıqaýynyń jeńimpazy atanǵan bolatyn. Jaqynda otanasy Gúljaýhar Tólegenova oblys ortalyǵyndaǵy Y.Altynsarın memorıaldyq mýzeıinde jas­tarmen kezdesti. Sabaqta, jumysta bolǵandyqtan, otbasynyń balalary men otaǵasy kele almaǵandyǵynan habardar etti. Gúljaýhardyń jastarmen áńgimesi qalypqa salǵandaı kezdesýden góri, syrlasý keshine aınalyp ketkendeı boldy. Búginde óziniń jalǵyz ulynyń syrtynda túrli ulttyń segiz balasyna pana bolyp otyrǵan Gúljaýhar men Nurlannyń isi erikkenniń ermegi nemese arzan ataq alý, paıda kórý sekildi pysyqtyqtan týǵan joq. Bıik adamgershilik, meıirimdilik, saýapty oılaıtyn adaldyq Nurlan men Gúljaýhardy osyndaı qadamǵa alyp keldi. О́z ata-anasynyń meıirimine jarymaı, qaraýsyz qalǵan balalardyń jaǵdaıyn jasaý, olardy tárbıeleý ońaı sharýa emes. – Otbasy músheleri, ásirese áıel-ana tózimdi bolǵanda ǵana shańyraq shaı­qal­maıdy, bosaǵa berik bolady, otbasy­nyń berekesi ortaımaıdy. Qazir jastar úılengen soń kóp uzamaı ajyrasyp jatady. Olar kóbine kózqarastarynyń jaras­paǵandyǵyn aıtady. Jastar birin-biri óziniń kóńilindegideı etip tárbıe­lep alǵysy keledi. Úılengenge deıin qalyp­­tasyp qalǵan kisini eshkim de qaıta tár­bıeleı almaıdy, tek onymen sanasý, túsinisý jáne tózý kerek. Tárbıe az ýaqyt­tyń jemisi emes, ol uzaq úderis bolýy tıis. Músin­shiniń eńbegi sekildi birte-birte jon­ǵanda ǵana tárbıeniń túpki nátıjesi kórinedi, – deıdi G.Tólegenova. Nurlan men Gúljaýhardyń tárbıe­sin­degi Sofııa, Mádına, Darııa, Alına, Lıýba men Alan, Shyńǵys, Rınat – mektep oqýshy­lary. О́zderi turatyn Qostanaı aýdanynyń Áljan aýylyndaǵy qazaq metebinde oqıdy. Sabaqtyń syrtynda balalardyń súıikti isi bar. Biri sportpen aınalysady, ekinshisi sýret salady. Úıdiń sharýasynan da syrt qalmaıdy. Gúljaýhar jastarmen áńgimesinde qaı ulttyń bolsyn halyqtyq pedagogıkasyn joǵary qoıatynyn aıtty. – Men bir úıdegi toǵyz balanyń birimin. Bala kezimizde ákemiz ylǵı jumys­ta bolatyn. Anamyz balalaryna ákesin taýdaı etip kórsetti, syrtynan maq­tap, «ákeleriń kele jatyr, úıdi sypy­ryp qoıyńdar, sháıi daıyn bolsyn» dep otyratyn. Ákemizdiń sózi bizge zań bolyp estiletin. Anamyz qyzdaryn keshki oıyn-saýyqqa jibermeıtin, ákemiz unat­paı­tynyn aıtatyn. Úıde áke bala úshin ustyn, ıdeal bolýy tıis. Ákeni syılaǵanda ǵana bala sanaly, tártipti bolyp ósedi, – dep syr shertti G.Tólegenova. Ol ózi de qazir balalaryna otaǵasy Nurlandy osylaı kórsete biledi eken. – Nurlan bizdiń otbasymyzdyń asyraýshysy, kóbine jumysta júredi. Men de qolymdaǵy qyzdardy túnde qydyrýǵa jibermeımin, «papalaryń unatpaıdy, renjip qalady» degen sózderdi jıi qulaq­taryna quıyp otyramyn, – deıdi otanasy. Sonymen qatar, onyń aǵaıynnyń tatýlyǵy týraly oılary da jastarǵa ómirdegi baǵyt, taǵylym bolarlyqtaı edi. – Men balalardy almas buryn eki jyldaı oı­lanyp júrdim. Enem bul qadamyma qalaı qaraıdy degen oıǵa shyrmaldym. Ol kisi­men osy ýaqytqa deıin qatty sózge ke­lip kórgen emespin. Sol kisiniń qarsylyǵy joq eke­nin, qoldaıtynyn bilgen soń ǵana Nur­­lan ekeýmiz táýekelge bardyq, – deıdi Gúljaýhar. Jastar men kópbalaly ananyń kezdesýi belgilengen ýaqyttan uzaqqa sozyldy. Ári úlken otbasynyń otanasy, bir áýlettiń úlgili kelini, pedagog G.Tólegenovanyń syrǵa bergisiz áńgimesin jastar yntyǵa tyńdady, ózderi de erkin saýaldar qoıdy. Ol keshten keıin balalardyń aldy sabaqtan qaıtatynyn aıtyp, úıine asyǵyp ta otyrǵanyn aıtty. Qazaq mektebinde oqıtyn balalardyń barlyǵy da sabaqtan kele anasyn bir ıiskemeı tamaqqa otyrmaıdy. Qazaq tiliniń nárine sýsyndap kele jatqan balanyń qaısysynyń da erkeleı sóılegeni ana meıirimin eseleı túskendeı bolady. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan»  QOSTANAI