Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń buıryǵy №88

2011 jylǵy 24 aqpan, Astana qalasy Qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý qaǵıdasyn bekitý týraly «Avtomobıl kóligi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 4 shildedegi №476-II Zańy 13-babynyń 15) tarmaqshasyna, «Qaýipti júkterdi halyqaralyq joldarda tasymaldaý týraly Eýropalyq kelisimdi qoldaný boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń quzyretti organyn taǵaıyndaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2002 jylǵy 14 maýsymdaǵy №651 qaýlysyna sáıkes jáne qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrýǵa qoıylatyn biryńǵaı talaptardy belgileý maqsatynda buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý qaǵıdasy bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Kóliktik baqylaý komıteti (Á.N.Barmanqulov) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeý úshin usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Kólik jáne kommýnıkasııa vıse-mınıstri E.S.Dúısenbaevqa júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr Á.QUSAIYNOV. Qazaqstan Respýblıkasy  Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2011 jylǵy 24 aqpan №88   buıryǵymen bekitildi Qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý qaǵıdasy 1. Jalpy erejeler 1. Osy qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshi­lerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý qaǵıdasy (budan ári – Qaǵıda) «Avtomobıl kóligi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2006 jylǵy 4 shildedegi №476-II Zańyna, «Qaýipti júkterdi halyqaralyq joldarda tasymaldaý týraly Eýropalyq kelisimdi qoldaný boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń quzyrly organyn taǵaıyndaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2002 jylǵy 14 maýsymdaǵy №651 qaýlysyna sáıkes ázirlendi jáne qaýipti júkter­di tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý tártibin belgileıdi. 2. Qaǵıda qaýipti júkterdi tasymaldaýdy jú­zege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizý­shilerin arnaıy daıarlaýǵa qatysty jeke jáne zańdy tulǵalar qyzmetine qoıylatyn negizgi talaptardy belgileıdi jáne olardyń uıymdas­tyrýshylyq-quqyqtyq nysanyna jáne menshik nysanyna qaramastan oryndaý úshin mindetti bolyp tabylady. 3. Halyqaralyq talaptarǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes qaýipti júkterdi tasymaldaıtyn avtokólik quraldary­nyń júrgizýshileri quzyretti organmen bekitilgen kýrstar túrinde arnaıy daıarlyqtan ótedi jáne belgilengen úlgidegi Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵy boıynsha qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa ruqsat berý týraly kýálikti (budan ári – qazaqstandyq kýálik) nemese belgilengen úlgidegi halyqaralyq qatynasta qaýipti júk tasymalyn júzege asyratyn kólik quraldary­nyń júrgizýshilerin daıarlaý týraly kýálikti (budan ári – DOPOG – kýálik) alady. 4. Osy Qaǵıdanyń 3-tarmaǵynda kórsetilgen kólik quraldarynyń júrgizýshileri qazaqstan­dyq kýálikti jáne QJHKT ruqsat-kýáligin alý úshin Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵy nemese halyqaralyq jol qatynastary boıynsha qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avto­kólik quraldarynyń júrgizýshileri arnaıy daıarlyq jáne (nemese) qaıta daıarlyq bazalyq kýrsynan (budan ári – Bazalyq kýrs) ótedi. 