«Memlekettik til jáne BAQ» respýblıkalyq konkýrsy

Qazaqstan Respýblıkasy  Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń  2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 30 buıryǵyna qosymsha

«Memlekettik til jáne BAQ» respýblıkalyq konkýrsynyń

EREJESI

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti memlekettik til saıasatyn buqaralyq aqparat quraldarynda keńinen nasıhattaý, memlekettik tildiń qazaq jáne orys tildi basylymdarda nasıhattalý belsendiligin arttyrý maqsatynda «Memlekettik til jáne BAQ» atty respýblıkalyq konkýrs ótkizedi. Bul konkýrsqa elimizdiń qoǵamdyq ómirinde memlekettik tildiń qyzmet etý aıasyn keńeıtý men mártebesin nyǵaıtý maqsatynda qazirgi memlekettik tildiń ahýaly týraly ótkir de ózekti materıaldar jarııalaǵan jekelegen jýrnalıster qatysa alady. Konkýrs tórt nomınasııadan turady: - «Úzdik jýrnalıst» (baspasóz boıynsha ) ; - «Úzdik jýrnalıst» (telearna baǵdarlamalary boıynsha); - «Úzdik jýrnalıst» (radıo baǵdarlamalary boı­ynsha); - «Úzdik jýrnalıst» (saıt materıaldary boıynsha). Konkýrs 2011 jylǵy 10 qańtar men 10 maýsym aralyǵynda qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórgen jarııalanymdardy, efırden ótken habarlardy, qazaq tilinde jumys istep jatqan arnaıy saıttardy qamtıdy. Konkýrs materıaldary jarııalanǵan kúıinde (gazet-jýrnaldar betterinde, beıne jáne aýdıokassetalar túrinde) 10 maýsymǵa deıin qabyldanady. Qazylar alqasynda saralanyp, úzdik dep tanylǵan júldegerlerdiń esimi 2011 jylǵy 25 maýsymda anyqtalady. Baǵaly syılyqtarmen marapattaý rásimi Astana qalasynda ótedi. Konkýrsqa usynylatyn materıaldar 2011 jylǵy 10 maýsymǵa deıin myna meken-jaıǵa poshtaǵa joldanýǵa tıis: 01000, Astana qalasy, «Mınıstrlikter úıi», 15 kireberis, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıs­tr­liginiń Til komıteti, «Memlekettik til jáne bu­qa­ra­lyq aqparat quraldary» respýblıkalyq konkýrsyna. Baılanys telefondary: 8 (7172) 74-05-01, 74-01-84, 74-05-08 (tel/faks). E-mail: ahaeva@mki.kz Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń 2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy №30 buıryǵyna qosymsha

