Biz birtutas, bólinbeıtin birlikti kórsettik

Aqordada Elbasy Nursultan Nazarbaev Qa­zaq­stan Respýblıkasy prezıdenttigine kezekten tys saılaýdyń aıaqtalýyna baılanysty otandyq jáne sheteldik baspasóz quraldarynyń ókilderine ar­nap baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Ony kirispe sózben ash­qan Prezıdent Nursultan Nazarbaev Ortalyq saılaý komıssııasynyń aldyn-ala bergen málimetine qara­ǵan­da Qazaqstan Respýb­lı­ka­syn­daǵy saılaý quqy bar azamattardyń 90 paıyzǵa jýyǵy saılaýǵa qatysyp, so­nyń 95 paıyzǵa jýyǵy ózine daýys bergenin atap ótti. Munyń ózi qazaq­stan­dyq elektorattyń meniń júr­gizip kele jatqan saıasa­tymdy qoldap, onyń durys baǵdarmen kele jatqanyn kórsetti. Men ózimdi qolda­ǵan saılaýshylarǵa, jaqtas­ta­rym men pikirlesterime rızashylyǵymdy bildiremin, deı kelip: Cóıtip, bul doda da óziniń máresine jetti. Qazaqstan taǵy da bir ret tórtkúl dúnıeniń nazaryn ózine aýdaryp, ashyq, ádil, demokratııalyq talaptarǵa saı saılaý ótkizdi. Bular tý­raly sheteldik jáne ha­lyqaralyq uıymdardan kel­gen baıqaýshylar joǵary baǵalar berip jatyr, dedi. Sonymen birge, Elbasy BAQ ókilderine de Qazaqstan­da­ǵy saılaý prosesine qy­zy­ǵý­shylyq tanytqandary úshin alǵysyn bildirdi. Odan ári Prezıdent jýrna­lıs­terdiń kóptegen suraq­ta­ryna jaýap berdi. Alǵashqy bolyp ulybrıtanııalyq FBC telekompanııasynyń jýrnalısi Ekkard Seıgar suraq berdi. Ol Prezıdentten al­dy­myzdaǵy bes jylda qan­daı basymdyqtardy ustana­tyn­dyǵy jáne Qazaqstan­nyń damýyndaǵy negizgi elementter qandaı bola­tyn­dyǵy týraly surady. – Prezıdenttik mandat adamǵa memlekettiń aldyn­da turǵan mindetterin anyq­taý úshin beriledi, – dedi Nursultan Ábishuly. – Biz­diń eldiń damýyndaǵy eko­no­mıkalyq mindetterge keletin bolsaq, olar anyqta­lyp, biz 2015 jáne 2020 jylǵa deıin oryn­da­latyn ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq baǵdarlamany iske asy­rýdy qolǵa aldyq. О́zimniń jyl saı­ynǵy Joldaýymda men bıyl eldi áleýmettik jań­ǵyrtý máselesin alǵa qoıdym. Onda men azamat­ta­rymyzdy oqytyp, maman­dyq alý arqyly jumyspen qamtýdy, son­daı-aq turǵyn-úımen qamtamasyz etý prob­lemalaryn sheshý qa­jet­tigin Úkimetke tapsyr­dym. Bul baǵyttar halyq­tyń tolyq qol­daýyna ıe bol­dy. Al saıasat týraly aı­tatyn bolsaq, biz aldaǵy ýa­qytta da us­tanǵan baǵdary­myzdan aı­ny­maıtyn bola­myz. Bola­shaq­ta da Reseı Fe­de­rasııasy,     Qy­­taı Halyq Res­pýblıkasy sııaq­ty eldermen tyǵyz yn­tymaq­tas­tyqty jalǵastyra beretin bo­lamyz. Eýroodaq pen Amerıka Qurama Shtat­tary bizdiń úlken áriptes­terimiz bolyp qala beredi. Al aımaqtaǵy basqa eldermen ıntegrasııalyq prosester sheń­be­rindegi yntymaqtastyqtardy jal­­ǵastyra beretin bolamyz. Eldi saıası jańalandyrý baǵytyn biz odan ári jalǵastyramyz. Zań­nyń ústemdigin sot júıesin táýel­sizdendire túsý arqyly nyǵaıta beretin bolamyz. Bizdiń memleketimiz alyp terrıtorııaly, ýnı­tar­ly el bolsa da biz bılikti or­talyqsyzdandyrý baǵytyn odan ári júrgizemiz. Kelesi saılaýdan bastap bizdiń Parlamentimiz Kons­­tıtýsııamyzdyń talabyna sáıkes