Koreı qyzy qazaq tilinde dıplom qorǵady

Qazir Ulybrıtanııanyń Kembrıdj ýnıversıteti doktorantýrasynda oqyp jatqan Ońtústik Koreıa týmasy Endjý Ký óziniń Qazaqstanǵa arnalǵan dıplomdyq jumysyn qazaq tilinde jazyp shyǵypty. Ol joǵary oqý ornyn bizdiń elimizde bitirip, qazaq tilin jaqsy meńgerip alǵan eken. Sondyqtan ǵylymı zertteýiniń tili retinde qazaq tilin tańdap alypty. О́zin qazaq dostarynyń arasynda «Injý» dep tanystyratyn Endjýdiń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyǵy budan 12 jyl buryn bastalypty. Sóıtip 2005 jyly Almatydaǵy joǵary oqý oryndarynyń birine kelip, oqýǵa túsedi. Ol Alataýdyń bókterine kelgennen ózi úshin tyń sala bolyp tabylatyn qazaq tilin jetik meńgerýge bar kúshin salady. – Basynda úırengenimdi umytyp qala beretin edim. Aqyry eki jyldyń ishinde meńgerip shyqtym. Biraq qazir kúndelikti qoldanysta júrmegendikten, qazaqsha­ny sol kezdegideı tez sóılep kete almaımyn. Bir baıqaǵanym, qazaq jáne koreı tilderi grammatıkalyq qurylymdarynyń kóp jerleri uqsas. Sol sebepti men til úırengende asa kóp qınala qoıǵan joqpyn, – deıdi Kembrıdj ýnıversıtetiniń PHD doktoranty. Endjý Ký dıplomdyq jumysyn jazar aldynda biraz qınalypty. Sebebi Qazaqstan týraly ǵylymı jumystyń negizgi bóligi orys tilindegi eńbekterden jınalypty. Al bul tildi ol múldem bilmeıdi. Qýanyshyna oraı, problema tez sheshimin tapqan. Oǵan zertteý barysynda respýblıkanyń eńbek naryǵynda kóbeıip kele jatqan qazaq tilindegi mamandar kómekke kelipti. – Qazir Qazaqstanda qazaq tiliniń damýyna aıryqsha kóńil bólinedi. Qazaqstan azamattary muny moıyndap, tildi úırenýge den qoıyp keledi. Men bul elde qazaq tili­niń bolashaǵy óte zor dep oılaımyn. Sondyqtan ózimniń ǵylymı jumysymdy osy taqyrypqa arnaýǵa sheshim qabyldadym, – deıdi Endjý Ký. Al Kembrıdj ýnıversıtetiniń oqytýshy-professorlar qaýymy koreı doktorantynyń tańdaýyna esh tańǵalmapty. Olar qazirgi tańda kúlli álemde Qazaqstanǵa degen qy­zy­ǵý­shy­lyqtyń artyp kele jatqanyn aıtyp otyr. – Búginde bizdegi jurttyń Qazaqstanǵa degen ynta-yqylasy óte joǵary. Men Ońtústik Koreıadan kelgen stýdenttiń ǵy­ly­mı jumysyn qazaq tilinde jazýǵa qushtarlyq tanytýynyń ózi osynyń bir aıǵaǵy dep esepteımin. Bul Qazaqstannyń keleshegi zor ekenin anyq ańǵartady, – deıdi ýnıversıtettiń professory Sıdhart Saksena. Aıta ketetin jaıt, Kembrıdj ýnıver­sıteti álemdegi eń baıyrǵy jáne tańdaýly oqý oryndarynyń birinen sanalady. Bir kezderde munda Charlz Darvın, Isaak Nıýton, Stıven Hokıng sııaqty adamzattyń asa tanymal tulǵalary oqyp, bilim alyp shyqqan.  Murat AITQOJA