Bulannyń munysy nesi?

Alty aı qysy bar Altaıda túz taǵylary men adamdar arasyndaǵy mundaı kezdoısaq «kezdesýler» jıi bolmasa da, ara-tura bolyp turady. Bul jolǵy «kezdesý» Zyrıan aýdanyndaǵy Pýtınsev aýylynyń mańynda boldy. Birneshe kólikpen qazdaı tizilip júıtkip kele jatqan jolaýshylardy jol ústinde bulannyń urǵashysy qarsy alyp, «toqtatqan» kórinedi. Túz taǵysy kólikterden múlde seskenbegendikten, jolaýshylar ózdiginen toqtaýǵa májbúr bolypty. – Birneshe kólikpen demalys­tan qaıtyp kele jatqan edik. Jol ústinde turǵan alyp janýar eriksiz nazarymyzdy ózine aýdardy. Jol bolǵanda, quddy MAI qyzmetkerlerindeı joldyń týra ortasyna turyp alypty. Túz taǵysyn tabıǵat aıasynda alǵash ret kórýim. Úıdiń úlkendigindeı tirshilik ıesine jaqyndaýǵa esh­kimniń batyly barmady. Árıne, bul kórinisten alǵan áserimiz keremet, biraq qoryqqanymyzdy da jasyra almaımyz, – deıdi bul jaıtqa kýá bolǵan Zyrıan aýdanynyń turǵyny Roman Pohılenko. Zyrıandyqtar bulannyń bul júrisin san-saqqa júgirtip otyr. «Zyrıan orman sharýashylyǵy» mekemesiniń qyzmetkeri, ańshy Vasılıı Golovsov aýdan turǵyn­darynyń «Túz taǵysy qardyń qalyń­dyǵynan ashyǵyp, adamdardan járdem kútip júr», degen pikirine kelispeıtindigin bildirip, kóktem mezgilinde bulan­nyń bulaı júrýi qalypty jaǵdaı ekendigin, oǵan alańdaýdyń qajeti joqtyǵyn aıtty. – Qys ýaǵynda bulandar taý betkeıinde úıirimen jaıylady. Azyǵy mol jerlerde júredi. Al jazyqqa olar tek kóktem mezgi­lin­de qardyń kóbesi sógilgen ýaqyt­ta túsedi, – deıdi ańshy. Túz taǵylarynyń minezin bes saýsaǵyndaı biletin ańshy de- m­alý­shylardyń bulanǵa jaqyn­damaǵanynyń durys bolǵandyǵyn, jaqyndasa, jazym qylýy ábden múmkin ekendigin jasyrmady. – Bulanmen oınaýǵa bolmaıdy. Bul – kúshti ǵana emes, taýdaı iri janýar. Ásirese bulannyń urǵashylary yzaqor keledi. Adamdardy aǵash basyna órmeletip, myqty degen traktordyń ózin zaqymdaǵan jaǵ­daılarǵa talaı márte kýá bolǵanbyz, – degen Vasılıı Golov­sov kóktemniń kókózeginde bulandy kezdestirý úırenshikti dúnıege aınalǵanyn, olardyń bul jerge jyl saıyn keletindikterin tilge tıek etti. Abyroı bolǵanda, zardap shekken eshkim joq. Bulan da, bul ańdy kólikterine tyǵylyp tamashalaǵan turǵyndar da din aman. Túz taǵysy tek bir kólikke ǵana tuıaǵyn tıgizip, qalyń or­manǵa sińip joǵalypty. Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan» Shyǵys Qazaqstan oblysy