kóppartııaly bolady. BAQ bostandyǵy men táýelsizdigine barlyq basqa da damyǵan elderdegi sııaqty eshqandaı shek qoı­yl­maıdy, bul iste biz ózimizdiń batystyq áriptesterimiz ben dostarymyzdyń usynystaryn únemi eskerip, olarmen keńesip otyratyn bolamyz. Saılaý prosesi kezinde uıymdasqan «Qa­zaqstan-2020» demokratııalyq koa­lısııasy» ala­ńynda biz op­pozısııalyq partııalar jáne qo­ǵamdyq qozǵalys­tarmen elimizdi ekonomıkalyq jáne saıası tur­ǵydan odan ári damytýdyń prob­lemalaryn tal­qy­laý jónindegi dıalogtardy jal­ǵastyrýǵa daı­yn­byz, dedi Elbasy. Reseıdiń ITAR-TASS aq­parattyq agentti­gi­niń ókili Svet­lana Týmakova saılaý dodasynda jeńilgen qarsylas­ta­ryńyzǵa ne aıtar edińiz dep su­rady. Nur­sultan Ábishuly jaýa­byn: men búgin olarǵa saılaý do­dasyna qatysyp, belsendilik kór­setken­deri úshin rızashylyǵymdy bildirdim, dep bastady. Aldaǵy ýaqytta olar qarsy bolmasa, biz ózara yn­ty­maqtasa otyryp, qun­dy usynys­tardy birlese júzege asyrýǵa daıynbyz, deı kelip, Elbasy op­pozısııalyq partııalar ókil­de­ri­niń prezıdenttik saılaý­ǵa qatys­paǵanyna ókinish bildiretinin atap ótti. Árıne, bul ár par­tııanyń óziniń qalaýy, biraq biz óz tarapymyzdan olardy saı­laý­ǵa qatysýǵa shaqyrdyq, dedi Prezıdent. Qazaqstannyń kemel bola­sha­ǵyn qalaı elestetesiz, sol kezdegi halyqtyń ál-aýqaty qaı deńgeıde bolady degen bizdiń suraǵymyzǵa Elbasy onyń «Qazaqstan-2030» strategııasynda jazylǵan deń­geı­de bolaty­nyna senim bildirdi. Meniń bar­lyq istegen qyzmetim óz pesheneme jazylǵan qazaqtyń jańa memleketin qurýǵa, ony ór­kenıetti eldermen teńestirýge arnaldy. Biz qıraǵan ekonomı­ka­ny ońal­dyryp, halyqtyń ál-aýqatyn jaq­sartýǵa qol jetkizdik. Al qa­zir qolǵa alyp otyrǵan baǵdar­lamalarymyzdy iske asyr­ǵanda halyqtyń ál-aýqaty budan da jaqsara túsedi dep sanaımyz. Qazir biz aýyldaǵy aǵaıynnyń jumys isteımin degenderine sha­ǵyn nesıeler berip, mamandyǵy joqtaryna tegin oqytý arqyly mamandyq áperip jatyrmyz. Olar­dy jumysqa ornalastyrý má­selesi de kún tártibinen túspeı otyr. Densaýlyq saqtaý másele­sin jaqsartý úshin aýylǵa taza aýyz sý jetkizý máselesin tolyq­taı sheshýdemiz. Osyndaı isterdiń sáttilik­pen iske asýyna halqy­myz belsendi aralasýy kerek, sonda qa­zaqstandyqtardyń ál-aýqaty da órkenıettiń ozyq elderi qatary­na jetedi. Odan ári Nursultan Ábishuly jalpy jaǵdaılarǵa toqtalyp ótti. Búgin álemniń kóp­tegen elderinde qan tógilip jatyr, al biz myzǵymas birlikti kórsete bildik. Basqa elderde saılaý kezinde halyq jik-jikke bólinip, ózara daýlasyp ketedi, al biz birtutas turaqty­lyqty kór­set­tik, dedi Elbasy. «Kazahstanskaıa pravda» ga­zeti­niń tilshisi Laýra Túsipbe­kovanyń shetelderdiń kóbinde daý-damaı bolyp, keıde qan tó­gilip jatqanda Qazaqstandaǵy saılaýdyń tynysh ótý qupııasy nede dep oılaısyz degen su­raǵyna N.Nazarbaev Memleket basshysy elde únemi jaqsy ba­ǵyttaǵy ózgeristerdiń bolyp turǵanyn qamtamasyz etýi kerek, dedi. Bizde ondaı ózgerister kóp. Eger biz Qazaqstandy postke­ńestik eldermen salystyratyn bolsaq, basqa bir elde de bizdegideı jaqsy