08 Sáýir, 2011

Qazaqstan jasampaz kóshbasshyny tańdady

425 ret
kórsetildi
21 mın
oqý úshin

Búginde Qazaqstandaǵy pre­­zıdenttik saılaýdyń qo­ry­tyn­dy­lary Nur­sul­tan Nazar­baevtyń tany­mal­dy­lyq fenomeni ádi­let­ti nazar aýdar­tatyn sheteldik saıasatkerler men halyq­aralyq sarap­shylar tara­pynan belsendi tal­qy­lanyp jatyr. Bul aspekt al­daǵy jyly óz­derinde memleket bas­shy­syn saılaıtyn biz­diń ja­qyn kórshimiz – reseılikterdi de qyzyq­ty­ra­tyny túsinikti. Barlyq osy kókeıkesti su­raq­tarǵa «Rossııskaıa gaze­­taǵa» bergen suhba­tyn­da Qa­zaqstan Res­pýb­lıkasynyń Mem­­lekettik hat­­­shysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat SAÝDABAEV jan-jaqty jaýap qaıtarady. Qanat Saýdabaev: Halyqaralyq qo­ǵamdas­tyqta búginde Qazaqstandy zań­dy túrde qurmetti jáne jaýapkershilikti óńirlik derjava retinde qabyldaıdy. «Rossııskaıa gazeta»: Qazaqstan memleketi basshysynyń kelesi saı­laýy 2012 jyly ótýge tıis bolatyn, Qazaqstanda kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizýge ne sebep boldy? Qanat Saýdabaev: 2010 jyldyń jel­toq­sanynda bir top qoǵam qaı­rat­ker­leriniń prezıdent ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý boıynsha referendým ótkizý týraly bastama kó­terýine jáne onyń bes mıllıonnan astam qazaq­standyqtar men Par­la­menttiń qolda­ýyna ıe bolýyna baı­lanysty Nur­sul­tan Na­zar­­baevqa kúrdeli tań­daý jasaýǵa týra keldi. Bir jaǵynan, halyqtyń shynaıy qalaýy­men eseptespeý múmkin emes edi, ekinshi jaǵynan, demokratııalyq qaǵıdattarǵa adal­dyqty saqtap, memleket basshysynyń saı­lanbalylyq úderisin buzbaý kerek boldy. Osyndaı jaǵdaıda Nazarbaev prezıdenttik ókilettikti is júzinde 2 jylǵa qys­qar­tatynyna qaramastan, kezekten tys saılaýǵa barý jóninde birden-bir durys sheshim qa­byldady. Bul sııaqty dana da batyl she­shim­niń Qa­zaqstanda da, sol sııaqty halyq­aralyq qo­ǵam­­dastyqta da meılinshe oń qabyldanǵanyn atap ótý kerek. 1000-nan astam baıqaýshylar jibergen kóptegen halyqaralyq uıym­dar tarapynan saılaýǵa belsendi múd­delilik tanytylýy so­nyń bir dáleli bola alady. «Rossııskaıa gazeta»: Qazaqstan Res­pýb­lıkasy prezıdenttigine kandıdattar saı­laýǵa nemen keldi? Qan­daı ıdeıalar qazaq­standyq elek­­to­rattyń nazaryna kóbirek ilindi? Qanat Saýdabaev: Eń aldymen bı­yl­ǵy elektoraldyq naýqannyń elimiz­diń áleý­mettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq saıası damýyndaǵy eleýli tabystary men Qazaq­stan­nyń jáne onyń Kóshbasshysynyń álemdik qo­ǵam­dastyqtaǵy bedeli men róliniń artýy aıasynda ótkenin atap kórsetkim keledi. Osylaısha, sońǵy on jylda eko­nomıka kólemi 12 ese ósti, IJО́ deń­geıi jan basyna shaqqanda 9 myń AQSh dollaryna deıin jetti, tabys­tary kúnkóris deńgeıinen tómen halyqtyń úlesi 4 ese tómendedi, muǵa­limderdiń eńbekaqysy 5 ese, dáriger­lerdiki 7 ese, zeınetaqylar 6 ese ósti, bala