5. Bekitilgen nemese almaly-salmaly, sy­ıym­dylyǵy 1 m³ astam sısternalarmen, jalpy syıymdylyǵy 1 m³ astam batereıalarmen, konteıner-sısternalarmen, tasymal sısternalarmen nemese bir kólik birliginde jeke syıym­dylyǵy 3 m³ astam kópelementti gaz konteınerleri men qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshi­leri qaýipti júkterdi sısternalarmen tasymal­daý boıynsha mamandandyrylǵan qosymsha bazalyq kýrstardan ótedi. 6. Kólik quraldarynyń eń joǵary ruqsat etil­gen salmaǵyna qaramastan, QJHKT boıyn­sha 1 klasty zattardy nemese buıymdardy (ja­ry­latyn zattar men buıymdar) nemese QJHKT boıynsha 7 klasty radıoaktıvti materıal­dardy tasymaldaý úshin júrgizýshiler bazalyq kýrstar­ǵa qosymsha tıisti mamandandyrylǵan daıarlyq kýrstarynan ótedi. 7. Qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa ruqsat etilgen júrgizýshilerdi arnaıy qaıta daıarlaý jáne tıisti emtıhandardan ótkizý keminde úsh jylda 1 ret júrgiziledi. 8. Júrgizýshilerdi Bazalyq kýrs baǵdarla­ma­lary boıynsha daıarlaý (qaıta daıarlaý) jáne júr­gizýshilerdi mamandandyrylǵan kýrstar baǵdarlamalary boıynsha daıarlaý (qaıta daıarlaý) keshendi negizde júrgiziletin barlyǵyn qamtıtyn kýrstar aýqymynda, belgili bir merzimderde jáne belgili bir oqytý uıymdarynda júrgizilýi múmkin. 2. Qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrý tártibi 9. Osy Qaǵıdanyń 4-6 tarmaqtarynda kór­setilgen qaýipti júkterdi tasymaldaýdy júzege asyratyn avtokólik quraldarynyń júrgizýshi­lerin arnaıy daıarlaý kýrstary (budan ári – oqytý kýrstary) Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligine (budan ári – Mınıstrlik) usynylǵan uıymnyń nemese oqytý ortalyǵynyń jazbasha ótinishi negizinde Qazaq­stan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń buıryǵymen bekitýge jatady. О́tinishte qandaı kýrstardy bekitý qajettigi kórsetiledi. 10. О́tinishke mynadaı qujattar tirkeledi: 1) jeke nemese zańdy tulǵany memlekettik tirkeý týraly kýáliktiń notarıaldyq kýálan­dy­ryl­ǵan kóshirmesi, nemese olardyń kóshirmesin týpnusqasymen usynýy mindetti túrde; 2) Bazalyq kýrstardyń jáne (nemese) maman­dandyrylǵan kýrstardyń (ótinishtiń mazmunyna qaraı) memlekettik jáne orys tilderindegi oqytylatyn taqyryptary, sabaqtar kólemi men oqytý ádisteri kórsetilgen oqý-taqyryptyq jospary jáne baǵdarlamalary; 3) bilimi, mamandyǵy jáne oqytý beıini boıynsha eńbek ótili, sondaı-aq olarda QJHKT múshe-elderiniń oqytý uıymdarynda qaýipti júk­terdi tasymaldaý boıynsha arnaıy daıar­lyqtan ótkeni, qajetti emtıhandar tapsyrǵany týraly kýálikter nemese sertıfıkattar bolýy týraly aqparattar bar oqytýshylar quramy týraly málimetter; 4) oqý ortalyǵynyń basshysy nemese ádis­temelik keńes bekitken oqytý úderisinde qol­da­nylatyn QJHKT sáıkes normatıvtik-tehnıka­lyq qujattardyń tizimi; 5) órt qaýipsizdigi nemese órtke qarsy qyzmet salasyndaǵy mamandarmen órt qaýipsizdigi boıynsha taqyryptyq dárister men praktıkalyq sabaqtar ótkizý týraly shart (eger osy taqyrypta sabaq beretin shtattyq oqytýshylar bolmaǵan jaǵdaıda); 6) densaýlyq saqtaý salasyndaǵy mamandarmen dáriger kelgenge deıingi kómek kórsetý boıynsha taqyryptyq dárister men praktıkalyq sabaqtar ótkizý týraly shart (eger osy taqy­rypta sabaq beretin shtattyq oqytýshylar bolmaǵan jaǵdaıda); 7) oqý synyptary týraly málimetter (synyptar sany, ár synyptaǵy otyratyn oryn sany, oqytýdyń tehnıkalyq quraldarymen, oqý jáne kórneki quraldarmen jabdyqtalýy); 8) kýrs baǵdarlamasyna sáıkes oqytylatyn ta­qyryptar kórsetilgen oqytý daıarlyq jospar­lary qaýipti júkterge qatysty Qazaqstan Res­pýb­lıkasy zańnamasynyń sońǵy ózgeristerin qamtý qajet. 