«Tildaryn – 2011» respýblıkalyq olımpıadasynyń

EREJESI

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý jáne damytý maqsatynda «Tildaryn – 2011» respýblıkalyq olımpıadasyn (budan ári - Olımpıada) ótkizedi. Olımpıadanyń ótkizilý maqsaty: 1. Úsh tildi – qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderin jetik meńgergen qabiletti jastardy anyqtaý jáne qoldaý. 2. Tildik qarym-qatynas mádenıetin qalyp­tas­ty­ryp, kóp tildi meńgergen tulǵany tárbıeleý, qazaq­standyq patrıotızmdi nyǵaıtý, ózge halyqtardyń mádenıeti men tilin qurmetteý. Olımpıadanyń mindetteri: 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń til saıasatyn júzege asyrý. 2. Tildi meńgerýge degen qyzyǵýshylyqty yntalandyrý. 3. Jan-jaqty damyǵan, básekege qabiletti tulǵa tárbıeleý. Olımpıadanyń sharty: Olımpıadaǵa 18 ben 30 jas aralyǵyndaǵy kez kelgen azamat qatysa alady. Olımpıada eki kezeńde ótedi: Birinshi kezeń – oblystyq (qalalyq); Ekinshi kezeń – respýblıkalyq. Olımpıadaǵa qatysýshylarǵa mynadaı tapsyr­malar beriledi: 1. Berilgen taqyrypqa saı «tusaýkeser» (prezentasııa) ótkizý. 2. Berilgen taqyryp boıynsha esse jazý. 3. Berilgen taqyryp boıynsha baspasóz máslıhatyn ótkizý. 4. Mátinge ilespe aýdarma jasaý. Olımpıadaǵa qatysýshylar úsh kezeńnen ótýge tıis: Birinshi kezeń – qazaq tilin bilý; Ekinshi kezeń – aǵylshyn tilin bilý; Úshinshi kezeń – orys tilin bilý. Olımpıadanyń mindetti sharty - aldyńǵy deńgeıden (kezeńnen) ótken qatysýshy ǵana kelesi deńgeıge qatysa alady. Olımpıadanyń qorytyndysy úsh deńgeıden ótken qatysýshylar arasynda júrgiziledi. Bas júlde ıegeri respýblıkalyq kezeńge joldama alady. Oblystyq, Astana jáne Almaty qalalarynyń Tilderdi damytý basqarmalary Olımpıadanyń oblystyq (qalalyq) kezeńin ótkizý úshin quramynda (kelisim boıynsha) jergilikti atqarýshy organ ókilderi, bilim berý mekemeleriniń, joǵary oqý oryndarynyń, ǵylymı uıymdardyń bilikti qyzmetkerleri, BAQ ókilderi bar komıssııa qurady. Respýblıkalyq komıssııa quramyn Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti bekitedi. Olımpıadanyń qorytyndysyn shyǵarý Qorytyndy shyǵarý kezinde: 1. Tilderdi meńgerý deńgeıi. 2. Jazý saýattylyǵy men durys dybystalýy. 3. Jaýaptyń oralymdylyǵy men sapasy. 4. Jaýaptyń mazmundylyǵy men ereksheligi eskeriledi . Aqparattyq qoldaý Olımpıadanyń júrgizilý barysy telearnalar, radıo, Internet, merzimdi basylymdar arqyly keńinen jarııalanýy tıis. Olımpıada jeńimpazdary dıplomdarmen, alǵys hattarmen jáne basqa da syılyqtarmen mara­pattalady. Meken-jaıymyz: Astana qalasy, Esildiń sol jaǵalaýy, «Mınıstrlikter úıi» ǵımaraty, 15 kireberis, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstr­liginiń Til komıteti. Baılanys telefondary: (87172) 74-04-56; 74-05-09 (tel/faks). Eskertý: burynǵy baıqaýlardyń júldegerleri bıyl ótkiziletin respýblıkalyq baıqaýlarǵa jiberilmeıtin bolady. Qazaqstan Respýblıkasy  Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń  2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 30 buıryǵyna  qosymsha

«Abaı oqýlary» respýblıkalyq baıqaýynyń

EREJESI

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý jáne Abaı shyǵarmashylyǵyn nasıhattaý arqyly qazaq mádenıetine, tili men ádebıetine degen ózge ult ókilderiniń yqylasyn arttyrý, qazaqstandyq rýhanı birlikti qýattaý, otansúıgishtik sezimdi arttyrý maqsatynda 2011 jylǵy qyrkúıek aıynda HIII Qazaqstan halqy tilderi festıvali aıasynda ózge ult ókilderi arasynda respýblıkalyq «Abaı oqýlary» baıqaýyn ótkizedi. Baıqaýdyń mindetteri: 1. Qazaq tiliniń kórkemdik erekshelikterin, baı qoryn Abaı shyǵarmalary arqyly nasıhattaý; 2. Abaı shyǵarmalary negizinde qoǵamdyq ynty­maqtastyqty ornyqtyrý; 3. Abaı shyǵarmalary arqyly kórkemsóz oqý sheberligin, til mádenıetin jetildirý; 4. Abaı shyǵarmalaryn til úırenýdiń tıimdi ádisi retinde tanytý. Baıqaý sharttary: «Abaı oqýlary» baıqaýyna Qazaqstanda turatyn ózge ult ókilderi shaqyrylady. Ár oblystan jáne Almaty, Astana qalalarynan kórkem sóz oqý men án aıtý sheberlikterin qatar ıgergen 16 – 30 jas aralyǵyndaǵy 1 úmitkerden qatysa alady. Baıqaý úsh tapsyrmadan turady: 1. Kórkem sóz oqý sheberligin aıqyndaý: - Abaı shyǵarmalaryn (poezııa, qara sózderi) qazaq tilinde jatqa oqý; - «Abaı joly» romanynan qazaq tilinde jatqa úzindi oqý. 2. Ánshilik qabiletin tanytý – Abaı ánderin nemese qazaq halyq ánderin oryndaý (1 án). Baıqaý eki kezeńde ótedi. Birinshi kezeń – oblystyq (qalalyq) irikteý baıqaýlary (aımaqtyq baıqaýdyń jeńimpazdary týraly aqparattar ústimizdegi jylǵy tamyzdyń 20-na deıin Til komıtetine joldanýy tıis); Ekinshi kezeń – respýblıkalyq baıqaý, Qazaqstan halqy tilderi festıvaliniń aıasynda qyrkúıek aıynda ótedi. Respýblıkalyq baıqaýdyń sarapshylary baıqaýǵa qatysýshylardy aldyn-ala tyńdap, sahnadan oqyla­tyn óleńderin irikteıdi. Úmitkerler ónerin baǵalaý kezinde: kórkem mátindi oqý sheberligine; qazaq tilinde orfoepııalyq turǵydan taza sóıleýine; án oryndaý qabiletine; sahnalyq mádenıetine nazar aýdarylady. Baıqaý jeńimpazdary dıplomdarmen jáne baǵaly syılyqtarmen marapattalady. Meken-jaıymyz: 01000, Astana qalasy, «Mınıstrlikter úıi», 15 kireberis, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti, «Abaı oqýlary» respýblıkalyq baıqaýyna. Baılanys telefondary: 8 (7172) 74-05-01, 74-01-84 (tel/faks 74-05-08); E-mail: ahaeva@mki.kz Eskertý: burynǵy respýblıkalyq baıqaýlardyń jeńimpazdary bıyl ótkiziletin baıqaýlarǵa jiberilmeıdi. Qazaqstan Respýblıkasy  Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń 2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 30 buıryǵyna  qosymsha