týý 25 paıyzǵa artty, búkil el boıynsha 45 mıllıon sharshy metr turǵyn úı, 450 aýrýhana men emhana, 750 jańa mektep salyndy. Prezıdenttiń 2005 jylǵy saı­laýaldy baǵdarlamasy tolyq kólemde oryndaldy. Olardyń arasyndaǵy sheshýshi quramdasy – aýyldy kóterýdiń keń aýqymdy baǵdarlamasyn júzege asyrý bolatyn, sonyń nátıjesinde Qazaqstan un eksportynda álemde birinshi orynǵa shyǵyp, bıdaı ekspor­tynan 7-oryn alady, ınfraqury­lym­dy jedeldete damytý, IJО́-degi sha­ǵyn jáne orta bıznestiń úlesin art­tyrý qazirdiń ózinde 30 paıyzdy qurap otyr. 122 mıllıard dollar sheteldik ınvestısııalar tartyldy, ja­han­dyq ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan 63 mıllıard  dollar al­tyn-valıýta rezervi jınaqtaldy. Onyń syrtynda demokratııalyq reformalardyń aýqymdy baǵdarlama­sy júzege asyryldy. Parlament óki­lettigi ulǵaıtylyp, Úkimettiń depýtattar aldyndaǵy eseptiligi kúsheıtildi, quqyq qorǵaý organdarynda reforma tabysty júrgizildi. Elde sybaılas jemqorlyqqa qarsy turaqty da bitispes kúres júrgizilýde. Jergilikti ózin-ózi basqarý týraly jańa zań qabyldandy, saılaý týraly, partııalar týraly, BAQ týraly zańdar beıtaraptandyryldy. Saılaý jáne saılaný quqy, partııalar qurý, dinı senim erkindigi, sóz bostandyǵy quqy sııaqty jáne basqa da kóptegen jalpyadamzattyq qundylyq­tar tabysty júzege asyrylýda. Halyqaralyq qoǵamdastyqta búgin­de Qazaqstandy zańdy túrde qurmetti jáne jaýapkershilikti óńirlik derjava retinde qabyldaıdy. 2010 jyly Qazaqstan postkeńestik memleketter ishinde birinshi ret EQYU-ǵa tóraǵa boldy, 11 jyldan keıin tuńǵysh ret Astanada bizdiń memleke­timizdiń basshysynyń bastamasymen uıym sammıtiniń ótkizilýi onyń tamasha qorytyndysyna aınaldy. Onda qabyl­danǵan tarıhı Astana deklarasııasy eýroatlantıkalyq jáne eýrazııalyq qa­ýip­sizdik qoǵamdastyǵyn qalyptas­tyrýdyń bastaýyn bildirdi. Búginde bizdiń syrtqy saıasattaǵy kún tártibimizde ShYU, IKU mınıstrlik konferensııasy sııaqty bedeldi halyqaralyq qurylymdarǵa tóraǵalyq etý mindeti tur, onyń ózi Qazaqstannyń jáne onyń Kóshbasshysynyń álemdik arenadaǵy ósip kele jatqan róliniń jarqyn kórinisi bolyp tabylady. Prezıdenttikke kandıdattardyń ara­synda patrıottar, kommýnıster já­ne jasyldar partııalary ókilderiniń bo­lýy qazaqstandyq qoǵamdaǵy shynaıy pikirler alýandyǵyn jáne básekeles ıdeıalar aýqymynyń keńdigin is júzinde beınelep berdi. Sonymen birge, kandıdattar baǵdar­lamalaryndaǵy áleýmet­tik baǵdar, Qazaq­standaǵy turaqtylyq pen ornyqty damýǵa adaldyq olardy bir-birimen biriktirdi. Qoǵamymyzda ekstremıstik, ýltra­ult­shyldyq jáne reaksııashyldyq uran­dardyń oryn almaýy bizdiń memleke­timizdiń demokratııalyq tańdaýdy qar­qyndy júzege asyrýynyń ári kór­setkishi, ári kepili bolyp tabylady. Sonymen birge, Qazaqstan saılaý­shy­laryna osy saılaýǵa ekonomıkalyq qýatty, búginde jahandyq jáne óńirlik