Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵy

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy 3 mamyrdaǵy №1567 Jarlyǵyna ózgeris engizý týraly Memlekettik qyzmetshilerdiń moraldyq-adamgershilik beınesine jáne iskerlik sapalaryna talapty arttyrý maqsatynda qaýly etemin: 1. «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik qyzmetshileriniń ar-namys kodeksi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy 3 mamyrdaǵy №1567 Jarlyǵyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2005 j., №19, 225-qujat; 2007 j., №43, 499-qujat) mynadaı ózgeris engizilsin: atalǵan Jarlyqpen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik qyzmetshileriniń ar-namys kodeksi (Memlekettik qyzmetshilerdiń qyzmet etıkasy erejeleri) osy Jarlyqqa qosymshaǵa sáıkes jańa redaksııada jazylsyn. 2. Osy Jarlyq qol qoıylǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.NAZARBAEV. Astana, Aqorda, 2011 jylǵy sáýirdiń 1-i.        №1180. --------------------------------------------------------------- Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2011 jylǵy 1 sáýirdegi № 1180 Jarlyǵyna qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy 3 mamyrdaǵy№ 1567 Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik qyzmetshileriniń ar-namys kodeksi (Memlekettik qyzmetshiler qyzmet etıkasynyń qaǵıdalary) 1. Jalpy erejeler 1. Memlekettik qyzmet atqarý qoǵam men memleket tarapynan erekshe senim bildirý bolyp tabylady jáne memlekettik qyz­met­shilerdiń moraldyq-etıkalyq beınesine joǵary talaptar qoıady. Qoǵam memlekettik qyzmetshi óziniń barlyq kúsh-jigerin, bilimi men tájirıbesin atqaratyn kásibı qyzmetine jumsaıdy, óziniń Otany – Qazaqstan Respýblıkasyna adal da qaltqysyz qyzmet etedi dep senim bildiredi. 2. Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik qyzmetshileriniń osy ar-namys kodeksi (Memlekettik qyzmetshiler qyzmet etıkasynyń qaǵıdalary) (budan ári – Kodeks) «Memlekettik qyzmet týraly» 1999 jylǵy 23 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna, «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly» 1998 jylǵy 2 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna jáne jalpy qabyl­danǵan moraldyq-etıkalyq normalarǵa sáıkes Qazaqstan Res­pýblı­kasy memlekettik qyzmetshileri minez-qulqynyń negizgi standarttaryn belgileıdi. Memlekettik organdardyń basshylary, ortalyq atqarýshy organdarda -ortalyq atqarýshy organdardyń jaýapty hatshylary nemese belgilengen tártippen ortalyq atqarýshy organdardyń jaýapty hatshylarynyń ókilettikteri júktelgen laýazymdy tulǵalar, al ortalyq atqarýshy organdardyń jaýapty hatshylary nemese kórsetilgen laýazymdy tulǵalar bolmaǵan jaǵdaıda – ortalyq atqarýshy organdardyń basshylary osy Kodeks talaptarynyń oryndalýyn, osy Kodekstiń mátiniń memlekettik organdardyń ǵımarattarynda barshaǵa kórinetindeı jerlerde ornalastyrýdy qamtamasyz etedi. 4. Memlekettik qyzmetshi memlekettik qyzmetke turǵannan keıin bir aı ishinde osy Kodekspen jazbasha túrde tanystyrylýy tıis. 2. Memlekettik qyzmetshiler minez-qulkynyń jalpy qaǵıdalary 5. Memlekettik qyzmetshiler: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saıasatyn jaqtaýǵa jáne ony dáıekti túrde júzege asyrýǵa, óziniń is-áreketimen memlekettik bıliktiń bedelin nyǵaıtýǵa, memleket ınstıtýttarynyń bedelin túsirýge yqpal etetin is-áreketter jasaýǵa jol bermeýge; 2) zańdylyq qaǵıdattaryn, Qazaqstan Respýblıkasy Kons­tıtýsııanyń, zańdary men ózge de normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptaryn basshylyqqa alýǵa; 3) qoǵam men memlekettiń ıgiligine qyzmet etýge; 4) memlekettiń múddesine zalalyn tıgizetin, memlekettik organdardyń tıimdi jumys isteýine bóget bolatyn is-áreketterge qarsy turýǵa; 5) senip tapsyrylǵan memlekettik múlikke uqypty qarap, ony utymdy ári tıimdi paıdalanýǵa; 6) jeke jáne zańdy tulǵalardyń quqyqtaryn, bostandyqtary men zańdy múddelerin saqtaý men qorǵaýdy qamtamasyz etýge, olardyń ótinishterin qaraý kezinde tóreshildik pen sózbuıdaǵa salý kórinisterine jol bermeýge, ótinishter boıynsha belgilengen merzimde qajetti sharalar qoldanýǵa; 7) memlekettik qyzmetke jáne memleket ınstıtýttaryna qoǵam­nyń senimin saqtaýǵa jáne nyǵaıtýǵa; 8) óziniń is-áreketterimen koǵam tarapynan negizdi synǵa sebepker bolmaýǵa, synaǵany úshin qýdalaýǵa jol bermeýge, oń syn-eskertpelerdi kemshilikterdi joıý men óziniń qyzmetin jaqsartý úshin paıdalanýǵa; 9) adal, ádil, qarapaıym da sypaıy bolýǵa, jalpy qabyldanǵan moraldyq-etıkalyq normalardy saqtaýǵa; 10) Qazaqstan halqynyń birligi men eldegi ultaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa ykpal etýge, memlekettik tilge jáne basqa tilderge, Qazaqstan halqnyń salttary men dástúrlerine qurmetpen qaraýǵa; 11) memlekettik jáne eńbek tártibin buljytpaı saqtaýga, berilgen ókilettikterdi tıimdi ıelenýge; óziniń qyzmettik mindetterin adal, týralyqpen jáne sapaly atkarýǵa; jumys ýakytyn tıimdi paıdalanýǵa; 12) joǵary kásibı jumys úshin qajetti kúsh-jigerin salýga, qoıylgan mindetterdi sheshýdiń ońtaıly da únemdi ádisterin qoldanýǵa; 13) memlekettik qyzmetshilerdiń qyzmettik mindetterin tıisinshe oryndaýyna bóget bolatyn is-áreketterge qarsy turýǵa; 14) kadrlardy týysqandyq, jerlestik jáne jeke ózine berilgendik belgileri boıynsha irikteý men ornalastyrý jaǵdaılaryna jol bermeýge; 15) baǵynysty qyzmetkerlerdiń mindetteri men qyzmettik ókilettikteriniń kólemin dál aıqyndaýǵa, anyq oryndaı almaıtyn ókimder bermeýge, baǵynysty qyzmetkerlerden olardyń qyzmettik mindetteriniń sheńberinen tys tapsyrmalar oryndaýdy talap etpeýge; 16) baǵynysty qyzmetkerlerge qatysty negizsiz aıyptaýlarǵa, dórekilik, adamdyq qadir-qasıetin kemsitý, jónsizdik faktilerine jol bermeýge; 17) baǵynysty qyzmetkerlerdi quqyqqa qaıshy teris qylyqtar nemese jalpy qabyldanǵan moraldyq-etıkalyq normalarmen úılespeıtin is-áreketter jasaýǵa májbúr etpeýge; 18) kásibı daıyndyqtyń, onyń ishinde oryndalýy baǵynysty qyzmetkerlerdiń fýnksıonaldyq mindetterine jatkyzylǵan máse­leler boıynsha, qajetti deńgeıine ıe bolýǵa; 19) basqa memlekettik qyzmetshilerdiń tarapynan qyzmettik etıka normalaryn buzý faktilerin boldyrmaýǵa jáne jolyn kesýge; 20) óziniń qyzmettik mindetterin atqarý kezeńinde kıim kııýdiń iskerlik stılin ustanýǵa tıis. 6. Memlekettik qyzmetshiler iskerlik etıketti saqtaýǵa, resmı minez-qulyq qaǵıdalaryn qurmetteýge tıis. 7. Memlekettik qyzmetshiler qyzmettik jaǵdaılaryn jáne ony­men baılanysty múmkindikterdi qoǵamdyq jáne dinı birles­tik­terdiń, basqa da kommersııalyq emes uıymdardyń múddelerine, onyń ishinde óziniń olarǵa kózqarasyn nasıhattaý úshin paıda­lanbaýǵa tıis. Basshy laýazymdar atqaratyn memlekettik qyzmetshiler ba­ǵy­nysty qyzmetkerlerdi qoǵamdyq jáne dinı birlestikterdiń, basqa da kom­mersııalyq emes uıymdardyń qyzmetine katysýǵa májbúrleı almaıdy. 3. Memlekettik qyzmetshilerdiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy minez-qulqy 8. Memlekettik qyzmetshiler sybaılas jemkorlyq kórinisterine qarsy turýǵa, sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyktarǵa ne sybaılas jemqorlyqpen jymdasqan nemese sybaılas jemqorlyq úshin jaǵdaı týǵyzatyn áreketterge jol bermeýi tıis. Memlekettik qyzmetshiler basqa memlekettik qyzmetshiler tara­pynan bolatyn sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq fakti­leriniń jolyn kesýi tıis. 9. Eger memlekettik qyzmetshiniń sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq týraly dáıekti aqparaty bolsa, ol mundaı quqyq buzýshylyqtyń aldyn-alýǵa jáne jolyn kesý jóninde qajetti sharalar qoldanýy tıis. Qajetti sharalarǵa ýákiletti memlekettik organdardy habardar etý jáne joǵary turǵan basshyny, memlekettik organ basshylyǵyn habardar etý jatady. Sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtar týraly aqparat alǵannan keıin memlekettik organnyń basshylyǵy olar boıynsha, onyń ishinde, eger onyń is-áreketterinde memlekettik qyzmetshiniń qyzmetin odan ári jalǵastyrýǵa teris yqpal etetin zańnama buzý­shylyqtar bolmasa, memlekettik qyzmetshini zańsyz qýdalaýdan, onyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý jóninde tıisti sharalar qabyldaıdy. 