Jańa maýsym «Abaı» spektaklimen ashyldy

Teatrdyń kórkemdik jetek­shisi, Qazaqstannyń halyq ártisi, professor Talǵat Temenovtiń, Qa­­­zaqstannyń eńbek sińirgen qaı­ratkerleri  Bolat Ybyraev pen Túı­mehan Atymtaeva­nyń, aktrısa Baqyt Isabekova men dástúrli ánshi Nuraı Tana­baev­tyń qa­tysýymen ótken bas­pasóz más­lıhatynda osy sha­raǵa oraı oılar ortaǵa salyndy. Bul rette qal­lekılikterdiń jyl­daǵy maýsymdy klassık jazýshy M.Áýe­zovtiń «Abaı» tragedııasy­men ashýdy dástúr­ge aınaldyrýy óner ujymy úshin úlken már­tebe desek, qoıy­lymnyń qos Abaımen qatar órilýi bas aqyn­nyń beınesine rejısserdiń zamanaýı turǵydan kelýiniń taǵy bir tyń úlgisi ispetti áser qaldyrdy. «Abaı sózderi dúnııa­da qal­­­­ǵany – qazaqqa zor baq... Abaıdy qazaq balasy tegis tanyp, tegis bilý kerek» dep Ah­met Baıtursynov aıtqan­daı, ásirese sahna óneri arqyly qazaqtyń bas aqynyn tanyp-bilý aıryqsha mánge ıe deýge tolyq negiz bar. Osylardyń ishinde Q.Qýanyshbaev teatry shyǵarmashylyǵyndaǵy shoqtyǵy bıik ról jáne qazirgi zamanmen oıy, múddesi etene jaqyny dál osy Abaı róli ekeni daýsyz. Munda Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri rejısser Álimbek Orazbekov tarıhı týyndyǵa ózgeshe soqpaqpen kelip, jas Abaı men egde Abaıdy ózara syrlastyrý arqyly baıandaıdy. Sahnalyq óner ujymdyq oıynnyń  jıyntyǵy bolyp sanalǵanmen, qaı spektaklde de qalyń nópirdi qaımyqpaı alǵa bastap, rızyqty tókpeı-shash­paı dittegen mejege jet­kizetin kóshbasshylyq róldiń orny bólek bolmaq. Bul rette basty keıipkerlerdi som­da­ǵan ártister oıynynan jaýap­kershilik pen súıispenshilik seziledi. Qazaqstannyń halyq ártisi Tilektes Meıramovtyń som­daýynda aǵa Abaı beınesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Núrken О́teýilovtiń beıneleýinde jas Abaıdyń boıa­masyz bolmysy óte tushym­dy jetkiziledi. Kórermen ádil­dik pen qatygezdiktiń, adaldyq pen alaýyzdyqtyń kúresi ar­qyly qoǵamnyń shynaıy bet-beınesin tanýǵa múmkindik tabady. Abaı ómir súrgen zaman men qazirgi kezeńniń arasynda qandaı aıyrmashylyq bar? Qazaq boıyndaǵy keshegi sol keselden túgel arylyp boldy ma? Biz jalpy, Abaıdy tolyq uǵyp boldyq dep aıta alamyz ba? Rejısser ár adamnyń soǵan jol taýyp, óz súrleýimen barýyna kómekte­sedi. Abaıdyń syr-sandyǵyna úńildiredi. Aqyn­nyń aq aıdyny alańsyz úmitke jeteleıdi... Teatr ujymynyń jetistik­teri týraly aıtsaq, Máskeýde ót­ken  XIII Halyqaralyq «Zolotoı Vıtıaz» teatr forýmyna «Ty­raýlap ushqan tyrnalar» lı­rı­kalyq dramasymen qatysyp, bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Sondaı-aq, qoıylym barysynda óz ónerlerin orta­ǵa salǵan Qazaqstannyń ha­lyq ártisi Tilektes Meıramov – polkovnık Lýkıanov, akter Ábil­mansur Serikov – Pernebek Boranbaev, aktrısa Aqmaral Ta­nabaeva Inga rólderi úshin «Zo­lotoı Vıtıazdiń» altyn dıp­lomanttary atanǵan bolatyn. Sol sııaqty Mádenıet  jáne sport mınıstrligi uıym­das­tyrýymen el Táýelsizdigi­niń 25 jyldyǵyna arnalǵan Aq­tóbedegi Qazaqstan drama teatrlarynyń XXIV res­pýb­lıkalyq festıvalinde  Qallekı teatrynyń  «Shıe» ko­medııasy «Úzdik spektakl» nomınasııasyn ıelendi. Al, bıylǵy jyly jas aktrısalar Saıa Toqmanǵalıeva men Tańsulý Batalova «Serper» jas­­tar syılyǵyn ıelense, aktrısa Aınur Bermuhambeto­va Qazaqstan teatr qaıratker­leri odaǵynyń taǵaıyndaýy­men beri­letin «Eńlikgúl­diń» «Jyl aktrısasy» atalymymen mara­pattaldy. Sondaı-aq, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Janat Chaı­kınaǵa – «Qurmet» ordeni, al Qýan­dyq Qys­­tyqbaevqa Qazaq­stan­nyń eńbek sińirgen qaıratkeri ataǵy berildi. Bel­gili aktrısa Altynaı Nógerbek Ahan Sa­taevtyń «Anaǵa aparar jol» kartınasyndaǵy Márııam beı­nesi úshin XII Halyqaralyq «Eýr­­azııa» kınofestıvalinde «Úzdik áıel beınesi» nomınasııasyn jeńip aldy. Jalpy aıtqanda, teatr  ujy­­my ótken maýsymda kóp­te­gen premeralar usyndy. Al, alda bul tizim M.Áýe­zov­tiń «Qorǵansyz­dyń kúni», R.Otar­baevtyń «Ámire», L.N.Tols­toıdyń «Holstomer», Q.Jumádilovtiń «Ajaldan qash­­­­­qan perishte», Ilııas Esen­ber­lınniń «Qahar» syndy  tyń  týyn­­dylarymen tolyqpaq já­ne qarashada Táýelsizdiktiń 25 jyl­­dyǵy men Qallekı teatry­nyń 25 jyldyq mereıtoıyna ar­nalǵan Respýblıkalyq teatrlar festıvalin ótkizý kózdelýde. Qarashash Toqsanbaı, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT