Ýaqyt suranysyna saı sheshim

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń bıylǵy 25 qańtarda jarııalaǵan bılik tarmaqtary arasynda óki­lettikterdi qaıta bólý jónindegi Úndeýinde aıtylǵan jaǵdaıattar zaman talabymen sátti úndesedi. Ol memlekettik basqarý júıesin ýaqyt suranysyna saı qurýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Qazaqstan basshysy tarapynan usynylǵan birqatar saıası reformalar men quqyqtyq júıe­ni jetildirý turǵy­syn­daǵy qadamdar Eýropa memleketterinen qol­daý tabýda. О́ıtke­ni, Qazaqstan Res­pýb­­lı­kasy bet burǵaly otyrǵan mem­lekettik basqarý júıesi Eýro­pa elderine jat emes. Bul júıe memlekettik mindetterdi laıyqty oryndaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, Prezıdent N.Nazarbaevtyń saıası jań­ǵyrtý jónindegi bastamalary eýropalyq standarttarǵa sáı­kes, kóp deńgeıli memlekettik bas­qarýdy damytýǵa baǵyttalǵan mańyzdy sheshimder retinde baǵalanýda. Laslo MARASh, Amsterdam ýnıversı­teti­niń professory (Gollandııa), L.N.Gýmılev atyndaǵy Eý­ra­zııa ulttyq ýnıver­sı­teti­niń qurmetti professory * * * Jaqynda Qazaq­stan­da saıası júıeni reformalaý jóninde bastama kóterildi. Bul qadam eldiń ornyqty damýyn nyǵaıta túsetini sózsiz. Osynaý málimdeme Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti tarapynan jasaldy. Bul Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń naǵyz Memleket basshysy ekenin bildiredi. Jańa Qazaqstan demokra-tııa­lyq úderisterdi odan ári damyta túsýge nıetti. Osy oraıda, qolǵa alynǵan bul naqty jobada Pre­zıdenttiń áleýmettik-ekono­mıkalyq úderisterge qatysty birqatar ókilettikterin Úkimet pen Parlamentke berý kózdelgen. Bul óz kezeginde Úkimet pen Parlamenttiń rólin kúsheıtedi. Prezı­dent osy qadam arqyly Úkimettiń halyq aldyndaǵy jaýap­ker­shiligin arttyrýdy qalaıdy. Úkimet­tiń jáne jergi­likti atqarýshy organdar­dyń, jaýapty tulǵa­lardyń el aldyndaǵy jaýapkershiliginiń arta túsýi Qazaqstandy odan ári nyǵaıtady. Konstıtýsııalyq Keńes­tiń, sot júıesiniń jáne proký­ra­tý­ranyń qyzmetin jetildire túsý bul úderiste úlken mańyzǵa ıe. Son­daı-aq, Úkimet pen Parla­ment róliniń kúsheıýi, saıası júıeniń meılinshe demokratııalanýy Qazaqstandy «ashyq úkimet» qurýǵa alyp keledi. Men Nursultan Nazarbaevtyń bul baǵytty tańdaǵanyn tolyq qoldaımyn. О́ıtkeni, bul qadam Qazaqstannyń ornyqty damı berýine negiz bolady. Ahlak Ahmed ÝSMANI, NDTV telearnasynyń sarapshysy (Úndistan) * * * Men Prezıdent Nursultan Nazarbaev usynyp otyrǵan saıa­sı reformalar el damýynyń tarıhı tájirıbesin eskerip, saıası júıeniń ornyqtylyǵyn arttyratynyna jáne osy zamanǵy qaterlerge qarsy tıimdi áreketter jasaı alatynyna senimdimin. Árıne, Nursultan Nazarbaev áli de óziniń qaraýyna ulan-ǵaıyr ókilettikterdi qal­dy­ryp otyr. Máselen ol, syrtqy saıasat máse­le­leri men áleýetti kúsh­ter vedomstvolaryna baqylaý jasaýdy óziniń ókilettigine qal­dyrdy. Bul kútilgen sheshimder edi, alaıda, Prezıdenttiń Ju­mys tobynyń usy­nys­taryna asa jedel ýaqytta jaýap bergendigi tań qaldyrady. Usynylǵan reformalar endi Qa­zaqstandaǵy bılik júıesin sýper­prezıdenttik respýblıkadan (de-fakto) parlamenttik-prezı­dent­tik júıege (de-ıýre) aýystyrýdy kózdeıdi. Osy jańalyqtar Pre­zıdenttiń 31 qańtarda Qazaq­stan halqyna jarııalaǵan jańa Joldaýynda da kórinis tapqan. Andreı RÝSAKOVICh, «Syrtqy saıasat jáne qaýipsiz­dikti zertteý ortalyǵy» qoǵam­dyq birlestigi bas­qar­ma­­synyń tóraǵasy (Belarýs)