Qarjy men qarym

Qyzylordada VIII «Baıqońyr Invest» forýmy boldy Qyzylordada «Baıqońyr Invest» ınvestısııalyq forýmy boldy. Osymen segizinshi márte ótken forýmǵa Investısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri Albert Raý, birqatar bıznes qaýymdastyqtar men birlestikterdiń, bank salasy men barlyq deńgeıdegi memlekettik organdardyń, ulttyq jáne sheteldik kompanııalardyń, Reseıdiń, Germanııanyń, Shveısarııanyń, Fransııanyń, AQSh-tyń jáne Qytaıdyń halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi qatysty. Sondaı-aq Ázerbaıjannyń, Belorýssııanyń, Belgııa Koroldiginiń ókilderi men О́zbekstannyń resmı delegasııasy forýmda talqylanǵan máselelerge ún qosty. Forým jumysyna «Qashaǵan» ken ornyn ıgerý jobasynyń negizi operatory – «NCOC» kompanııasynyń delegasııasy da keldi.

Múmkindikter mekeni

Kezekti ınvestforým aıasynda «Inves­tısııalyq yntymaqtastyqtyń jańa múmkindikteri», «Investorlar úshin jańa keleshek» taqyryptarynda plenarlyq otyrystar men «Aýyl sharýashylyǵy óndiristik kooperasııasy», «B2B kezdesý formatyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyq» baǵyttary boıynsha seksııalar jumys istedi. Plenarlyq otyrysta qarjy ınstıtýttary shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrýǵa arnalǵan uzaq merzimdi jobalaryn tanystyrdy. Sondaı-aq, ekonomıkanyń basymdyqqa ıe salalaryndaǵy ózara yntymaqtastyq máseleleri talqylandy. Moderatorlyq tizgin halyqaralyq «Ekspert» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary Aleksandr Ivanterdiń qolynda boldy. Májilisti ashqan oblys ákimi Qy­rymbek Kósherbaev Syr eline kelgen qonaqtarǵa jyly lebizin bildirip, uzaq merzimdi áriptestikke bastaıtyn dástúrli forýmnyń múmkindikterin atap ótti. Atalmysh jıynǵa 11 eldiń ókilderiniń qatysýy Qyzylorda oblysyna ınves­tısııa salýǵa qyzyǵýshylardyń qatary ýaqyt ótken saıyn artqanyn aıǵaqtaıdy. Sondaı-aq, «Qashaǵan» ken ornyn ıgerý jobasynyń bas operatory – «NCOC» kompanııasynyń delegasııasymen kezdesý óńirdegi munaı servıstik jáne merdiger kompanııalarǵa jańa múmkindikterge jol ashpaq. Jalpy Syr óńiri – týrıstik salany damytýǵa asa qolaıly aımaq. Kólik-logıstıkalyq ınfraqurylym damyǵan. «Batys Eýropa – Batys Qytaı» kúre joly­nyń 812 shaqyrymy, temir jol, munaı, gaz qubyrlary oblys aýmaǵynan ótedi. Baıqońyrdaǵy 2, Qyzylorda qala­syndaǵy 1 áýejaı kez kelgen ushaqty qabyldaı alady. Elbasy bastamasymen qolǵa alyn­ǵan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdar­lama shıkizatqa táýeldilikten bir­tin­dep arylyp, óńir ekonomıkasyn árta­raptandyrýǵa jol ashty. Shıki­zattyq emes sektordy damytý qarqyny boıynsha Qyzylorda oblysy elimizdegi mańdaıaldy aımaq bolyp otyr. Sońǵy 3 jylda óńdeý ónerkásibiniń úlesi 3 esege, ekonomıka sektoryndaǵy eń­bek ónimdiligi 4 esege artty. О́ńdeý sek­torynyń osy jylǵy 9 aıdaǵy ósimi 16,3 paıyzdy qura­dy. Ná­tıjesinde, óndiristik qury­lymdaǵy óń­deý sektorynyń úlesi 18,9 paıyzǵa deıin artyp, 2012 jylmen salystyrǵanda 4 esege ulǵaıdy. Bul – ekono­mıkany árta­rap­tandyrýdaǵy alǵa qadam basýdyń aı­ǵaǵy. Qazaqstan álem boıynsha ýran óndi­rý­shilerdiń kóshin bastap tursa, Qyzylorda oblysy sol kólemniń jartysyn óndiredi. Aýyl sharýashylyǵynyń qarqyndy damýyn kúrishshilerdiń 4 jyl qatarynan rekordty ónim jınaǵanynan-aq ańǵarýǵa bolady. О́tken egin maýsymynda kúrishtiń ırandyq surpy, gollandtyq kókónis túrleri egildi. Elbasy byltyr ǵana qol qoıǵan «Memlekettik-jekemenshik áriptestik týraly» Zań el ekonomıkasyna ınvestısııa salý arqyly ınfraqurylymdardy damytýdy jáne halyqtyń turmys-tirshiligin jaqsartýdy kózdeıdi. Osy zań aıasynda aımaqta «Qorqyt ata áýe­jaıynyń jolaýshylar termınalyn salý», «Kásiptik-tehnıkalyq lıseı qurylysyn salý», «Qyzylorda qalasynda 250 oryndyq emhana salý» jobalaryna konkýrs jarııalanbaq. О́ńir basshysy ınvestorlardy konkýrsqa qatysýǵa shaqyrdy. Sonymen qatar, Qyrymbek Eleý­uly aımaqtyń ınvestısııa salýǵa, bıznesti órkendetýge qolaıly artyq­shylyqtaryn atap ótti. Qazaqstan – Reseı úkimetaralyq komıssııasynyń 4-otyrysynda «Baıqońyr» keshenindegi 14 nysandy Qyzylorda oblysynyń kommýnaldyq menshigine berý týraly sheshim qabyldandy. О́ndiristik alańdar, dúkender men turǵyn úıler, túrli áleýmettik nysandar qazir bos tur. Osy nysandar negizinde shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa zor múmkindik bar. Búginde oblystyń barlyq aýdandarynda jáne Qyzylorda qalasynda ındýstrııalyq aımaqtar qurylǵan. Qyzyǵýshylyq tanytýshylarǵa barlyq ınfra­qurylymy jetkizilgen jer telim­deri beriledi. Syr óńirinde jyl on eki aı kún ashyq deýge bolady. Bul – jel jáne kún energııasyn paıdalanýǵa asa qolaıly múmkindik. Oblysta ınves­torlar men kásipkerlerge bir jerden qyzmet kórsetetin, ınjenerlik ınfra­qurylymdarǵa qosylýǵa tehnı­kalyq qujat beretin ortalyq jumys isteıdi. Elimizde ekonomıkanyń tıimdiligin arttyrý úshin júrgizilip jatqan jeke­shelendirý baǵdarlamasy aıasynda ınves­torlar tartýǵa memlekettik aktıvter básekelestik ortaǵa shyǵarylady. Forýmda sóz alǵan Investısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri Albert Raý Qyzylorda oblysynyń qurylys qarqynyn, ınvestorlarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý talpynysyn joǵary baǵa­lady. Elimizdiń ınvestısııalyq saıa­sa­­tynyń basty baǵyttaryna toq­tal­dy. Indýstrııalandyrýdyń birinshi bes­jyldyǵy aýqymdy baǵdarlamanyń irgetasyn qalady. Al ekinshi besjyldyqta ekonomıkany ártaraptandyrýdyń alǵash­qy nátıjeleri kórine bastady. Qazirgideı erekshe ekonomıkalyq kezeńde júzege asqan jobalardyń básekege qabilettiligi baıqalady. Vıse-mınıstr ınvestorlar sarabyna 4 maqsatty sektordy usyndy. Mashına jasaý, hımııa óndirisi, agroóndiris ke­sheni jáne saýda salalaryna ınves­tısııa salýdyń tıimdiligi artyp otyr. A.Raý Qyzylorda oblysynda júzege asa bastaǵan «Kalsıılendirilgen soda shyǵarý» jobasy, shyny zaýyty hımııa óndirisine erekshe serpin beretinin, sondaı-aq, Baıqońyr qalasynda óndiristi, shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa qatysty jobalarǵa qoldaý kórsetiletinin atap ótti.