qaýipsizdikti qamtamasyz etýge laıyqty úles qosyp otyrǵan demokratııalyq turǵydan  damyǵan memleket – Qazaq­stannyń táýelsizdigi sııaqty uly jetistikpen kelgen qazirgi Prezıdent Nazar­baevtyń baǵdarlamasy bárinen de belgili jáne túsinikti. Qazaqstan Kóshbasshysynyń halyq­aralyq deńgeıde jaqsy málim kóptegen serpindi bastamalaryn búkil Qazaqstan halqy zańdy túrde maqtanysh etedi. Ol – álemdegi tórtinshi zymyrandyq ıadro­lyq áleýetten bas tartyp, Semeı polı­gonyn jabý týraly sheshim, AО́SShK-niń maqsaty men mazmuny bolyp taby­latyn azııalyq qaýipsizdiktiń senimdi júıesin qurý, EQYU-ǵa yqpaldy tór­aǵalyq jáne Astana sammıtin ótkizý. Al is júzinde ashyq dalada táýelsiz Qazaqstannyń jańa Astanasyn salý – shynymen de Nursultan Nazarbaevtyń adamı jáne saıası erligi. Astana uzaq jyldarǵa eldiń turaqty eko­nomıkalyq damýynyń katalıza­to­ryna aınaldy. Búginde qazaqstan­dyq­tar men Astananyń kóptegen qonaqtary bolashaqqa umtylǵan bizdiń elor­da­myz­ǵa shyn júrekten tańyrqaı qaraıdy. Bul sııaqty serpindi jobalar táýel­siz Qazaqstannyń uzaq deýge kelmeıtin tarıhynda az emes. Olardyń bári bizdiń halqymyzdyń ıgiligi, memleketimizdi ny­ǵaıtyp, damytý úshin júzege asyrylýda. Qazaqstandyq saılaýshylar úshin Mem­leket basshysynyń halqymyzdyń múddeleri men talap-tilekterine sáıkes keletin, erteńgi kúnge degen seniminiń kepili bolyp tabylatyn eldi 2020 jylǵa deıin damytýdyń Strategııalyq josparyn usynýynyń ózi aıryqsha mańyzdy. Baı saıası jáne ómirlik tájirıbe, tul­ǵalyq jarqyn beıne, jasampaz kósh­basshynyń strategııalyq kóregen­digi, bizdiń Prezıdentimizdiń sırek kezdesetin ishki qýaty men prınsıpshildigi mıl­lıondaǵan qazaqstandyqtardyń oǵan degen shynaıy qurmeti men ornyqty senimine negiz boldy. Saılaýshylardyń 89,99 paıyzy kelip, olardyń 95,55 paıyzy ózderiniń synaqtan ótip moıyndalǵan Kóshbas­shysyna daýys bergen ótken saılaýdyń tamasha qorytyndylary Qazaqstan halqynyń óziniń búgingi jáne bolashaq­taǵy ál-aýqatyn Elbasynyń aıryqsha jasampaz qyzmetimen baılanys­ty­ratynyn senimdi túrde kórsetip berdi. Bul eldi qazaqstandyqtardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa, qoǵamymyzdy qar­qyndy demokratııalyq damytýǵa, eldiń halyqaralyq bedelin arttyrýǵa baǵyt­talǵan áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası turǵyda odan ári jań­ǵyrtý jónindegi Prezıdent strate­gııa­syna naǵyz búkilhalyqtyq qoldaý kórsetýdiń aıqyn ındıkatory bolyp tabylady. «Rossııskaıa gazeta»: Soltústik Afrıka men Taıaý Shyǵystyń bir­qatar elderinde bolyp jatqan ha­lyqtyq tolqýlar men tóńkeristerdiń Qazaq­standaǵy elektorattyq naý­qanǵa qandaı da bir áseri boldy ma? Qanat Saýdabaev: О́kinishke qaraı, Qazaqstandaǵy saıası úderister kórshi memleketterdegi de, sol sııaqty ózge óńirlerdegi de turaq­syz­dyqtyń úzdiksiz lyqsyp turýy aıasynda damýda. Soltústik Afrıka elderinde bolyp jatqan