QR-daǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń bet alysy jáne IJО́-ge úlesi

Qazaqstan ishki jalpy ónimindegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 25,6 paıyzdy qurasa, respýblıkalyq eńbek naryǵyndaǵy úlesi 36 paıyz. Al álem boıynsha shaǵyn jáne orta bıznestiń ishki jalpy ónimdegi úlesi 63 paıyz al, eńbek naryǵyndaǵy úlesi 47 paıyzdy quraıdy. О́ńirler boıynsha ishki jalpy ónimdi quraýda ShOB-tyń úlesi eń kóp Astana qalasy (46%), BQO (40%) jáne Almaty qalasy (29%). Shaǵyn jáne orta bıznes qurylymynja jeke kásipkerliktiń (JK) úlesi joǵary. Olar negizinen joǵary biliktilikti qajet etpeıtin saýda salalarynda jumy isteıdi. Al qazirgi tańda ónimdi joǵary qosymsha qunmen shyǵarýǵa, ınnovasııalyq jáne tıimdi tetikterdi engizýge bet burý álemdik trendke aınalýda. 2017 jyldyń qańtar aıy sońynda Qazaqstanda 800 myń JK (jeke kásipkerlik) sanalǵan. Bul eldegi jalpy shaǵyn jáne orta bıznes sanynyń 69 paıyzyn quraıdy. О́tken jyldan beri bular 15 paıyzǵa azaıǵan eken. Sonyń ishinde jeke kásipkerlikterdiń 47 paıyzy saýda salasynda. Azııa Damý Bankiniń málimetinshe, Qazaqstandaǵy JK ónimdiligi óte tómen. JK-daǵy bir qyzmetkerdiń jyldyq óndiris kólemi 3 myń dollar bolsa, shaǵyn jáne orta kásiporyndarda bul kórsetkish 27 myń dollarǵa jetedi. Shaǵyn kásiporyn (zańdy tulǵa) sany bir jylda Qazaqstanda 8 paıyzǵa artyp, 191 myńdy qurady. Shaǵyn kásipkerlikterdiń 30 paıyzy saýdada bolsa, 16 paıyzy qurylys salasynda. 2015 jyldan beri shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrý qarqyn ala bastady. 2014 jyldan beri bankterdiń bergen nesıesi 2,3 esege artty. О́tken jyldyń qańtar aıymen salystyrǵanda nesıe kólemi 29 payz ulǵaıyp, 3 trln teńgege jetti. Alaıda, Azııa Damý Bankiniń málimitenshe, shaǵyn jáne orta bıznestiń tek 19 paıyzy ǵana nesıe alady eken. Al qalǵandarynyń qarjylandyrý kózderin kásiporyn ıeleri ózderi qaryzdanyp júrip qamtamasyz etetin bolyp shyqty. Oǵan sebep bıznestiń nesıe tarıhynyń naasharlyǵy nemese qajetti qujattardyń bolmaýy. Nesıeniń beriletin negizgi salalary saýda (37%), qurylys (13%), ónerkásip (13%) jáne ekonomıkanyń negizgi sektoryna kirmeıtin ózge de salalar.