Quıylǵan qarjynyń qaıtarymy bar

Odan ári sóz alǵan Ázerbaıjan Res­pýb­lıkasynyń Qazaqstandaǵy Tó­tenshe jáne ókiletti elshisi Rashad Mam­madov baýyrlas eki eldiń Táýelsizdik alǵanyna 25 jyl tolǵanyn atap ótip, Syrdarııanyń jaǵalaýynda kórikti qalanyń qanat jaıy­p kele jatqanyn aıtty. Ázerbaıjan – óz ekonomıkasyn munaıǵa táýeldilikten aryltý úshin týrızm, aýyl sharýashylyǵy, aqparattyq tehnologııalar men kólik logıstıkasyn damytýdy qolǵa alǵan el. Týrızm klasterin damytýdyń 3-mem­lekettik baǵdar­lamasyn iske asyrýda. Sońǵy jyldary bul elge keletin týrıster legi ar­typ otyr. Bul munaı baǵasy arzan­da­ǵan qazirgideı kezeńde jańa jumys oryn­­darynyń ashylýyn qamtamasyz etken. Qyzylorda oblysynan ótetin mańyz­dy kólik kommýnıkasııalary – temir jol jáne avtomobıl joly arqyly júk tasymaldaýdy arttyrýǵa bolady. Elshi óz elindegi agrosektordy damytýdaǵy, aýylsharýashylyq taýarlaryn eksportqa shyǵarýdaǵy tabys­tary týraly aıtty. Ázerbaıjan Respýb­lıkasy qazirgi ýaqytta Túrkııa, Grýzııa elderine ınves­tısııa salyp otyr. Qyzylorda oblysyn da ınves­tısııalyq tartymdylyǵy erekshe óńir retinde baǵalaıdy. Elshi osyndaı forýmdar aıasynda jańa ıdeıalar tabylyp, áriptestik qatynastar ornaıtyndyqtan onyń mańyzy zor eke­nin atap ótti. Oblys basshysy ázer­baıjandyq tarapty Qyzylorda qala­syndaǵy darııanyń sol jaǵalaýyn ıgerýge úles qosýǵa shaqyrdy. Elshi bul joba boıynsha ınvestısııalyq jáne qurylys kom­panııalaryna usynys jasaıtynyn jetkizdi. Belgııa Koroldiginiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mıshel Peter­mans ta sol jaǵalaýdaǵy jańa qala jobasynyń ınvestısııalyq tar­tym­dylyǵyn joǵary baǵalady. Bel­gııa – Eýropadaǵy hımııa óndirisi, far­ma­sevtıka, metallýrgııa, kólik qural­daryn shyǵarýda tabystaryn eselep otyrǵan memleket. Qazaqstan sııaqty ekonomıkalyq beıimdelý kezeńinen ótken, ekijaqty qarym-qatynasqa ashyq. Elshi Qyzylordadaǵy «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtomagıstraliniń, «Beıneý –Bozoı – Shymkent» gaz qubyrynyń, «Baıqo­ńyr» kesheniniń múmkindikteri men tanymaldyǵy belgııalyq ınves­torlardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatyp otyrǵanyn aıtty. Syr óńiriniń týmasy, velosportshy Andreı Kashechkınniń bıznes-áriptestik, mádenı baılanystar ornatýdaǵy eńbegine toqtaldy. Qazir Qazaqstan men Belgııa arasynda sý resýrstary, energetıka, qorshaǵan ortany qorǵaý salalary boıynsha berik qarym-qatynas ornaǵan. Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń Qazaqstandaǵy dırektory Djanet Hekman sý júıesin jańǵyrtý, avtobýs parkin jańalaý, qatty turmystyq qaldyqtardy qaıta óńdeý sııaqty birneshe jobalardy áriptestik negizde birlese júzege asyrýdaǵy senimdi seriktestik úshin al­ǵysyn bildirdi. Agrobıznestiń damý qarqyny, darııanyń sol jaǵalaýyn ıgerý bastamasy osy kásipke ınvestısııa salam deýshilerdiń eńbegin qaıtaratynyn atap ótti. Al atalǵan banktiń taǵy bir ókili Bahtıor Faızıevtiń aıtýynsha, 2013 jyldan beri qarjylandyrylǵan jobalar ortalyq jáne jergilikti organdardyń qoldaýyna ıe bolǵan. Qyzylorda qalasynyń ınfraqurylymyna bank salǵan ınvestısııa arqasynda jylý, sý, káriz, jaryq júıelerin jańǵyrtýǵa jol ashyldy. Forýmda Azııa damý banki­niń Qazaqstandaǵy turaqty ókildi­giniń dırektory Djovannı Kapan­nellı qyzylordalyqtardyń týǵan je­rin jan-jaqty damytýǵa degen qul­shynysy unaǵanyn aıtty. «Bolashaq urpaqtyń ıgiligi úshin jasalyp jatqan jumystardyń aýqymy tańǵaldyrdy. Bizge túsken usynystardy saraptaı otyryp, aldaǵy ýaqytta josparlarymyzdy jarııalaımyz», dedi ol. Djovannı Kapannellı myrzanyń aıtýynsha, aımaqqa ınvestorlardyń qyzyǵýshylyq tanytýyna mundaǵy saıası turaqtylyq jáne bıliktiń qoldaýy sebep bolyp otyr. Qolaıly jaǵdaı, qoldaý bar jerde jumys ta júredi, salǵan qarjynyń da qaıtarymy bar. Aımaq basshylyǵy iskerlik ortany, iri jobalardy júzege asyrýǵa qolaıly aımaqtyń unamdy ımıdjin qalyptastyrǵan. «Atameken» UKP basqarma tóraǵa­synyń orynbasary Murat Ábenov Syr óńiri eldiń basyna túsken qıyn kezeńderde de tyǵyryqtan jol tapqanyn, daǵdarystan damýǵa bet alǵanyn atap aıtty. Jekeshelendirýdiń ekinshi tol­qyny kezinde barlyq ınvestorlarǵa básekelestik ortaǵa shyǵarylǵan kásip­oryndardy satyp alý, olarǵa ınvestısııa salý arqyly bıznesti órkendetý múmkindigi usynylyp otyr. Sondaı-aq, shaǵyn jáne orta bıznestiń damýy ekonomıkany alǵa súıreıtin lokomotıv retinde baǵalanýda. Qyzylorda oblysy –  kásipkerliktiń damýyna jaǵdaı týǵyzyp otyrǵan óńirlerdiń aldyńǵy qatarynda. Aýyl sharýashylyǵy salasynyń ınves­tısııalyq tartymdylyǵy ýaqyt ótken saıyn artyp keledi. UKP zertteýlerine qaraǵanda, el turǵyndarynyń 50 paıyz­dan astamy bıznespen aınalysýǵa yq­tııarly, 70 paıyzy shaǵyn jáne orta bıznespen aınalysýdyń bolashaǵy zor dep esepteıdi. «Qashaǵan» ken ornyn ıgerý jobasy­nyń negizgi operatory – «NCOC» kompanııasy basqarýshy dırektorynyń orynbasary Jaqyp Marabaev forým qatysýshylaryna kompanııa josparlaryn aıtyp berdi. Plenarlyq otyrys sońynda oblys ákimdigi men «NCOC» kompanııasy arasynda, oblystyq kásipkerler palatasy men Ázerbaıjan bıznes jáne ınvestısııa assosıasııasy arasynda áriptestik memorandýmǵa qol qoıyldy. «Investorlarǵa arnalǵan jańa pers­pek­tıvalar» dep atalatyn seksııa­lyq otyrysta birqatar mamandar usynys­tarymen bólisip, baıandama jasa­dy. Otyrysta týrızmmen qatar, elek­t­ron­dy saýdany damytý, óndiris oryndaryn kóptep ashyp, bilikti kadrlardy tartý máseleleri qaraldy. Qazirgi ekonomıkalyq jaǵdaıda shaǵyn jáne orta bıznesti damytý da ózekti másele bolyp otyr. Bul baǵyttaǵy negizgi baǵdarlamalar tóńireginde «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ-tyń basqarýshy dırektory Ǵabıt Lesbe­kov tarqatyp aıtty. Onyń aıtýynsha, bıyl oblysta 35 mıllıar­d teńge kóleminde kredıtter berilip, 362 sýbekti sýbsıdııalanǵan. Sonymen qatar, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵ­dar­lamasynyń maqsatty tobyna kir­meıtin kásipkerler úshin «Damý-Optı­ma» baǵdarlamasy jumysyn bastap, saýda, qoǵamdyq tamaqtaný, qyzmet kórsetý sala­symen aınalysatyn kásipkerler úshin qol­jetimdiligimen erekshelenip keledi. «Caspian Service» kompanııasynyń basshysy, Belgııadaǵy velosıped akade­mııasynyń negizin qalaǵan Andreı Ka­shechkın «Baıqońyr» jobasyn qolǵa alǵanyn, jobanyń bir baǵyty Baıqońyr qalasyn álem týrısteri aǵylatyn ortaǵa aınaldyrý ekenin atap ótti. A.Ka­shechkın buǵan deıin oblysta týrızm salasyndaǵy jobalardy júzege asyrýdy, velokomanda quryp, Baıqońyr brendin nasıhattaýǵa nıetti ekenin bildirgen bolatyn. Alda­ǵy ýaqytta ol EKSPO-2017 halyq­aralyq kórmesine týrısterdi tartý maqsatynda trıatlonnan saıy­s, velojarystar uıymdastyratynyn atap ótti. Al Qazaqstan franchaızıng qaýym­dastyǵynyń prezıdenti Beknur Qısyqov kún tártibindegi máseleler qataryna jer­gilikti franchaızıngtik kompanııalar qataryn arttyrýdy qosý kerektigin jetkizdi. Seksııa otyrysynda «Qazatom­óner­kásip» UAK» AQ vıse-pre­zıdenti Nurlan Ryspanov «Oblystaǵy metallýrgııa óndirisiniń damýy» taqyrybyndaǵy baıan­­damasymen bólisti. Aımaqtaǵy paı­­daly qazbalardy óndirý perspektıvalary men olardy keshendi paıdalaný múmkindikterine toqtalyp, jerasty baılyǵyn ıgerýge jańa serpin bergen «Shalqııa» kenishin erekshe atap ótti. Qazaqstandyq ınternet-bıznes jáne mobıldi kommersııa qaýymdastyǵynyń prezıdenti Konstantın Gorojankın tutynýshylardyń ǵalamtor arqyly taýar satyp alýǵa degen senimi joǵary emestigin alǵa tartyp, ınternet-marketıng salasyn damytýdy qolǵa alý kerek­tigin aıtty. Onyń aıtýynsha, búginde bıznes úshin elektrondy saýda uǵymy qalyptasyp, ekonomıkanyń naqty sektoryn damytýda mańyzyn arttyrýda.  

Aýyl sharýashylyǵyndaǵy artyqshylyqtar

VIII «Baıqońyr Invest» ınvestı­sııalyq forýmynyń «Aýyl sharýa­shylyǵy óndiristik kooperasııasy» aıasynda ótken kúrish jáne et, mal sha­rýashylyǵy seksııalyq otyrysynda memlekettik organdardyń, respýb­lıka­lyq jáne halyqaralyq ǵylymı, bıznes-uıymdardyń ókilderi baıandama jasady. Seksııa jumysyna ǵalymdar, ınves­torlar men aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn jabdyqtaýshylar, reseılik jáne ózbekstandyq mamandar jáne aımaqtyń aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri qatysty. Shara barysynda seksııa tóraǵasy, oblys ákiminiń orynbasary Serik Qojanııa­zov búgingi kúnge aýyl sharýashy­lyǵyndaǵy jalpy ónimniń basym bóligi maıda sharýa qojalyqtary men jekelegen adamdardyń úlesinde ekenin aıtty. – Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statıstıka komıtetiniń derekteri boıynsha, aýyl sharýashylyǵynyń jalpy óndirisiniń 45,7 paıyzyn úı irgesindegi baý-baqsha sektory, 31,1 paıy­zyn sharýa qojalyqtary, qalǵanyn aýyl sharýa­shylyǵy kásiporyndary egedi eken. Mundaı úderis bizdiń oblysta da qalyp­tasyp otyr. Bul, ásire­se et pen sút óndirýde baıqalady. Mysaly, birjyldyq eseppen salystyratyn bolsaq, byltyr 33,0 myń tonna et óndirilse, onyń 86,5 paıyzy, al óndirilgen 87,5 tonna súttiń 85,4 paıyzy jeke sektorlardyń úlesinde. Son­dyqtan, qazirgi kezdegi maqsat jeke sektordy aýyl sharýashylyǵy koope­ra­tıvterine biriktirý bolyp