úderister, sońǵy 5 jylda Qyr­ǵyzstanda oryn alǵan eki saıası daǵ­darys halyqtyń ál-aýqatyn jaq­sart­paı, qaýipsizdikti, etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi qamtamasyz etpeı, ondaı kataklızmderden qashyp qutylýdyń múmkin emestigi týraly tarıhı aqıqatty taǵy bir ret senimdi túrde dáleldep berdi. Osylardyń bári qazaqstandyqtar úshin Memleket bas­shysynyń turaqtylyqty nyǵaıtýǵa jáne halyqtyń áleýmettik qorǵalýyn art­tyrýǵa degen baǵytyna qoldaý kórsetýi úshin taǵy bir myqty dáıek boldy. Bizdiń bárimizge áli de Arab áleminiń birqatar elderindegi turaqsyzdyq ahýal­darynyń tereńde jatqan sebepterine taldaý jasaýǵa, sóıtip, tıisti qorytyndylar shyǵarýǵa týra keledi. Degenmen, ol oqıǵalardyń barlyq memleketterdegi basqarýshy elıtaǵa ózine taǵdyryn senip tapsyrǵan óz halyq­tarynyń kókeıkesti múddelerin basshy­lyqqa alý kerektigin taǵy bir eske túsirgeni qazirdiń ózinde aıdan anyq bolyp otyr. Baqytymyzǵa qaraı Qazaqstan úshin Prezıdent Nazarbaev ár kezde de halyqpen birge boldy jáne halyq úshin bárin de jasady. Ol – sırek kezdesetin strategııalyq kóregendik pen aldyn ala áreket ete bilý qabiletimen erekshelenetin naǵyz jasampaz Kóshbasshy. Qazaqstan munaı-gaz sektoryn da­mytýdan aıtarlyqtaı dıvıdentter ala bastaǵan kezde Nazarbaev, beınelep aıtqanda, «qara kúnge» arnalǵan qarjy qalyptastyratyn Ulttyq qor qurý tý­raly ustanymda bolyp, osy ıdeıasynda turǵanyn eske sala keteıin. Jáne bul jınaqtalǵan qarjy bizge tipti qıyn daǵdarysty ýaqyttyń ózinde de tur­ǵyndardyń ál-aýqatyn jetkilikti deń­geıde ustap turýǵa, zeınetaqy men járdemaqylardy der kezinde tólep turýǵa múmkindik berdi. Injil patshasy Súleımenniń bir támsili bylaı deıdi: «Eger sen basyńa qıyndyq túskende álsizdik tanytsań, demek, sen shyn máninde álsizsiń». Búginde, álemdik ekonomıkalyq daǵ­darys saldarynan is júzinde tipti asa damyǵan memleketterdiń ózinde eńbek­aqy, áleýmettik shyǵyndar, zeınetaqy tólemderin tómendetý, jumys oryn­daryn qysqartý jahandyq úrdiske aınalsa, Qazaqstan jyldan jylǵa eńbek­aqyny, zeınetaqy tólemderiniń barlyq túrlerin ulǵaıtyp, jańa jumys oryn­daryn ashyp jatyr. Jáne bul memleket qýatynyń belgisi, onyń kóshbas­shy­synyń halyq aldyndaǵy jaýapker­shiliginiń nátıjesi. N.Nazarbaevtyń ótken saılaýdaǵy tamasha jeńisi táýelsizdiktiń barlyq jyldarynda halyqtyń ómir súrý deń­geıin jaqsartyp, óz elin damytý úshin qolynan kelgeniniń barlyǵyn jasaǵan jáne jasap jatqan ózderiniń tanymal kóshbasshylaryna qazaqstandyqtardyń joǵary senimin taǵy bir márte senimdi túrde aıǵaqtap berdi. О́kinishke qaraı, álemniń keıbir elderinde elektoraldyq úderister adam­dardyń arasyna jik salyp jatqan kezde Qazaqstandaǵy el Prezıdentin saılaý halyqty Ult Kóshbasshysy tóńiregine burynǵydan beter toptastyra tús­kenin jarqyn mysal retinde atap ótkim keledi. Mine, Nursultan Nazar­baevtyń óz halqyn