Tártip buzýshylar kóbeıip tur

Oblystyq Tótenshe jaǵdaı departamentiniń qutqarýshylary dabyl qaǵýda. Sebebi, «112» qutqarý nómirine kúndiz-túni bet-aldy telefon shalatyndar kóbeıip ketken. Tipti, sońǵy kezde olardy «Anyqtama qyzmeti» dep oılaıtyndar da shyǵypty. Sóıtip, ondaılar oılaryna kelgenin suraıtyn kórinedi. Máselen, «112» júıesine bir jylda túsken 600 000 dabyldyń úshten biri jaramsyz eken. Al siz erigip telefon shalyp otyrǵanda, bir adamǵa naǵyz kómek kerek bolyp, onyń «112»-ge túse almaı jatýy ábden múmkin. О́ıtkeni, baılanys jelisi bos emes. Oblys boıynsha 14 qutqarý qyzmeti bar bolsa, qajet jaǵdaıda solardyń birine de habarlasa almaı, kóligi qardyń astynda qalyp qoıǵan jaǵdaılar da joq emes. – «Meniń telefonymnyń sım-kartasy buǵattalyp qalypty, endi qaıttim?» dep bizge maza bermeıtin adamdar óte kóp, – deıdi biryńǵaı dıspetcherlik qyzmettiń shuǵyl kezekshisi Anton Chırkov. – Naqty aıta keteıik, «112» nómirine sım-kartańyz buǵattalyp jatsa da telefon shala alasyz, tipti telefonyńyzda sım-kartańyz bolmasa da «112»-ge habarlasýǵa bolady. Bizdiń qyzmetttiń ereksheligi osynda. Olarǵa osyny ejiktep túsindirip otyrǵanda, naǵyz kómekke zárý adam aıdalada aıazda úsip qalýy ábden múmkin. Adamdar basyna túsken kez kelgen isti bizge telefon soǵý arqyly sheshkisi keledi, tipti keıde bizdi polısııa dep te oılap qalady ǵoı deımin. Sosyn bizge jıi túsetin suraq: «Men uıaly baılanys nemese qalta telefonyma aqsha salyp edim, biraq balansyma nege túspeı tur? Osyny anyqtap berińizdershi», deıdi. Sonymen, biz bárin qoıyp, endi uıaly baılanys telefony operatorynyń qyzmetin atqarýymyz kerek. Sondyqtan da «112» júıesine ne bolsa sony aıtyp, artyq mazalaý­dan aýlaq bolyńyzdar. Shyny kerek, sms-habar­lamalar keıde uıaly baılanys abonentterine 2-3 saǵat keshigip kelip jatady. Osy ýaqyt ishinde qala syrtyna shyǵyp ketetinder bar eken. Sondyqtan da, sms-habarlamalar keshigip jetse, oǵan TJ ókilderi kináli emes, buǵan uıaly baılanys qyzmeti jaýapty. Máselen, keshke jiberilgen aqparat túngi ýaqytta jetip, kóptegen adamdar renish bildirip jatady, mazamdy almańyzdarshy degendeı. Nemese «sizder maǵan nege sms-habarlama salasyzdar, meniń balam joq mektepke baratyn» dep aýyzdaryna kelgendi aıtyp, jarty saǵat boıy «112» operatorynyń mazasyn bosqa alatyndar da joq emes. Aýa raıy­nyń qolaısyzdyǵyna baıla­nysty habarlamany TJ basqarmasy «balasy bar, balasy joq» dep tańdap turmaı, bárine ortaq salatyndyǵyn da turǵyndardyń eskergenderi jón, deıdi mamandar. Bul problema Shyǵys Qa­zaqstan oblysyna ǵana tán emes, búkil respýblıkada bar jaǵdaı eken. О́ıtkeni, «112» qut­qarý qyzmeti respýblıka kóle­mine 2009 jyldan bastap engi­zilgen. «112»-ge telefon shalý kez kelgen oblystan, aýmaqtan, qala, aýdan, aýyldan jáı telefonmen nemese uıaly telefonmen júzege asyryla beredi. Joǵaryda aıtylǵandaı, tipti telefonda sım-kartańyz bolmasa da habarlasa alasyz. Biraq, bul qyzmetti erikkenniń ermegi dep qaramaı, durys paıdalanýyńyz kerek. Qyzmet, árıne, tegin kórsetiledi. Habarlasqan kezde sizdiń aıtqa­nyńyzdy arnaıy tirkep alyp, jazyp otyrady. Sosyn oqıǵa bolǵan jer anyqtalyp, kómekke qutqarýshylar jiberi­ledi. Qut­qarýshylar oqıǵa bol­ǵan jerge jetken soń, keıde qajet­tiligine oraı «102» nemese «103» qyzmetterine ózderi de habarlasyp, mán-jaıdy túsindirip jatady. Sebebi, olar úshin eń mańyzdysy – adam ómirin saqtap qalý. Raýshan NUǴMANBEKOVA SEMEI