«Aýyldy mektep saqtaıdy, mektepti kim saqtaıdy?» («EQ», №36, 21 aqpan, 2017 j.)
«Batys Qazaqstan oblysynyń Zelenov aýdany Reseı Federasııasynyń Saratov, Samara jáne Orynbor gýbernııalarymen shekaralas. Aýdan aýmaǵynda jalpy bilim beretin 9 mektep kórshi memleketpen aradaǵy shekaralyq aımaqta jatyr. Olar: Egindibulaq orta mektebi, Pervosovet orta mektebi, Q.Ahmırov atyndaǵy orta mektep-balabaqshasy, Chývash orta mektebi, Razdolnyı orta mektebi, Chırov negizgi mektebi, Kırsanov negizgi mektebi, Sulýkól negizi mektebi jáne Chınarev bastaýysh mektebi. 10 jyl ishinde aýdandaǵy shekaralyq aýyl mektepterindegi bala sany edáýir tómendep, 960-tan 623-ke azaıǵan. 1997 jyldan beri 15 mektep: Beloglınsk, Talov, Krasnopartızan, Rojkov, Petrov, Hamınsk, Krasnoýral, Kojevnıkov, Spartak, Shýchkınsk, Chesnokov (Egindibulaq a/o), Krasnosvet, Balabanov jáne Gremıachınsk mektepteri jabylǵan. Osyndaı sebeppen 2008 jyly Kırsanov orta mektebi negizgi mektepke aınaldy, 2009 jyly Chınarev negizgi mektebi bastaýysh bolyp qaıta quryldy, 2012 jyly Chesnokov orta mektebi ózgerip, Sulýkól bastaýysh mektebine aınaldy, 2013 jyly Chırov orta mektebi negizgi mektep bolyp qaıta quryldy. Egindibulaq, Chývashınsk orta mektepterine, Chırov, Sulýkól, Kırsanov negizgi mektepterine «qaıta qurý» qaýpi jyl saıyn tónedi. 2017 jyly Chırov, Sulýkól, Kırsanov negizgi mektepterinde oqýshy sany eń tómengi shekke taıap tur. Aýyl mektebin saqtaý úshin Chırov aýylynda – 10, Sulýkólde 3 oqýshyny turǵyndar balalar úıinen patronattyq tárbıege alyp, mektepte bala sanyn «kóbeıtti». Biraq, sonyń ózinde osy oqý jylynda birneshe oqýshy ata-anasynyń qonys aýdarýyna baılanysty mektepten ketkeli otyr. Mektepte oqýshy sany azaıýyna sońǵy 20 jyl boıy bul aýyldarda bala týý kórsetkishiniń tómendeýi, jumys orny, áleýmettik-mádenı nysandardyń bolmaýy, joldyń nasharlyǵy, aýyldyń negizgi kúre joldardan alys jatýy, ınternet baılanystyń joqtyǵy, qurylys salýǵa, bıznes qurylymdaryn damytýǵa qolaısyz bolýy, mal jáne egin sharýashylyǵyn damytý úshin bos jer telimderiniń bolmaýy áser etti. Budan bólek, Chırov aýyldyq okrýgindegi Balabanov aýylynda bilim oshaǵy bolmaǵandyqtan 6 oqýshy Chırovqa, Krasnyı svet aýylynan 14 oqýshy Razdolnyı orta mektebine, Krasnyı Ýral aýylynan 11 oqýshy Chývash orta mektebine kún saıyn tasymaldanady. Shalǵaı aýyldyq okrýgindegi Talovaıa men Karpov aýyldarynda mektep jáne basqa áleýmettik nysandar joq. Bul aýyldardyń balalary 2016 jylǵa deıin apta saıyn Pervosovet mektebi janyndaǵy ınternatqa tasymaldanyp kelgen edi, keıin kóshi qonǵa, tıisti kontıngenttiń azaıýyna baılanysty 2016 jyldyń qyrkúıeginde ınternat jabyldy. Atalǵan aýyldardan halyqtyń kóshýin toqtatý, ondaǵy bilim mekemelerin saqtaý úshin shekaralyq aımaqtardaǵy mektepterde bala sany lımıtin azaıtý kerek. Mundaı aýyldarda mekteptiń jabylýy – sol aýyldyń tez arada túgeldeı quryp, joǵalyp ketýine ákeledi.
Serik Safıýllın, Zelenov aýdandyq bilim berý bóliminiń basshysy
Batys Qazaqstan oblysy
