Basty maqsat – aqparattyq keńistik kókjıegin keńeıtý

Aqparat jəne kommýnıkasııalar mınıstrliginde vedomstvo basshysy Dáýren Abaevtyń tóraǵalyǵymen alqa otyrysy ótti. Jıynnyń maqsaty – aǵymdaǵy jyldyń 9 aıyndaǵy jumysty qorytyndylaý jəne aldaǵy mindetterin aıqyndaý. Otyrysqa mınıstrlik qyzmetkerleri men vedomstvoǵa qarasty uıymdar basshylary, mınıstrlik janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń músheleri, sondaı-aq, BAQ ókilderi qatysty.

Ýaqyt jańa mindetter júkteıdi

Dáýren Abaev Aqparat jáne kom­­mý­nıkasııalar mınıstrliginiń qu­rylýy kezinde Elbasynyń birqa­tar mindet júktegenin, osyǵan oraı búginge deıin úlken jumystar atqa­ryl­ǵanyn atap ótti. Táýelsiz tarıhy­myzdyń shırek ǵasyrynyń mejesin eńsere otyryp, bizdiń halyq shyn máni­sinde óziniń turaqty damýymen jáne úlken jetistikterimen maq­ta­na alady. Táýelsizdik jyldary bizdiń Prezıdentimizdiń basshy­ly­ǵy­men qazaqstandyqtar ózderi­niń aýyz­birshiligi men kóp eńbek etýiniń arqasynda talaı qıyndyqty eńserdi. Biz ekonomıkanyń tıimdi mode­lin jasadyq, sondaı-aq, tıimdi ınves­tısııalyq klımatty qalyptas­tyrdyq. Otandyq medısına men bilimdi jańa deńgeıge kóterdik. Aqparat jáne aqparattandyrý, baılanys salalarynda da aýqymdy jumystar atqaryldy, dedi Dáýren Abaev. Sonymen qatar, mınıstr Táýel­sizdik alǵan sátten bastap aqparat, aq­pa­rattandyrý jəne baılanys sa­la­synyń ınfraqurylymy is júzin­de qaıtadan qurylǵanyn, máselen, 90-shy jyldardyń basynda Qazaq­standa telekommýnıkasııa jeli­lerinde 12,5 myń shaqyrymnan astam tal­shyqty-optıkalyq kabeldi magıs­tral salynǵanyn, bul aqparat­tyq magıstral barlyq zamanaýı talap­qa saı keletinin aıtty. Máselen, 1999 jyl­dyń ózinde qalaaralyq jáne ha­lyq­aralyq baılanys jeli­si 100% sandyq deńgeıge jetken. Dú­nıe­júzilik ekonomıkalyq forýmnyń derek­teri boıynsha Qa­zaq­stan «jeli­lik daıyndyq» ındeksi boıynsha 39-shy, «Internetti paıdalanýshylar tyǵyzdyǵy» boıynsha 41-shi, aq­pa­rat­tyq kommýnıkasııalyq tehnologııa­lar salasyndaǵy zańnamanyń damý deńgeıi boıynsha 38-shi orynǵa kóte­rilgen. Osydan 11 jyl buryn elimizde alǵash ret Halyqqa qyzmet kór­setý or­talyǵyn qurý týraly ıdeıa aıtyl­ǵan. Búginde bul ortalyqtar «bir te­reze» qaǵıdaty boıynsha 29 mıl­lıonǵa tarta memlekettik qyzmet kór­set­ken. Buǵan qosa, Qazaqstan BUU reı­tınginde «Elektrondy úkimet» ındeksi jóninen əlem boıynsha 33-orynda tur. Jalpy alǵanda, elimizde tolyqqandy jáne básekege qabiletti medıa salasy quryldy. Búginde onyń quramynda 3 myńnan astam BAQ bar. Alaıda, ýaqyt bir orynda tur­maı­tyny belgili. Osyǵan sáıkes, ol jańa mindetterdi júkteıtini anyq. Bul mindetter memleketti damytýǵa baǵyt­talǵan «Strategııa-2050» men Ult jospary sekildi mańyzdy baǵdar­la­malarda da kórinis tapqan. Al bul rette, Memleket basshysynyń Jar­lyǵymen bıylǵy jyldyń mamyr aıynda qurylǵan Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligine de belgili bir dárejede óte aýqymdy jaýapkershilik júkteletini sózsiz. Qazirgi tańda bul vedomstvo barlyq uıym­dastyrýshylyq, qarjylyq, kadr­lyq máselelerdi sheshý arqyly qa­lyp­tasý kezeńinen sátti ótip keledi. Bul aq­parattyq keńistikti, telekommý­nı­­ka­sııany, elektrondy úkimetti da­my­tý baǵyttaryndaǵy tetikterdi bir mı­­­nıs­trlik aıasyna biriktirýdiń óte du­rys sheshim bolǵanyn aıǵaqtaı túsedi.

