Álemdi moıyndatqan Álııa

Sport degen sıqyrly álemniń esigin alǵash qaqqanda Álııa Meıramǵalıeva segiz jasta edi. Sodan bergi ómiri osy salamen sabaqtas. Ýaqytynda menmensigen talaı myqtynyń mysyn basqan sańlaq sportshy atandy. Qazir talantty ul-qyzdardyń talabyn ushtar bilikti bapker. О́zin sport jankúıerimin dep sanaıtyn aımaq turǵyndaryna onyń esimi tańsyq emes. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldarynda barǵan jarysynan júl­desiz qaıtpaıtyn balýan qyz­dyń ónerine súısinip, tańdaı qaq­paǵan adam kemde-kem. Sambo, dzıýdo, qazaq kúresi sekildi sport­tyń jekpe-jek túrlerine jetik Álııa óziniń bul saladan alys­ta­maıtynyn bala kúninde-aq túsingen. «Ákem Jumabek Meıram­ǵalıev – Pavlodar oblysynda alǵash bolyp sambo kúre­sinen sport sheberi atanǵan jan. Qa­zaq­stanǵa tanymal jattyq­tyrýshy. Onyń baýyrlary da, naǵashylarym da kúrespen aınalysqan. Osyndaı ortada tárbıe kórgen meniń sportshy bolmaýym múmkin emes edi. Iá, alǵashynda akrobatıkamen shu­ǵ­yldandym. Alaıda, qan­ǵa siń­gen balýandyq qasıet meni kúres zalyna tartty da turdy. Ákem qarsy boldy. «Balýan­dyq qyzdarǵa tán emes», dedi. Aqyry «Qyzyǵýshylyǵyń túbi bir basylar» dep jolyma kól­deneń turmady. Biraq, alǵan betimnen qaıtpadym. Alǵash­qy jattyqtyrýshym naǵa­shym Aslan Mýntynov boldy. Sport­taǵy jolym osylaı bastaldy», deıdi Álııa Jumabekqyzy. 1994 jyly burynǵy Iýgo­slavııanyń (qazirgi Bosnııa jáne Gersegovına) Novı sad qa­lasynda sambodan álem birin­shi­ligi ótti. Bul synǵa Álııa Meı­ram­ǵalıeva da qatysyp, óz sal­maǵynda chempıon atandy. Álemdi moıyndatqan qazaq qyzy keıinnen dzıýdo kúresine aýysty. 1996-2004 jyldar aralyǵynda dzıýdodan Qazaqstan Ulttyq qu­ra­masynyń beldi múshesi bolyp, el namysyn qorǵady. Jetken jetistikteri de bir tóbe. Birneshe márte el birinshiliginde chempıon atandy. Túrkııa, Reseı, Grý­zııa jáne basqa da memleket­ter­de uıymdastyrylǵan baı­raq­ty básekelerde top jardy. 2001 jyly Japonııanyń Osako qalasynda ótken Shyǵys Azııa oıyndarynda qola júldeni qa­naǵat tutty. El namysyn erlershe qor­ǵaǵan Á.Meı­ramǵalıeva úlken sportpen qosh aıtysyp, bap­­kerlik jolǵa tústi. Qazir ol – «Batyr» balalar men jas­óspirimder sport mek­tebinde dzıýdo kúresiniń jat­tyqtyrýshysy. Sondaı-aq, Pavlodar memlekettik peda­gogıkalyq ınstıtýtynda dáris beredi. Kúreske ıkemi bar qyz-jigit­terdi balýandyqqa baýlyp júr­gen ol óz shákirtterimen de maq­tanady. Máselen, Natalıa Kozına esimdi shákirti dzıý­do, sambo jáne qazaq kúresinen Qazaqstan Ulttyq qura­masy­nyń beldi múshesi. Altynaı Temir­­bolatova – qazaq kúresinen 2016 jylǵy el chempıony. Kele­sheginen zor úmit kúttiretin sportshynyń biri Áıgerim Quttybaı oblys birinshiliginde úzdik atanyp júr. Bul tizimdi osylaı jalǵastyra berýge bolady. «Bapkerliktiń júgi aýyr. Sportshy utsa da, utylsa da ózi úshin jaýap beredi. Al jattyq­tyrýshy kerisinshe, bireý úshin jaýapty. Bul – úlken jaýap­kershilik. Bapkerlerdiń kilemdegi shákirti úshin kúıip-pisetini de sondyqtan. Shákirtiń aıtqan aqylyńdy uqsa jaqsy. Keńesińe qulaq túrmese, kilemge óziń shyǵyp alysa ketkiń keledi. Myqty sportshy ataný bapkerge baılanysty. Sol sebepti shákirtterime qatal talap qoıa­myn», deıdi Álııa. Álııa Jumabekqyzy Baýyr­jan Tursyn­qanbetovpen birge eki ul tárbıelep otyr. Ju­baıy aımaqtyń sport súıer qaýy­­myna jaqsy tanys. Baýyr­jan Aıt­qalıuly – qazaq kúre­sinen Pavlodar oblysy jas­ós­- pirimder quramasynyń aǵa jattyq­tyrýshysy. Ob­lystyq sportta daryndy ba­lalarǵa arnalǵan mektep-ın­ternatta jumys isteıdi. Uldary Arlan men Ádil de kúres­pen aınalysady. Ekeýi de Abaı atyndaǵy №10 lıseıde oqıdy. Ata-anasy olarǵa zor senim artyp otyr. Farhat ÁMIRENOV, jýrnalıst PAVLODAR Sýretti túsirgen Darhan О́MIRZAQOV