Toraıǵyrovtyń úıi tozyp tur

Baıanaýylǵa barǵan jolsaparymyz barysynda Toraıǵyr aýylyna soqqan edik. Mýzeıdiń qabyrǵalary tóbeden aqqan jańbyr men erigen qar sýynan bazdanyp ketipti. Bul úı oblystyq mádenıet basqarmasyna qaraıdy eken. Tipti, aýylda Sultanmahmuttyń mýzeı-úıi turǵanyn basqarma basshysy Aınur Sársembaevanyń ózi de bıyl birinshi ret kórse kerek. Jekeleı qoldanysta ustap turýǵa múmkindik bolmasa, mýzeı-úıdi Baıanaýylǵa kóshirip saqtap qalýǵa bolar edi. Biraq aýyl úshin onyń orny bólek, Sultanmahmuttyń kózindeı kóredi. Maqtanysh etedi. Shaǵyn ǵana mýzeıde aqyn tutynǵan turmystyq buıymdar, ár jyldardaǵy fotosýretteri, shyǵarmalary, basqa da zattaryn qosqanda 300-ge jýyq jádiger bar eken. Jylda Baıanaýyldan týrızm klasterin quramyz deımiz: tabıǵaty ǵajaıyp Toraıǵyr aýyly sýret dersiń, jarqyrǵan Toraıǵyr kóli, aınala bıik quz-shyńdy taýlar, áýlıe bulaq, Sultanmahmut kesenesi – barlyǵy ózinen ózi etnografııalyq-ekologııalyq tanymdyq týrızmge suranyp-aq tur. Al mundaı tańǵajaıyp tabıǵatty kórý úshin EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi qonaqtarynyń Toraıǵyr aýylyna keletini sózsiz. Osy kezden daıyndala bermesek bolmas. Sondyqtan aqynnyń aýyldaǵy mýzeı-úıiniń kúrdeli jóndeýi, sáýlettenýi, tartymdylyǵy etno-týrızm baǵytyndaǵy jospar-jobalar quramyna mindetti túrde alynýy kerek dep oılaımyz. Al Naǵıma Serikbaeva basshysy, Erkin Apekov, Arqarbek Beısenbaev, Gúljan Esmaǵambetova qosshysy bolyp qoldan kelgenshe mýzeı úıin jyl saıyn áktep, tazalap, aýlaǵa gúlder egedi eken. Mektepte «Sultanmahmut oqýlary» ótkiziletininen de habardar boldyq. Árbir toraıǵyrlyq úlken-kishiniń aqyn óleńderin jatqa aıtatynyn da kózimiz kórdi. ...Aýyldan qaıtarda aqynnyń kesenesine baryp taǵzym ettik. Kezinde Ábish Kekilbaev aǵamyzdyń Mańǵystaýdyń aq mármár tastaryn jetkizdirip, qoldaýymen turǵyzylǵan kútimi ketińkirep turǵan aq kesenege de oblystyq mádenıet basqarmasy, aýdandyq ákimdik nazar salsa deımiz. Máńgilik Eldiń túpqazyǵy keshegi shejirede. Ony umytpaý – bárimizge paryz. Al osydan 20 jyl buryn aqynnyń 100 jyldyq mereıtoıynda ashylǵan mýzeı-úıiniń qulaýǵa shaq turǵan qazirgi júdeý jaǵdaıy osy iske jaýaptylar úshin syn. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan»