Eń jas «Altyn alqaly» ana

Bıylǵy aqpan aıynda Aqtóbe qalasynyń áleýmettik-demografııalyq ómirinde aıta qalarlyqtaı jańalyq boldy. Qala turǵyny, altyn qursaqty ana Aısáýle Satybaldıeva 34 jasynda onynshy perzentin ómirge ákeldi. Osy arqyly ol Aqtóbeniń eń jas «Altyn alqa» ıegeri atandy. Al bul marapat kem degende segiz bala ósirgen kóp balaly analarǵa beriletinin eskersek, búgingi aqtóbelik jas analar men kelinshekterdiń arasynda on túgili, segiz balany dúnıege keltirgender ilýde bir ekenine kóz jetkizemiz. Qalaı degende de, qazirgi kezde analardyń on balany dúnıege ákelýi sırek kóriniske aınalyp bara jatqany ras. Árıne, munyń túrli sebepteri bolýy múmkin. Áıtse de, biz onyń bárin taldap jatpaı, esesine áńgimemizdi kóp balaly otbasy atanýdyń, aǵaly-inili jáne apaly-sińlili bolýdyń oń qyr­laryna qaraı aýdarǵymyz keledi. Mun­daıda qaısy bireýler kóp balany ómir­ge ákelip, asyrap ósirýge sha­ma­myz kelmeıdi, materıaldyq jaǵ­daı­y­­- myz kótermeıdi dep ýáj aıtýy da áb­den múmkin. Muny qısynsyz pikir deı almaısyz. Degenmen, «Qoı egiz tap­sa, qos túp jýsan artyq shyǵady», «Ár balanyń óz nesibesi bar» degen ha­lyq danalyǵyn eske sala ketkenniń de artyqshylyǵy joq. Osy halyqtyq qa­ǵıdany on balany dúnıege keltirgen aq­tó­b­elik ana Aısáýle Satybaldıeva da qýattady. Keshegi keńestik kezeńge qaraı she­gi­nis jasap kóreıikshi. Sol dáýirden ne­ni kóńilge túıýge bolady? Bul eń aldy­men alpysynshy-jetpisinshi jyldar ara­lyǵyndaǵy bala týý sanynyń kúrt ósi­mi. Bir otbasynda bes-alty baladan kem bolmaıtyn, ári segiz-on balaǵa «álem­niń jaryǵyn syılaǵan» ata-analar óte jıi kezdesetin. Al sol kezdegi tur­ǵyndardyń áleýmettik-turmystyq deńgeıi qazirgi qazaqstandyq qoǵam mú­shelerimen salystyrǵanda álde­qaı­da tómen turdy desek, qate­les­peı­tin shyǵarmyz. О́ıtkeni, ol dáýirde jar­tymsyz kesimdi jalaqydan ózge ta­bys kózderi joq bolatyn. Tipti, Ke­ńes ókimeti jeke turǵyndardyń qo­lyn­da­ǵy mal sanyn shekteý jóninde sharalar be­l­giledi. Sonyń ózinde kóp balaly ot­basylar óz balalaryn eshkimnen kem qyl­maı ósirdi. Áleýmettanýshy mamandar bir ot­ba­­syndaǵy úıelmeli-súıelmeli kóp ba­lany tárbıelegennen góri, jal­ǵyz ba­lanyń tárbıesi áldeqaıda kúr­­de­li bolatynyn tujyrymdaıdy. Hal­­qymyz týmysynan óte balajan eke­ni de shyndyq. Sondyqtan óz pe­r­­­z­­en­t­- terin erkeletip ósirýge den qo­ıa­­dy. Ala­ıda, shekten tys erkelik jet­­­kin­shek­tiń boıyn­da ózimshil minez-qu­­­lyq­tyń paıda bo­lýyna soqtyrmaı qoı­­­maı­­dy deıdi tár­bıe isiniń mamanda­ry. Mundaı kó­rinis, ásirese, jalǵyz per­­­­zenti bar ot­basylardyń arasynda jıi kezdesedi. Onyń ústine ata-ana­sy erkeletip ósir­genimen, ómir ondaı er­ke­likti kó­termeıtini de aıan. Jal­ǵyz ba­la erjet­ken soń ómirde ártúr­li ke­leńsiz jaǵ­daılarǵa tap bola­ty­ny­na, al kóp ba­laly otbasynda tár­bıe­len­gen ba­la­lardyń kópshil, baýyr­mal, óz­gege qol­dan kelgen kómegin berýge beı­im bolyp ósetinine ómirdiń ózinen kóp­te­gen my­sal­dar keltirýge bolady. Elimizdiń demografııalyq ósimin jaq­sartý jóninde budan bıik mejeler de belgilener. Alaıda, basty másele tek osy ındekspen eseptelmeıtinin ári baǵalanbaıtynyn uǵyna alar ma ekenbiz. Tutastaı alǵanda, búginde elimizde jas otbasylarǵa memleket tarapynan jasalyp otyrǵan qamqorlyq olardyń perzent sanyn shektemeýine oń áser etedi degen oıdamyz. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Haıreden RAÝShANOV Aqtóbe