otyr, – dedi ol. Aıta keter jaıt, bıylǵy jyldyń 1 qańtarynda kúshine engen «Aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri týraly» Zańyn túsindirý maqsatynda jumysshy top qurylǵan bolatyn. Jumys toby aýdandarda, aýyldyq okrýgterde sharýa­shylyq ókilderimen kezdesip, koope­rasııalaýdyń tıimdiligin jetkizgen edi. Osyǵan oraı, oblys ákiminiń orynbasary kooperatıvke birigý arqyly ónim óndirýshi maıda sharýashylyqtardyń lızıngke tehnıka men jabdyqtardy, sýbsıdııa jáne nesıe alýǵa múmkindigi arta túsetindikteri týraly aıtty. Seksııa otyrysynda sóz alǵan «Ult­­­tyq agrarlyq ǵylymı bilim berý ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasy Asqar Nametov «Agroónerkásip keshenindegi memlekettik qoldaýdyń jańa saıasaty» taqyrybynda baıandama jasady. Onda agroónerkásip kesheni salasyna memleket tarapynan basym baǵyttar berilgenin, aýyl sharýashylyǵynyń memlekettik qoldaýdyń barlyq túrimen qamtylǵanyn aıta kelip, jańa saıasattyń ózekti tustaryn túsindirip ótti. Munan soń oblystyq aýyl sharýa­shylyǵy basqarmasynyń basshysy Baqyt Jahanov aımaqtaǵy jańadan qurylǵan óndiristik kooperatıvter men AО́K damýynyń róli jaıynda baıandama jasasa, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ fılıaly dırektory Baqyt­jan Ábıev «50 aýyl» jobasy jaıyn tarata aıtty. Al qyzylordalyq «Isker-M» seriktestiginiń dırektory Erjan Súgiralın Syrdyń bal tatyǵan sary qaýyny men qara kúlábisi kórshiles elderde zor suranysqa ıe ekenin jetkizdi. Bir kezderi elimizdiń abyroıyn eselegen qarakól eltirisi búginde emge tapshy. Bul jóninde belgili ǵalym, akademık Hısmetolla Úkibaev óz baıandamasynda aıtyp ótti. Spıkerler qatarynda aýylsharýa­shylyq tehnıkalyq kólikterin jáne quraldaryn shyǵarýmen tanymal qos­ta­naılyq «Spesstalkonstrýksıı» kom­panııasynyń dırektory Nıkolaı Felenchýk pen reseılik «Selhoz Lıder» kompanııasynyń ókili Anas­ta­sııa Obıdına da boldy. Olar óz kompanııalaryndaǵy aýylsha­rýa­shy­lyq tehnıkalarynyń zamanaýı múm­kinshilikterimen tanystyryp, shaǵyn zaýyttardyń jumys tásilin, ónim shy­ǵarýdaǵy artyqshylyqtaryn baıandady. Sonymen qatar, ózbekstandyq aýylsharýashylyq kóligin shyǵarýshy kásiporyn mamandary ónimderin beınerolık arqyly kórsetip, tehnıkalar qunynyń qoljetimdiligin, sapaly jáne naryqqa belgili ekendigin aıtty. Seksııa jumysy sońynda iskerlik aıasynda birneshe memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Atap aıtsaq, «Mıras» saýda úıi men О́zbekstan Respýblıkasy «Ýztadbır­koreksport» aksıonerlik qoǵamy arasynda, Qyzylorda qalasy ákimdiginiń qalalyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shylyq jáne turǵyn úı ınspeksııasy bólimi men «Man Avto Ýzbekıstan» JShQ arasynda, «Baıqońyr» áleýmettik kásipkerlik korporasııasy» UK» AQ men «Ýzavto Treıler» jaýapkershiligi shekteýli qoǵamynyń jáne «Baıqońyr» ÁKK» UK» AQ men «Man Avto Ýzbe­kıstan» JShQ kásiporny arasynda birlesken ekonomıkalyq yntymaqtastyq kelisimderi jasalyp, seriktester jańa jobalar boıynsha birlesip jumys jasaıtyn bolady.  

