Azamat asýy

Aldyńa úlken maqsattar qoıa bilý bar da, ony aıaǵyna jetkizip iske asyra bilý bar. Tynymsyz eńbek, izdenis qana alǵa qoıylǵan maqsatqa jetýge negiz bola alady. Osyndaı maqsatshyl azamattardyń biri, elimizdiń damýyna úlesin qosyp, memlekettik mańyzy bar jobalardyń iske asýyna at salysqan qaıratker, úl­kenge qurmet, kishige úlgi kórsete bile­tin ardaqty azamat Orynbaı Rah­man­­berdi­uly týraly sóz qozǵaýdy jón kór­­dim. Eńbek jolynda talaı kúrdeli kezeń­­derdi boıynan ótkergen, mol táji­rıbe men parasat ıesi jaıynda pikir bil­dirý ońaı bolmaǵanymen, Senat depý­ta­ty bolǵan kezinde kómekshisi qyz­metin atqarǵandyqtan, qyzmet bary­syn­daǵy iskerlik ári azamattyq bol­mysy­na kýá boldym. Boıyndaǵy kishige de, úl­kenge de qurmet kórsete bile­tin qasıeti, eńbekqorlyǵy men elge degen shynaıy janashyrlyǵy Orynbaı Rahman­berdiuly týraly sóz qozǵaýyma túrtki boldy. Táýelsiz Qazaqstannyń alǵashqy onjyl­dyǵyndaǵy eldegi kúrdeli áleý­met­tik-ekonomıkalyq jaǵdaı esimizde. Memlekettegi jumyssyzdyq, eldiń turmys-tirshiligi men ahýalynyń kúrt tómendeýi qoǵamda túrli áleýmettik qaı­shy­lyqtardyń údeı túsýine ákelip soq­qany belgili. Osyndaı kúrdeli kezeńde Táýelsizdigine endi ǵana qoly jetip, damýdyń jańa jolyna túsken Qazaqstan Úkimetiniń aldynda úlken maqsattar turdy. Ol maqsat – damyǵan, álem mo­ıyn­daǵan, halqynyń áleýeti artqan, ekono­mıkasy qýatty, Táýelsizdigi baıan­dy memleketti qurý bolatyn. Syn-qaterlerge toly sol shaqta Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev el bolyp, etek-jeńin endi jınaı bas­ta­ǵan memlekettiń damýyna baǵdar bola­tyn jańa ekonomıkalyq saıasatty usyndy. Jergilikti basqarý organdaryndaǵy, bıznes salasyndaǵy isker azamattardyń jańa tolqyny memleket ekonomıkasyn alǵa qaraı ilgeriletýge at salysyp, el ómirine etene aralasý múmkindigine ıe boldy. 1990 jyldary naryqtyq eko­­no­mıka­nyń zańdylyǵy ornaı basta­ǵan kezeń­de elimizdiń ár aımaǵynan mem­le­­kettik or­gandarda, bızneste jemisti eńbek et­ken myqty menedjerler shyǵa bastady. Solardyń qatarynda Ońtústik óńiri­niń aýyldyq aımaqtarynda eńbek jolyn bastap, Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary óndiris oryndarynda qyzmet etken Orynbaı Rahmanberdiulyn zamandastary men qalyń jurtshylyq jaqsy biledi. Sebebi, Orynbaı Rahman­ber­diuly – ómir jolynda jınaǵan táji­rı­besin el ıgiligine jumsaı bilgen adam. Degenmen, óz basym Orynbaı Rah­man­­­berdiulynyń ómirbaıanyn syrttaı bilgenimmen, jaqyn tanysyp, jumys jasaımyn dep oılamaǵanym ras. Ýnıversıtetti aıaqtap, jastardyń armanyna aınalǵan Astanaǵa aıaq basqan kezim. Arman qýyp, elordaǵa kelgen kóp jastardyń biri retinde jumysqa or­na­lasyp, 2003 jyldary eńbek jolymdy bastadym. Qyzmet barysynda Orynbaı Rah­manberdiuly týraly estip, bilip, bu­qaralyq aqparat quraldary arqyly qyzmeti jaıynda habardar bolyp turatynbyz. Sáti túsip, 2007 jyldan bastap kómekshi retinde birge 7 jylǵa jýyq jumys jasaý múmkindigi týdy. Sol kezeń búginde men úshin úlken eńbek mektebine aınaldy. Alǵash jumysqa kirisken