9) sabaq kesteleri jáne josparlanǵan oqytý ádistemesi; 10) oqytylatyndardyń jobalanǵan sany. 11. Usynǵan qujattardy Mınıstrlik ótinish­ti alǵan kúnnen bastap otyz kúntizbelik merzimde qarastyrady. Qajet bolǵan jaǵdaıda aýmaqtyq organdarǵa oqytý klasy úı-jaıynyń jáne prak­tıkalyq sabaqtardy ótkizý úshin polıgonnyń sáıkestigi boıynsha tekserý ótkizý úshin nusqaý jiberedi (nusqaýdy alǵannan keıin úsh jumys kúni ishinde aýmaqtyq organnyń ókili ornyna barý arqyly). 12. Jergilikti organynyń ókili oqý klass­tarynyń jáne polıgonnyń daıarlyǵy týraly tekseris nátıjesi boıynsha anyqtama-qorytyn­dynysyń Mınıstrlikke tapsyrady: 1) árbir oqý synyptary naqty san otyrǵy­zylatyn oryndy jáne tıisti tehnıkalyq oqytý quraldarymen, oqýlyq jáne kórneki qural­dary­men, plakattarmen jáne oqý baǵdarlamalary boıynsha stendtermen, normatıvtik qujattarmen jabdyqtalý tıis; 2) oqý synyptaryndaǵy otyratyn oryn sany topta oqytylatyndar sanynan artyq bolýy jáne oqytýshy orny bólmeni sholýdy qamta­ma­syz etýi tıis; 3) oqý bazasy (polıgon) praktıkalyq sabaq­tar ótkizý úshin jabdyqtalýy jáne topta oqytylatyndardyń erkin ornalasýyn qamtama­syz etýi tıis. 13. О́tinish berýshiniń qaýipti júkterdi tasy­ma­ldaýdy júzege asyratyn avtokólik qural­dary­nyń júrgizýshilerin arnaıy daıarlaý qyzmetiniń júzege asyrýǵa daıarlyǵy oń baǵalanǵan jaǵ­daıda oqý kýrstary Qazaqstan Respýblıkasy kó­lik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń buıry­ǵymen bekitiledi. 14. Mınıstrlik osy Qaǵıdanyń 10 - tar­maǵynda kórsetilgen talapty oryndamaǵan jaǵ­daıda ótinish berýshige oqytý kýrstaryn bekitýden bas tartady jáne sheshimdi qabyldaǵannan keıin on jumys kúni ishinde ony bas tartý sebebin kórsete otyryp, jazbasha habarlaıdy. 15. Mınıstrlik, qarjylyq jáne sharýa­shy­lyq qyzmetine qatyspastan, QJHKT talap­taryna sáıkes tıisti oqý kýrstary júrgizý­shilerdi sapaly daıyndaýǵa, emtıhan qabyldaýy men oqýyna únemi baqylaýdy júzege asyrady. 16. Mınıstrlik oqý kýrstarynyń kúshin toqtatý týraly (Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń buıryǵymen) sheshimdi mynandaı jaǵdaılarda qabyldaıdy: 1) oqý kýrstarynyń jumysy toqtalǵan sebebi kórsetilgen jazbasha ótinishi negizinde; 2) oqý kýrstarynyń jumystaryn retteıtin, osy Qaǵıdanyń talaptary jáne QJHKT 8.2 – talaptary buzylsa; 3) Mınıstrlikke usynylǵan materıaldar men qujattarda jalǵan derekter bolýy anyqtalsa; 4) eger oqý kýrstary sońǵy oqyp shyǵaryl­ǵan kúninen bastap jyl boıy júrgizilmese; 5) júrgizýshilerdi daıarlaý sapasy qanaǵat­tanar­lyq emes bolsa (emtıhandardy oıdaǵydaı tapsyrǵan kýrs tyńdaýshylarynyń sany 20%-dan kem bolǵan jaǵdaıda). 17. Oqytý kýrstarynda daıarlyq Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń buıryǵymen bekitilgen bazalyq jáne arnaıy kýrstarǵa sáıkes júrgiziledi. 18. Árbir bastapqy kýrstyń nemese bárin qam­tıtyn kýrstyń teorııalyq bóliginiń eń tómengi uzaqtyǵy: 1) bazalyq kýrs boıynsha - 18 sabaq; 2) sısternalarda tasymaldaý boıynsha mamandandyrylǵan kýrsta – 12 sabaq; 3) 1 klasty zattar men buıymdar (jarylǵysh zattar men buıymdar) tasymaldaý boıynsha mamandandyrylǵan kýrstarda - 8 sabaq; 4) radıoaktıvtik materıaldardy (7 klass) tasymaldaý boıynsha mamandandyrylǵan kýrstarda – 8 sabaq bolýy tıis. 19. Osy Qaǵıdanyń 8-tarmaǵynda kórsetilgen bárin qamtıtyn kýrstardyń jalpy uzaqtyǵy Bazalyq kýrstyń jáne sısternalarmen tasy­maldaý boıynsha mamandandyrylǵan kýrs­tyń uzaqtyǵyn ózgertpeýi tıis, alaıda olardy 1 jáne 7 klastar boıynsha qysqartylǵan mamanda­dy­ryl­ǵan kýrstarmen tolyqtyrýǵa bolady. 20. Bir sabaqtyń uzaqtyǵy 45 mınýttan kem bolmaýy tıis. Kún saıyn 8 saǵatqa deıin sabaq ótkizýge ruqsat etiledi. 