10. Memlekettik qyzmetshiler óz is-áreketterimen jáne sheshimderimen jeke jáne zańdy tulǵalardyń quqyqtary men zańdy múddelerin iske asyrýdy qıyndatatyn ákimshilik jáne ózge de kedergilerge jol bermeýleri tıis. Mundaı faktiler anyqtalǵan jaǵdaıda memlekettik qyzmetshiler olardy joıý jóninde sharalar qabyldaýǵa tıisti. 11. Memlekettik qyzmetshiler memleketke ekonomıkalyq zalaldyń aldyn-alý jóninde barlyq múmkindikterdi paıdalanýy, jeke múddelerine jáne úshinshi tulǵalardyń múddelerine oraı tekserýlerge bastamashylyqqa jol bermeýi tıis. 12. Memlekettik qyzmetshiler jeke múliktik jáne múliktik emes paıdalar alý úshin óziniń laýazymdyq ókilettikterin jáne onymen baılanysty múmkindikterdi qoldanbaýǵa tıis. 13. Memlekettik qyzmetshiler múddeler qaqtyǵysyn bolǵyzbaý úshin sharalar qoldanýy tıis. 14. Múddeler qaqtyǵysy týyndaǵan rette, ıaǵnı memlekettik qyzmetshiniń jeke basynyń múddeliligi jáne onyń óz laýazymdyq ókilettikterin tıisinshe atqarýynyń nemese jeke zańdy tul­ǵalardyń, memlekettiń zańdy múddeleriniń arasynda osy zańdy múddelerge zııan tıgizetindeı qaıshylyq týyndaıtyn jaǵdaıda, memlekettik qyzmetshi onyń jolyn kesý jáne retteý jóninde Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmet týraly zańna­masynda kózdelgen sharalardy qabyldaýǵa mindetti. 4. Kópshilik aldynda sóıleý 15. Memlekettik organ qyzmetiniń máseleleri boıynsha kópshilik aldynda sóıleýdi onyń basshysy nemese memlekettik organnyń buǵan ýákilettik berilgen laýazymdy tulǵalary júzege asyrady. Memlekettik qyzmetshiler memlekettik qyzmettiń bedeline nuqsan keltirmeı, pikirsaıysty ádepti túrde júrgizýi tıis. 16. Memlekettik qyzmetshiler memlekettik saıasat jáne qyzmettik isiniń máseleleri jónindegi óz pikirin, eger ol: 1) memleket saıasatynyń negizgi baǵyttaryna sáıkes kelmese; 2) jarııalaýǵa ruqsat etilmegen qyzmettik aqparatty ashatyn bolsa; 3) memlekettiń laýazymdy tulǵalarynyń, memlekettik basqarý organdarynyń, basqa da memlekettik qyzmetshilerdiń atyna ádepke saı emes sózder aıtýdan tursa, kópshilik aldynda bildirýine bol­maıdy. 17. Memlekettik saıasatty júrgizýmen, memlekettik organnyń jáne memlekettik qyzmetshilerdiń qyzmetterimen baılanysty emes máseleler boıynsha memlekettik qyzmetshilerdiń memlekettik organ­nyń atynan jarııalymdaryna jol berilmeıdi. Pedago­gıkalyq, ǵylymı jáne ózge de shyǵarmashylyq qyzmet boıynsha materıaldar jarııalaýdy memlekettik  qyzmetshi jeke tulǵa retinde tek óz atynan júzege asyrady. 18. Memlekettik qyzmetshige sybaılas jemqorlyq jasaǵan, onyń ishinde kásipkerlik qyzmetpen aınalysqan, bireýlerdiń múddelerin qoldaǵan, sondaı-aq memlekettik qyzmetshiniń tabysymen sáıkes­peıtin zańsyz tabys pen múlik alǵan dep negizsiz kópshilik aldynda aıyp taǵylǵan jaǵdaıda, ol osyndaı aıyptaýdy anyqtaǵan kúnnen bastap bir aı merzim ishinde ony teriske shyǵarý, onyń ishinde sot arqyly teriske shyǵarý jóninde sharalar qabyldaýy tıis. 5. Memlekettik qyzmetshilerdiń qyzmetten tys ýaqyttaǵy minez-qulqy 19. Memlekettik qyzmetshiler qyzmetten tys ýakytta jalpy qabyldaǵan etıkalyq normalardy ustanýlary, qoǵamǵa jat minez-qulyq jaǵdaılaryna jol bermeýi tıis. 20. Memlekettik qyzmetshiler qarapaıymdylyq tanytýǵa, kólik, servıstik jáne ózge de qyzmetterdi alý kezinde memlekettik qyzmetshilerdiń laýazymdyq jaǵdaıyn basa kórsetpeýge jáne paıdalanbaýǵa, óziniń is-áreketterimen qoǵam tarapynan negizdi synǵa sebep týǵyzbaýǵa tıis.