Kontent qalyptastyrýdyń qos parametri

 Bul kúngi jıyn aıasynda Dáýren Abaev barlyq uıymdastyrý, qar­jy­lyq, kadrlyq máseleler sheshimin taýyp, vedomstvo qyzmetiniń naqty baǵyttary aıqyndalyp, jumys júıeli jolǵa qoıylǵanyn, qazirgi ýaqytta mınıstrlikte memlekettik aqparat saıasatyna qatysty jańa ádisterdi júzege asyrý júrgizilip jatqanyn aıt­ty. Bul baǵytta Aqparattyq jumys stra­tegııasy ázirlengen. Onda kontent qalyptastyrýdyń eki basty parametri bar. Ol qoǵamnyń rýhanı tiregin nyǵaı­týǵa, otbasy qundylyqtaryn, bilim, otansúıgishtik jáne «Máńgilik El» Patrıottyq aktisinde belgilengen basqa da qundylyqtardy ilgeriletýge baǵyttalǵan «Qundylyqtar kartasy» bolsa, ekinshisi – azamattarǵa sala­lyq baǵdarlamalar týraly aqparat berýge baǵyttalǵan «Memlekettik PR-strategııa». Bul, eń aldymen, azamat­tarǵa salalyq baǵdarlamalar týraly aqparat berýge jáne eń aldymen, «100 naqty qadam» Ult josparyna qatysty. 2017 jyldan biz biryńǵaı respýb­lıkalyq jáne 16 óńirlik medıa josparǵa kóshýdi josparlap otyrmyz. Mysal úshin aıta keteıin, qazirgi ýaqytta bizdiń aqparattyq pýlymyz 58 medıa-jospar boıynsha jumys isteıdi. Olardy júzege asyrý algorıtmi orta­lyq memlekettik organdar men ult­tyq kompanııalardyń aqparattyq jumystary erejesinde bekitiletin bolady, dedi vedomstvo basshysy. Alqa otyrysynda qazirgi tańda memlekettik aqparat quraldaryn transformasııalaý qolǵa alynyp, sonymen birge, kadrlyq quram nyǵaıtylǵany aıtyldy. Máselen, qazirgi ýaqytta «Kazakh TV» men «Bilim jáne máde­nıet» telearnalaryn «Kazakh TV» logo­tıpi aıasynda biriktirý júzege asy­rylýda. Telearnanyń tusaýkeseri taıaý ýa­qytta ótedi. Sondaı-aq, «Habar 24» telearnasynyń taralym sebeti barynsha ózgerip, jańalyqtar kontenti qysqartyldy jáne aqparattyq-sa­raptamalyq, kórkem baǵdarlamalar ón­dirisi arttyryldy. Dál osyndaı ju­mystar barlyq memlekettik telearna­larda, sonymen birge, gazetterde de júrgizilmek. Bul – memlekettik BAQ-tyń kórermen men oqyrmannyń kóńi­linen shyǵýy úshin jasalatyn qadam.

Internetti halyqtyń 73%-y paıdalanady

 Aldaǵy ýaqytta aqparat jáne aqparattandyrý máseleleri boıyn­sha zańnama jetildirilmek. Bul rette, mınıstrlik «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine aqparat jáne kommýnıkasııa­lar máse­leleri boıynsha ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń tujyrymdamasyn ázirledi. Búginge deıin atalǵan tujyrymdama jobasy keń talqylaýdan ótken. Bul rette oń ári syn pikirler eskerilgen. Osy­ǵan oraı, keler jyldyń birinshi jarty­jyl­dyǵynan bastap zań jobasyn Par­lamentke engizý úshin qujatty ha­lyqpen keńinen talqylaý jóninde tapsyrma berildi. Alqa otyrysynda aqparattyq-telekommýnıkasııalyq tehnologııany damytý men aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi sharalar iske asyrylǵany da aıtyldy. Bul saladaǵy basym baǵyttardyń biri – turǵyndardy keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etý. Máselen, qazirgi tańda elimizdegi ınternetti qoldanýshylar sany 73%-ǵa jetip, básekege qabilettiliktiń ja­han­dyq reıtınginde 41-orynǵa kóte­rildi. Bul nátıje ótken jylmen salys­tyrǵanda 29 pýnktke jaqsar­ǵanyn kórsetti. Sondaı-aq, turǵyndar sany 10 myńnan asatyn jəne odan da kóp aýyldyq eldi mekenderde 3G stan­dartynyń mobıldi baılanysy engizilse, 4G standarty turǵyndar sany 50 myń jəne odan da kóp eldi mekenderde qosylǵan. Al 2017 jyldyń sońyna qaraı, elimizdiń barlyq aýdan ortalyqtary 4G standartymen qamtylmaq.

