25 jyldyqqa – 25 keme

Búginde óziniń qurylǵanynyń ári ashylǵanynyń belgili bir kezeńin atap ótip jatqan otandyq kásiporyndar jeterlik. Degenmen, «Segiz ulym bir bólek, Er Tóstigim bir bólek» dep aýyz ádebıetinde aıtylǵandaı, Oral qalasyndaǵy «Zenıt» zaýytynyń jetpis bes jyldyq ataýly datasynyń orny bólek bolady da turady. Bul kásiporyn Oral óńirinde surapyl soǵys bastalǵan sonaý 1941 jyldan beri úzdiksiz jumys istep keledi. Soǵys jyldarynda zaýyttyń ınjener-tehnık qyzmetkerleri men jumysshylary keńes áskeri men áskerı-teńiz flotyna qajetti qarý-jaraqtar men qural-jabdyqtar jasady. Odan bergi ýaqytta «Zenıttiń»  I dárejeli Uly Otan soǵysy ordenimen marapattalýy – zaýyttyń aǵa býyn ókilderiniń jemisti eńbekteriniń basty nátıjesi. Soǵystan keıingi ke­­ńe­stik dáý­­irde K.E.Voro­shı­lov ataýyn ıelengen zaýyt negizinen odaq­tyq baǵynysta bolyp, KSRO-nyń qorǵanys qyz­metine qajetti qural-jabdyqtar shyǵardy. Degen­men, táýelsizdik tańy ata qoı­maǵan sek­seninshi jyl­dardyń ózinde mun­da konversııalaý baǵyty bel­gi­lenip, zaýyt ujymy ónerkásipke, sonyń ishin­de mun­aı-gaz óndirisine jáne aýyl sharýashylyǵyna qajetti qural­dar óndirýge bet bura bastady. Jas egemen elimiz úshin úlken syn bolǵan ót­peli kezeń zenıttikterdi de aınalyp óte almady. Tipti, óz dástúri men tarıhy qalyptasqan zaýyttyń ja­by­lyp qalý qaýpi týyndady. Ne isteý kerek? Za­ýyt ujymynyń aldynda she­shimi men kilti tabylmastaı bolyp kóringen osyndaı úlken saýal turdy. Onyń jaýabyn bergen respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev edi desek, aqıqattan al­shaq ketpeımiz. Bul Qazaq­stannyń derbes Qarýly Kúshteri men shekara qyzmeti qalyptasa bastaǵan kez edi. Mine, osy táýelsizdiktiń al­ǵash­qy jyldarynyń birinde Memleket basshysy Batys Qazaqstan oblysyna saparmen keledi. Osy saparynda Elbasy «Zenıt» zaýytynyń ujy­mymen kezdesip, onyń aldaǵy atqaratyn basty qyzmetin belgilep berip ketedi. Mine, elimizdiń Kaspıı teńizindegi shekara qyzmetine qajetti keme jasaý óndirisi osylaı bastalǵan edi. Sonymen, búginde «Zenıt» Oral zaýyty» AQ respýblıkadaǵy keme jasaý óndirisimen aınalysatyn ári Kaspıı teńizinde elimizdiń shekarasyn qorǵap júrgen kemelerge kúrdeli jón­deýler júrgizetin basty kásiporynǵa aınaldy. Bul, birinshiden, elimizdiń qorǵanys qyzmetine qa­jetti zaýytty únemi nazarynda ustap, oǵan udaıy qoldaý kórsete bilgen Mem­leket basshysy yq­pal­ynyń nátıjesinde múm­kin bolǵany anyq. «Eń bastysy, «Zenıt­te» qu­r­as­ty­rylǵan keme­ler­diń sapasy men ja­raqtandyrylý deń­geıleri básekelestikke tótep bere alady. Atap aıtqanda, búginde osy zaýyttaǵy ká­sibı deńgeıi joǵary maman-jumysshylardyń qolynan shyǵyp, Jaı­yq ózeni arqyly Kas­pıı teńizine jol tart­qan «Barys KM» jo­­ba­synyń zymyrandy-artıllerııalyq ke­meleri she­karalyq qyzmette ózi­niń barlyq talaptarǵa saı ekenin tanytty», deıdi «Ze­nıt» Oral zaýyty» AQ-tyń bas dırektory   Vıacheslav Valıev. Egemen elimizdiń ıgi­ligine qyz­met jasap kele jatqan kásip­oryn sońǵy jyl­dary óndiris aý­qy­myn eki esege deıin ósirýge qol jet­kize bilipti. Qazirgi kú­ni zaýytta myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Árıne, bul múmkindiktiń shegi emes. Osy jetistikti tas­taı qylyp ustap qalyp qa­lý zenıttikterdiń oılarynda joq eken. О́ıtkeni, munda aldaǵy ýaqytta óndiris kólemin odan ári ulǵaıtýdyń keshendi baǵ­dar­lamasy belgilengen. Biz buǵan osy materıaldy gazetke ázirleý bary­synda aıqyn kóz jet­kizdik. Sonyń eń bastysy, sý syıymdylyǵy 700 ton­naǵa deıin jetetin alyp kemelerdi jasaý jobasy bolyp tabylady. Zaýyt ujymy bıyl elimizdiń shekara qyzmetine qa­jetti jıyrma besinshi kemeni Kaspıı teńizine attandyrdy. Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna 25 kemeni jasap shy­ǵarýdy maqsat tutqan zenıttikter alǵa qoıǵan maqsattaryna osylaı jetip otyr. 25 jyldyqqa – 25 keme! Táýelsizdik toıyna budan artyq qandaı syı, qandaı tartý bolmaq. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» ORAL Sýrette: zaýyttaǵy ke­me qurastyrý sátinen kórinis. Sýretti túsirgen Rafhat HALELOV