keń aýqymdy mindetter jolynda jumyldyra biletin ǵalamat qabiletiniń fenomeni naq osynda. Prezıdenttik ókilettiginiń jańa merziminde de Nazarbaev Qazaqstannyń beıbitshilik pen kelisim, ıgilik pen órkendeý jolymen senimdi túrde jáne birizdilikpen ári qaraı ilgeri jyl­jy­typ, bizdiń pozısııalarymyzdy halyq­aralyq arenada nyǵaıta túsýge arnaı­tynyna kúmán joq. «Rossııskaıa gazeta»: Halyq­ara­lyq baıqaýshylar mıssııalarynyń negizgi baǵamdary qandaı? Qanat Saýdabaev: Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaýǵa monıtorıngti 1000-nan astam halyqaralyq baıqaý­shylar ǵana emes, sondaı-aq el saılaý ýchaskeleriniń úlken bóligin qamtyǵan ondaǵan qazaqstandyq qoǵamdyq birlestikter men oppozısııalyq partııalar ókilderi júrgizdi. Biz is júzinde baıqaýshylar jumysy úshin óte jaqsy jaǵdaılar jasadyq. Solardyń ózderiniń sózderinshe, «ja­byq esikter degen atymen bolǵan joq». Bul saılaý úderisteriniń ashyq­tyǵyn taǵy bir márte aıǵaqtaǵan fakt boldy. Halyqaralyq baıqaýshylardyń ba­ǵam­daýlary boıynsha, saılaý Qazaq­stannyń demokratııalyq damýynda aı­tarlyqtaı progress bar ekenin kór­setip, erkin jáne ashyq aýanda ótti. Bılik pen qoǵam saılaýdy halyq­aralyq standarttarǵa sáıkes ótkizý úshin saıası erik-jiger men jaýapkershilik tanytty. Qazaqstan Prezıdentin saılaýdyń qorytyndylary  qazaqstandyq saılaý­shy­lardyń erkin tolyq kóleminde kór­setip,  Kóshbasshy men respýblıka halqynyń birligin aıǵaqtap berdi. Sonymen birge, biz halyqaralyq baıqaýshylardyń Qazaqstandaǵy elek­toral­dyq úderisterdi daıyndap, ótki­zýdi odan ári jetildirý qajet degen syndarly tilekterin de rızashylyqpen qabyldaımyz. Nazarbaev qoǵamda saıası lıberalızasııalaý jalǵasatynyn, zań men erkin sot júıesiniń ústemdigi nyǵaıatynyn, shynaıy kóppartııalylyq quryla­ty­nyn naq osy konstekste jarııalaǵan bolatyn. Buqaralyq aqparat qural­darynyń bostandyǵyn qamtamasyz etýge de erekshe nazar aýdarylady. Prezıdenttik saılaýdyń qorytyn­dylary men onda Nazarbaevtyń tamasha tabysqa jetýi halyqaralyq qoǵam­das­tyq tarapynan aıtarlyqtaı oń qabyl­dandy. Osy kúnderi Prezıdent alyp jatqan kóptegen quttyqtaýlarda álem­degi jetekshi elderdiń kóshbas­shylary Nazarbaevpen yntymaqtastyǵyn odan ári jalǵastyrýǵa daıyn ekendikterin bildiredi. О́ıtkeni, olar Qazaqstan basshysyn qaýipsizdikti nyǵaıtyp, álem­degi yntymaqtastyqty damytýǵa ulǵaımaly úles qosyp kele jatqan senimdi de boljamdy áriptes retinde kóredi. «Rossııskaıa gazeta»: Nazar­baev­tyń qaıta saılanýy Qazaqstan-Reseı stra­tegııalyq áriptestiginiń bo­lashaǵy úshin neni bildiredi? Qanat Saýdabaev: Prezıdent Nazar­baevtyń basshylyǵymen Qazaqstan Reseıdiń barynsha birizdi jáne senimdi odaqtasy bolsa, al bizdiń halyq­tarymyz shynaıy dostyq pen baýyr­lastyqtyń myqty jelisimen baılanǵan. Jáne osy baǵa jetkizgisiz baılyqty biz saqtaı jáne nyǵaıta bilip, bolashaq urpaqqa berýge tıispiz. Osy kontekste men ádilettilik úshin Nazarbaevtyń erekshe róli týraly atap ótsem deımin: onyń erik-jigeri men danalyǵynyń jáne erliginiń arqasynda ulan-ǵaıyr Keńes Odaǵyn kollapstyń yqtımal aýyr saldarynan saqtap qaldyq.  