«OTAU TV» eldi tutas qamtıdy

Sandyq teńsizdikti azaıtý maq­satynda mınıstrlik «Qazaqtelekom», «Transtelekommen» birlesip, mem­leket-jekemenshik áriptestigi negi­zinde eldi mekenderdi keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etý jobasyn ázirlegen. Bul jumystyń nátı­jesinde 1300-ge tarta aýyldyq jerlerde zamanaýı baılanys ınfra­qu­rylymy qurylmaq. Búginde telearna ınfraqurylymynyń qoljetimdiligin qamtamasyz etýde «OTAU TV» spýt­nık­tik habar taratý jelisi de el aýma­ǵyn 100%-ǵa qamtyp, 2016 jylǵy 1 qazan­­daǵy kórsetkish boıynsha abo­nent­ter sany 1 mıllıon 204 myńǵa jet­­ken. Osyǵan oraı, jıyn aıasynda atal­­­ǵan baǵyt boıynsha jobany is­ke asy­rý jónindegi jol kartasyn be­kitý, «OTAU TV»-nyń básekege qabi­let­ti­­ligin jáne kórsetimdiligin arttyrý jó­ninde usynystar engizý tapsy­ryldy. Mınıstr aqparattandyrý salasy boıynsha respýblıkalyq bıýd­jetke salmaq salmaı, kvazıme­m­le­kettik sektorlar, jeke ınvestor­lar qarjylandyrýdy kózdeıtin «Sıfr­lyq Qazaqstan» memlekettik baǵdar­lamasynyń jobasy ázirlengenine de toqtaldy. Bul qadam basqa da áleýmettik mańyzdy jobalarǵa baǵyt­taýǵa bolatyn memleket qaraja­tyn únemdeýge múmkindik beredi. Osy­ǵan sáıkes, «Sıfrly Qazaqstan» baǵdar­lamasy sheńberinde iske asy­rýǵa josparlanǵan jobalar úshin ınvestısııalar tartý qamtamasyz etilmek.

9 aıda 30 mıllıonnan astam qyzmet kórsetildi

Mınıstrlik qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri – memlekettik qyz­metterdi ońtaılandyrý men «Elek­trondy úkimetti» damytý. Bul salada da talaı istiń basy qaıyrylǵan. Prezıdenttiń tapsyrmasymen 4 memlekettik kásiporyndy biriktirý nátıjesinde memlekettik korporasııa quryldy. Búgingi kúni memlekettik qyzmetter tizbesinde 739 qyzmet túri bolsa, olardyń 530-yn «Elektrondy úki­met» portaly nemese memlekettik kor­porasııa arqyly alýǵa bolady. Sonymen qatar, azamattarǵa yńǵaı­ly bolýy úshin 1414 biryńǵaı nómiri engizilgen. Osy arqyly barlyq qajet­ti keńesterdi alýǵa bolady. 2016 jyldyń 9 aıy ishinde 30 mıllıonnan astam elektrondy qyzmet kórsetilgen. Buǵan qosa, 17 myńnan astam elektrondy lısenzııa, 433 myń ruqsat qu­jaty berildi, sondaı-aq, 854 myń adam tirkeldi. Jalpy, atalǵan sharalar memlekettik aqparattyq saıasatty barlyq deńgeıde tıimdi júrgizýge múm­kindik berýde, dedi Dáýren Abaev. Bul kúngi alqa otyrysynda Aq­parat jáne kommýnıkasııalar vıse-mınıstri S.Sársenov baılanys, aqpa­rat­tandyrý jáne memlekettik qyzmet­ter kórsetý salasyndaǵy jumys qory­tyndylary, Aqparat jáne kom­mý­nı­kasııalar vıse-mınıstri A.Ájibaev «Qazaqstan Respýblı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine aqparat jáne kommýnıkasııa­lar máseleleri boıynsha ózgerister men to­lyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn ázirleý boıynsha atqary­lyp jatqan jumys­tar týraly, mınıs­trl­iktiń Aqparat komıtetiniń tóraǵasy N.Maýberlınova memlekettik organ­dardyń aqparattyq saıasattaǵy ózara is-qımylynyń jańa tásilderi týraly baıandama jasady. «Qazaqstan» RTRK» AQ Bas­qar­masynyń tóraǵasy K.Oı­shy­baev teleradıokorporasııa jumy­syn jetil­dirý, vedomstvo janyn­daǵy Qoǵamdyq keńes músheleri B.Jek­senbaı men N.Isın Aq­parat jáne kommýnıkasııa­lar mı­nıstr­liginiń qyzmeti týraly óz oı-paıymdarymen bólisti. Jıyn sońynda mınıstr aqpa­rat­tyq keńistikti keńeıtý, baılanys, telekommýnıkasııa salalaryn da­my­tý baǵyttarynda tıisti mindetter júktedi. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan» Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV, «Egemen Qazaqstan»