kúnnen bastap depýtattyń isker­ligi men jaǵdaıdy baǵamdaı bile­tini, qoǵamdyq máselelerdi tereń túsine­tini meni tańdandyrǵan. Orynbaı Rahmanberdiuly Ońtústik óńirinen saılanǵan depýtat retinde óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy­na múmkindik týǵyzatyn joba­lar­­dyń júzege asýyna kóp kóńil bóldi. Aı­maqtyń turmys-tirshili­gin, geo­grafııalyq ereksheligin jaqsy bi­letin depýtat týyndaǵan ár máseleniń maz­munyn birden túsine qoıatyn. Azamat­tar­dan kelip túsken aryz hattar, ótinishter bolsyn, muqııat qarap, zerdeleıtin. Atap aıtqanda, Orynbaı Rahman­berdiuly Ońtústik óńiri úshin ǵana emes, jalpy Qazaqstan úshin mańyzdy joba – ótken ǵasyrdyń 80-jyldary josparlanyp, sheshimi tabylmaǵan Qasqasý jobasyn damytý týraly Úki­met basshysyna depýtattyq saýal jol­­­dap, kýrorttyq aımaqtyń áleý­met­­­tik mańyzyna aıryqsha nazar aýda­rýdy usyndy. Nátıjesinde, aımaq­tyń ınfra­qurylymyn damytýǵa res­pýb­lıka­lyq bıýdjetten qarajat bólindi. Endigi kezekte, jergilikti atqarýshy or­gan­dar osyndaı mańyzdy jobany ári qaraı jalǵastyryp, oıdaǵydaı aıaqtaıdy degen senimdemiz. Sebebi, týrızm salasyn damytý – búgingi tańda mańyzdy másele. Ońtústik aımaqtyń aýa raıynyń qolaıly jaǵdaıy týrızmge suranyp turǵany aıqyn. Kásibı tájirıbesi mol bilikti maman retinde Orynbaı Rahmanberdiuly ońtústik óńiri halqynyń demografııalyq ósimge beıimdiligin eskere otyryp, osyndaı jobalardy ilgeriletý halyqty jumyspen qamtý máselesine de oń ser­pin tıgizetinin anyq túsinip, boljaı bilgen. Shyndyǵynda, búgingi kúni Oń­tús­tik Qazaqstan oblysynda 2,8 mıl­lıon­nan asa adam turady. Bul kór­set­kishtiń aldaǵy 20-30 jylda ese­lenip ósetini anyq. Demek, týrızmniń qosy­msha jumys kúshi, shaǵyn jáne orta bıznesti óristetin faktor ekenine nazar aýdaryp, áleýmettik máselelerdiń sheshimin tabýdy kózdegen Orynbaı Rahmanberdiulynyń kótergen máselesi – eldiń máselesi. Bul oraıda, depýtat qyzmetinde Ońtústik Qazaqstan oblysy «Kóksaraı» sý qoımasynyń salynýyna úlken úlesin qosqany da esimde. Jyl saıynǵy sý basý qaýpin túpkilikti sheshý maqsatynda «Kóksaraı» sý qoımasy qurylysynyń áleýmettik mańyzdylyǵy eskerilip, atalǵan másele Elbasy tarapynan qol­daý taýyp, odan keıin Úkimet otyry­synda oń sheshim shyǵarylyp, sý qoı­ma­syn salýǵa qarajat bólingen bolatyn. Orynbaı Rahmanberdiulynyń depý­tattyq laýazymda júzege asyrǵan ıgi isteri – egemen elimizdiń otansúıgish aza­mattary úshin úlgi. Eńbegi ómirine aınal­ǵan tulǵanyń jetekshiligimen jumys is­teý – men úshin de úlken táji­rıbe bol­ǵany ras. Memlekettik, qoǵamdyq jáne saıası-áleýmettik salalarda jumys istegen Orynbaı Rahmanberdiuly búginde Ońtústik Qazaqstan oblysy Qoǵamdyq kelisim keńesiniń tóraǵasy retinde elimizdegi turaqtylyq pen kelisimdi, ulttardyń dostyǵy men tatýlyǵyn saqtaýǵa at salysyp keledi. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» degen sóz bar halqymyzda, sondyqtan óz kózimmen kórgen ıgi ister jóninde aıtýdy jón dep sanadym. Eńbegi halyqqa belgili eldiń aza­matyna alǵys sheksiz.  Rýslan DÚISENOV  ASTANA