Sóıtip, burynǵy keńestik respýblı­kalardyń órkenıetti ydyraýy resimdeldi. Tarıh 1991 jyldyń 21 jeltoq­sa­nynda Nazarbaevtyń bastamasy boıyn­sha jáne onyń kóshbasshylyǵymen qabyldanǵan, Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyn qurýdyń negizine aınalǵan Almaty deklarasııasynyń barlyq aý­qymy men qundylyǵyn alda laıyqty deńgeıde baǵalaıtyn bolady. Qazaqstan men Reseıdiń qarym-qa­tynasy teń quqyqty, shynaıy árip­tester men odaqtastardyń qurmetti jáne ózara tıimdi qarym-qatynasynyń jarqyn úlgisi bolyp tabylady. Búginde bizdiń memleketterimiz ben halyqtarymyz myńdaǵan berik jelimen baılanǵan. Jáne mundaı bekem, ýaqyt synynan ótken áriptestiktiń negizi Nazarbaevtyń Reseı memleketi basshy­lyǵymen shynaıy, ózara senimge quryl­ǵan  qarym-qatynasynda jatyr deýimiz kerek. Osy jyldardyń bárinde bizdiń mem­leketterimizdiń arasynda  eshqashan sheshilmegen problemalar bolǵan joq – ekonomıkada da, saıasatta da. Barlyq máseleler – al olar biz kórshi memleketter bolǵannan keıin keıbir kezderi paıda bolyp turady – qashanda kelissózder jolymen, ózara túsinistik jaǵdaılarynda, múddelestikterdi esepke ala jáne qurmet tanytyla otyryp, sheshimin taýyp keldi. Jáne bul qazirdiń ózinde áripestigimizdiń aı­ryqsha belgisi, burynǵy Keńes Odaǵy keńistigindegi memleketaralyq qaty­nastardyń ózindik etalony boldy. «Jasampaz kóshbasshy» fılo­so­fııasy turǵysynan kelgende, elde­rimizdiń osyndaı pragmatıkalyq jáne syndarly ózara is-qımylyn biz TMD-daǵy yqpaldastyq úderisterdiń lokomotıvine aınaldyrdyq. Bizdiń elderimizdiń arasyndaǵy izgilikti qarym-qatynastardy Reseı Prezıdenti D.A.Medvedev dál jáne beıneli sıpattap berdi: «Qazaqstan men Reseı bir-birin tek baýyrlar qoldaıtyndaı deńgeıde qoldap keledi». Budan asyryp aıta almaısyń jáne bul – shyn máninde taýyp aıtylǵan sóz. Sondyqtan Prezıdent Nazarbaev­tyń aldaǵy jyldary Qazaqstan-Reseı qarym-qatynasyn barlyq keshendi sharalar boıynsha odan ári nyǵaıtý men damytýdyń jyldary bolady dep senimmen málimdeı alamyn. Bizdiń birlesken strategııalyq jobalarymyz energetıka, ǵaryshty ıgerý, kólik kommýnıkasııalary, ınfra­qurylymdardy damytý sııaqty salalarda qýatty serpin alatyn bolady. Osy úderisterdiń shekaralyq yntymaqtastyqqa serpin qosatyny da sózsiz. Taǵy bir atap ótetin jáıt – óziniń pishini jaǵynan kóptegen ekijaqty jobalar adamzat úshin kókeıkesti bolyp tabylatyn ıadrolyq taratpaý, energetıkalyq jáne azyq-túlik qaýipsizdigi, klımattyq ózgerýi sııaqty máselelerde halyqaralyq mańyzǵa ıe. Qazaqstan-Reseı áriptestiginiń bo­lashaǵy týraly aıtqanda, is júzinde Nazarbaevtyń saılaýaldy tuǵyrna­masynyń