Yqpaldastyq yntymaqqa bastaıdy

VIII «Baıqońyr Invest» ınvestı­sııalyq forýmy aıasynda B2B kezdesý formatyndaǵy halyqaralyq áriptestik máseleleri talqylandy. Osyǵan deıin oblysqa ártúrli qarjy uıymdarynan 100 mıllıard teńgeden astam qarjy tartylyp, kóptegen ıgilikti joba júzege asty. Solardyń arasynan «Shalqııa» taý-ken metallýrgııa kesheni, shyny jáne sement zaýyttaryn atap ótýge bolady. Forým seksııalary aıasynda B2B for­matyndaǵy bıznes yntymaqtastyqtyń barynsha paıdaly joldaryn talqy­laýdyń sáti tústi. Sheteldik ınvestorlar oblystyń shaǵyn jáne orta kásip ıelerine óz óndirisin tanystyrýǵa múm­kindik aldy. Suhbat alańy qos tarap úshin de paıdaly boldy. Jasy jetpistiń ústindegi Súıindik Amanjolov forým ótetinin estip, Shıeli aýdanynan arnaıy kelipti. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheń­berinde «Damý» kásipkerlikti qoldaý ortalyǵy arqyly 3 mıllıon teńge qaıtarymsyz nesıege qol jetkizgen ol búginde otbasylyq kásipti dóńgeletip otyr. 2014 jyldyń mamyr aıynan bas­tap sol qarajat esebinen ınkýbasııalyq apparat, tiri balyq tasymaldaıtyn avtokólik, konteınerler satyp aldy. Osy­dan keıin Almatydaǵy Qazaq balyq sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ortaly­ǵynyń ǵalymdarymen tájirıbe almasyp, ýyldyryqtan shabaq shyǵarý tehnologııa­syn iske qosty. – Inkýbasııalyq balyq ósirý sehynda birneshe balyq túrleriniń ýyldy­­ryq­tarynan balyq ósirip, ba­lyq sha­rýashylyǵyn damytýǵa úles qosyp kelemiz. Qosymsha, qaz, úırek, qyrǵaýyl jumyrtqalarynan balapandar shyǵarylýda, – deıdi «Súıindik» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy. Aqsaqal ınvestforým nátıjesinde kásibin alǵa jyljytý úshin tıimdi ınvestor tabylyp qalar degen oıda. О́zge memleketterden kelgen bıznes ókilderinen keńes alýdyń ózi – ol úshin úlken múmkindik. Syrdarııa aýdanyna qarasty Aıdarly aýylynda turatyn Roza Álıbatyrova qaramaǵyna júzden astam shákirt jınap, jas urpaqqa qazaqtyń qolónerin úıretip keledi. – Maqsatym – túkti kilem toqý ónerin joǵaltpaý, umytylyp bara jatqan ult­tyq dástúrdi qaıta jańǵyrtý, – deıdi ol. Aýyldaǵy eńbekke epti qyz-kelin­shekterdi osy kásipke baýlyp, jastardyń qyzyǵýshylyǵyn oıata bilgen Roza apaı sheberhana jumysyn damytýdy qalaıdy. Atalǵan maqsatta forýmǵa qatysyp, Azııa damý banki ókilderimen kezdesti. Bank tarapynan kásipkerlerdi qoldaý úshin nesıe berý múmkindigi qarastyrylǵan. Endigi rette qolónershi usynysty oı eleginen ótkizip kórmek. Seksııa jumysy barysynda sheteldik meımandar dástúrli ınvestforým týraly áserlerimen bólisti. – Reseıdiń ınvestısııalyq belsendi aýmaqtarynyń arasynan Qyzylorda oblysy sekildi jylyna eki márte ınves­tısııalyq forým ótkizetin belsendi aımaq­ty ataý qıyn, – deıdi halyqaralyq «Ekspert» jýrnaly bas redaktorynyń oryn­basary Aleksandr Ivanter. Amerıkalyq «AECOM» kompanııa­synyń aımaqtyq dırektory Marına Kostanıan da forýmnyń taraptar úshin tıimdiligin tilge tıek etti. – Sharanyń joǵary dárejede uıym­dastyrylǵany jáne aýqymdy túrde ótkeni kóńilge qonady. О́zim birinshi ret qatysyp turmyn. Qyzylorda kóztartar kórkimen, halqy qonaqjaılyǵymen birden baýrap aldy. Búgingi jıynda seriktestermen kezdesip qana qoıǵanymyz joq. Oblys ákimdigi qajetti ári tıimdi baılanystar ornatýǵa múmkindik jasady, – deıdi Marına Kostanıan. Osylaısha, kezekti ınvestısııalyq forým óz máresine jetip, júktelgen mindetti tolyq atqaryp shyqty. Sondaı-aq, óńirdi damytýǵa baılanysty birneshe memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan» QYZYLORDA