21. Jeke praktıkalyq sabaqtar teorııalyq daıarlyqqa qosymsha ótkizilýi jáne kem degende ártúrli júkter úshin qaýiptilik belgileri men markalanýy, alǵashqy kómek kórsetý, órt sóndirý jáne oqıǵa nemese avarııa bolǵan jaǵdaıda qa­byl­danatyn sharalar taqyryptaryn qamtýy tıis. 22. Oqý kýrstary aıaqtalǵannan keıin tyńdaý­shylarǵa ótilgen taqyryptardyń qysqasha maz­muny jáne avarııalyq jaǵdaılardaǵy qaýip­sizdik, dáriger kelgenge deıingi kómek jónindegi nusqaýlardy qamtıtyn materıaldar taratylyp berilýi tıis. 23. Kýrstar tyńdaýshylarynyń bilim deń­geıin jáne praktıkalyq daǵdylaryn anyqtaý maq­satynda tıisti oqý kýrstarynda oqytý aıaqta­l­ǵannan keıin emtıhandar ótkiziledi. 24. Mamandandyrylǵan kýrstar boıynsha emtı­handarǵa Bazalyq kýrs boıynsha emtıhan­dardy tapsyrǵannan keıin ruqsat alady. 25. Emtıhandar komıssııa quramyna Qazaq­stan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń aýmaqtyq organy ókiliniń komıssııa quramyna mindetti túrde qatysýymen tıisti oqý kýrsynyń oqytýshylarynan qurylǵan emtıhan komıssııasymen qabyldanady. Emtıhan komıssııasy taq sanynan turady (úsh adamnan kem emes). 26. Emtıhandar tıisti kýrstarda ótkizilgen taqyryptar boıynsha emtıhan komıssııasynyń emtıhandyq suraqtarynyń jalpy tiziliminen iriktelgen emtıhan suraqtarynan ótkiziledi. Emtıhanǵa deıin kýrs tyńdaýshylaryn emtıhan bıletteriniń suraq mazmunymen tanys­tyr­maıdy. 27. Osy qaǵıdanyń 8-tarmaǵynda kórsetilgen jalpylaı qamtıtyn kýrstarda biryńǵaı emtıhan ótkizilýi múmkin. 28. Mınıstrliktiń Kóliktik baqylaý komı­teti­niń aýmaqtyq organy árbir oqý kýrsy bo­ıynsha ótkiziletin emtıhandardyń merzimderi men ótkiziletin ornyn 5 kúnnen kem emes ýaqyt­ta aldyn-ala habarlaıdy. 29. Emtıhandar ne jazbasha emtıhan, nemese jazbasha jáne aýyzsha biriktirilgen emtıhan túrinde nemese testileý júrgiziledi. 30. Bazalyq kýrs boıynsha emtıhan ótkizý kezinde kýrstardyń tyńdaýshylaryna 25 suraq beriledi. 31. Mamandandyrylǵan kýrstar boıynsha emtıhandar kezinde kýrstardyń tyńdaýshylaryna ár kýrs boıynsha 15 suraqtan beriledi. 32. Emtıhandardyń nátıjeleri emtıhan komı­ssııasynyń hattamasymen rásimdeledi, onyń negizinde emtıhandardy oıdaǵydaı tapsyrǵan kýrs tyńdaýshylaryna (emtıhandar suraqtaryna jaýaptardyń durystyǵy 75%-dan joǵary) oqý ortalyqtary tıisti oqý kýrstarynda oqytýdan oıdaǵydaı ótkeni týraly emtıhan komıssııa­synyń tóraǵasy qol qoıǵan anyqtama beredi. 3. Qorytyndy erejeler 33. Tıisti oqý kýrstarynda oqýdy sátti aıaq­taǵan jaǵdaıda tyńdaýshylarǵa emtıhan komıs­sııasynyń ókilderi jáne oqytý kýrstarynyń basshylary qol qoıǵan jáne mórmen bekitilgen tıisti kýálikter beriledi. Qaýiptilik klasstaryn belgileý baǵandarynda berilgen kýálikte oqytý júrgizilmegen klastar­dy syzý arqyly belgiler salynady. 34. Kýáliktiń merzimi – úsh jyl. 35. Kýáliktiń merzimin uzartý kýáliktiń merzimi ótkenge deıingi jyl ishinde ótkizilgen tıisti oqý kýrstary boıynsha emtıhandardy oıda­ǵydaı tapsyrý (emtıhandar suraqtarynyń 70 %-dan astamynyń durystyǵy) negizinde júrgiziledi. Bul rette kýálikke onyń kúshi uzartylǵany týraly jazý jazylyp, mórmen bekitiledi. 36. Kýálik joǵalǵan, búlingen kezde, oqý kýrstary aryz berilgen kúnnen bastap on jumys kúni ishinde joǵarǵy oń buryshynda «Telnusqa» degen jazýy bar kýáliktiń telnusqasyn berýdi júrgizedi. Joǵalǵan, búlingen jazbasha ótinish bergen kúnnen bastap kýálikter (tıisti oqý kýrstarynan oqýdan ótkeni týraly anyqtama qosymshasynda bolsa) jaramsyz dep sanalady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2011 jylǵy 18 naýryzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6828 bolyp engizildi.