kórsetkishter bolǵan joq. Biz IJО́-ni 700 dollardan 9 myńǵa deıin jetkizip, 12 ese ósire aldyq. Eńbekaqy 5-6 esege ósti, ekonomıkanyń ósý qarqyny jóninde mynany aıtar edim: qazir Qazaqstan ekonomıkasy TMD-ǵa qaraıtyn barlyq Orta­lyq Azııa men Qap taýyndaǵy respýblıkalardikin qosqandaǵy­dan da artyq. Bizdegi jumyssyz­dyq sol eldermen salystyrǵanda eń tómeni. Onyń ústine jańa jumys oryndary turaqty túrde ashylyp jatyr. Tek qana «Batys Eýropa – Batys Qytaı» joly 50 myń adamǵa jumys berip otyr. 2009 jyly búkil álem­degi ekonomıkalyq daǵdarys shegine jetip, jumyssyzdyq artyp jatqanda, Qazaqstan «Jol kartasy» baǵdarlamasy arqyly jańadan 25 myń jumys ornyn asha bildi. 2014 jylǵa deıin biz áli de 160 myń jumys ornyn ashamyz. Onyń ústine bizdiń hal­qymyz tatýlyqty joǵary baǵa­lap, kórshileriniń senimi men dástúrlerin syılap, ózara tózim­dilikti jaqtap otyrady. Mine, bizdegi turaqtylyqtyń qupııasy osynda, dedi Elbasy. «Habar» agenttiginiń tilshisi Aleksandr Aksıýtıs oppozı­sııa­nyń synyna qalaı qaraısyz degen suraq qoıdy. Kez kelgen Prezıdentti, sonyń ishinde úlken tabystarǵa qol jetkizip otyrǵan Prezıdenttiń janynda árqashan­da syn da júredi. Bul qalyptaǵy jaǵdaı, sondyqtan men olardyń synyna baıyptylyqpen qaraı­myn. Ádil synnan qorytyndy shyǵaryp, olardy qabyldaı ala­myn. О́z tarapymnan men oppozı­sııaǵa: bılikke talasqannan góri, eldiń jaqsy turmysqa jetýine atsalys­sańyzdar durys bolar edi degen usynys aıtar edim, dedi Prezıdent. «Qazaqstan» ulttyq telear­na­synyń tilshisi Aıbek Qobdabaı aýyl sharýashylyǵyna bólinetin naqty kómekter týraly surady. Oǵan Elbasy 2003 jyldan beri únemi aýyl sharýashylyǵyna kómek berilip kele jatqanyn, 670 mlrd. teńge qarajat bólingenin aıtty. Al endi aýyl sharýashy­lyǵy ónimderin óńdeýge úlken kóńil bólemiz. 52 mal bordaqylaý pýnktteri ashylyp, onyń tóńireginde 2300 shaǵyn bıznes uıymdastyrylady, dedi. Memleketaralyq «Mır» TK tilshisi Irına Muhamadeeva Keden odaǵynyń keleshegi týraly surady. Oǵan Elbasy jarqyn bolashaqtyń tek ekonomıkalyq ıntegrasııada ekenin aıtty. Al Keden odaǵy – Eýroodaqtyń úlgi­sindegi naǵyz ekonomıkalyq tıimdi qurylym. Sonyń arqasynda bir jylda ǵana Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy saýda aınalymy 30 paıyzǵa, Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy taýar almasý eki esege artty. Osyny kórip turǵan qandaı adam Keden odaǵy tıimsiz dep aıta alar, dedi Elbasy. «KTK» telearnasynyń tilshisi Iаroslav Krasıenko páterge qoljetimdilik baǵytynda taǵy da qandaı ister jasalatyn bolady degen suraq qoıdy. Oǵan Elbasy Turǵynúıqurylys­jı­naq­­banki­ne, ekinshi deńgeıdegi bankter arqy­ly nesıe berý arqyly páter alý­dyń jeńil­detilgen joldaryn aı­typ berdi. Máselen, Turǵyn­úı­qury­lys­­jı­naq­­banki­ne alatyn pá­ter­­diń 50 paıyzyn jı­naq­ta­sańyz, qalǵa­nyn nesıe retinde bank beredi. Al ony páterge turyp alyp, jyl­dar boıy tólep qutyla alasyz, dedi Prezıdent. Baspasóz máslıhatynyń so­ńyn­da Prezıdent N.Nazarbaev BAQ ókilderine belsendi qyz­metteri úshin rızashylyǵyn aıtty. Jaqsybaı SAMRAT.