refreni bolǵan Qazaq­stannyń ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý strategııalyq baǵdarla­masynyń modernızasııalyq salmaǵyn erekshe atap kórsetkim keledi. Ol bizdiń elimizdiń perspektıvasy úshin ǵana emes, sondaı-aq aldyna jalpyulttyq modernızasııa men qo­ǵamnyń barlyq salasyn jańǵyrtý mindetin qoıyp otyrǵan bizdiń jaqyn kórshimiz Reseı úshin de asa mańyzdy. Eger bizdiń elderimiz úkimetteriniń josparlaryn muqııat zertteıtin bolsaq, onda biz eki memlekettiń de odan arǵy ósimniń qozǵaltqyshy bolatyn ınfraqurylymdardy, ınnovasııalar men ǵylymı baǵyttaǵy óndiristi keń kólemde ınvestısııalap otyrǵanyn kóremiz. Eki odaqtas memlekettiń osyndaı sınergııasy, atap aıtqanda, qurylǵan Kedendik odaq sheńberinde olardyń ózara kúsheıýine barynsha yqpal etetin bolady. Qazaqstan men Reseı naq osylaısha birin-biri tolyqtyra jáne ózara bastamalaryn damyta otyryp, qazirgi álemdegi ózderiniń pozısııa­laryn senimdi qamtamasyz ete alady. Prezıdent Nazarbaev – Qazaqstan jaǵynyń buǵan úzdik kepili. Bizdiń memleketterimizdiń mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyǵy da budan da belsendi jáne jemisti damıtyny sózsiz. «Rossııskaıa gazeta»: Qazaqstan halqy saılaýdan keıingi kezeńnen ne kútedi? Olar jańa saılanǵan memleket basshysynan ne kútedi? Qanat Saýdabaev: Kópultty Qa­zaqstan halqynyń kútetini de basqa el azamattaryniki sekildi. Bul – bizdiń ortaq úıimizde beıbitshilikti,  kelisim men turaqtylyqty saqtaý, adamdar ómiriniń sapasyn odan ári jaqsartý, olardyń erteńgi kúnge degen senimderin arttyrý. Basqa da órkenıetti memleketterdegi sekildi biz de demo­kratııaly, qaýipsiz jáne ósip-órken­degen, zorlyq-zombylyqtan, jemqor­lyqtan, qylmystan ada qoǵamda ómir súrgimiz keledi. Mine, is basyndaǵy Qazaqstan Prezıdenti Nazarbaevtyń saılaýaldy baǵdarlamasy osyndaı jalpy adam­zat­tyq úmitterdi oryndaýǵa baǵyt­talǵan bolatyn. Qazaqstandyqtar ózderiniń mo­ıyn­­dalǵan jáne senimdi kóshbas­shylary Nazarbaev saılaý qorytyn­dysy boıynsha alǵan búkilhalyqtyq senim mandatyn halyqtyń ómir súrý deńgeıin odan ári joǵarylatý, eldiń qaýipsizdigi men turaqtylyǵyn qamta­masyz etý, eldi birizdilikpen áleý­mettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası damytý úshin tolyqtaı paı­dalanatynyna nyq senimdi. Prezıdent Nazarbaevtyń táni de, jany da tamasha babynda ekenin erekshe atap kórsetemin. Onyń bastaýymen kóptegen jyl­dar jumys istegen adam retinde Prezıdenttiń sırek kezdesetin jumys isteý qabiletine tańqalýdan jáne oqyp-úırenýge, ózin-ózi jetildirýge degen  sharshamaıtyn umtylysyna tań­qalýdan jalyqqan emespin. Ol áli kóptegen jyldar boıy Qazaqstandy beıbitshilik pen kelisim, ıgilik jáne órkendeý jolymen senimdi alǵa jeteleıtin, bolashaqqa umtylǵan shyn mánindegi jasampaz Kóshbasshy.

07.04.2011.

Evgenıı VASILEV,

«Rossııskaıa gazeta» – federaldyq shyǵarylym.