Kórkemsóz oqý sheberleriniń Oralhan Bókeı atyndaǵy HIII respýblıkalyq baıqaýyn ótkizýdiń

EREJESI

1. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstr­liginiń Til komıteti memlekettik tildiń qoldanylý aıasyn keńeıtý, til mádenıetin kóterý, kórkem ádebıetti nasıhattaýdy jandandyrý, halyq arasynan talapty, talantty jastardy izdep tabý maqsatynda Kórkemsóz oqý sheberleriniń Oralhan Bókeı atyn­daǵy HIII respýblıkalyq baıqaýyn ótkizedi. 2. Baıqaý 2 kezeńnen turady: Oblystyq (qalalyq) irikteý baıqaýlary shilde-tamyz aılarynda ár oblys ortalyǵynda jáne Astana, Almaty qalalarynda; Respýblıkalyq baıqaý Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń til festıvali aıasynda (qyrkúıek-qazan aılary) Astana qalasynda ótedi. 3. Baıqaýǵa 15-30 jas aralyǵyndaǵy talapkerler qatysa alady. 4. Kásibı óner salasynyń mamandary, osy saladaǵy oqý oryndarynyń stýdentteri baıqaýǵa jiberilmeıdi. 5. Baıqaýǵa qatysýshylar 3 tapsyrma oryndaýy tıis: - prozalyq shyǵarmadan úzindi oqý; - dramalyq shyǵarmadan úzindi oqý; - mánerlep óleń oqý. 6. Baıqaý sharttary: oqylatyn mátin kólemi 5-6 mınýttan aspaýy kerek; daıyn fonogrammalardy paıdalanýǵa tyıym salynady; belgisiz avtorlardyń kórkemdigi tómen shyǵar­malarynan úzindi oqýǵa bolmaıdy; talapker sarapqa usynýǵa tańdap alynǵan mátinderdi jatqa bilýleri qajet. 7. Respýblıkalyq baıqaýǵa oblystarda, Astana jáne Almaty qalalarynda ótken baıqaýlardyń jeńimpazdary (bir-birden) qatystyrylady. Olarǵa jergilikti til basqarmalary joldama beredi. 8. Respýblıkalyq baıqaýdyń sarapshylary úmitkerler ónerin baǵalaý kezinde olardyń: kórkem mátindi oqý sheberligine; daýys mánerine jáne til tazalyǵyna; mátindi tańdaý talǵamyna; sahnada ózin-ózi ustaýyna; kıim sánine basa nazar aýdarady. 9. Baıqaý jeńimpazdary Bas júldemen jáne dıplomdarmen, baǵaly zattaı syılyqtarmen marapat­talady. Anyqtama úshin meken-jaıymyz: 01000, Astana qalasy, «Mınıstrlikter úıi», 15 kireberis, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti, Kórkemsóz oqý sheberleriniń Oralhan Bókeı atyndaǵy HIII respýblıkalyq baıqaýyna. Baılanys telefondary: 8 (7172) 74-05-01, 74-01-84 (tel/faks 74-05-08); E-mail: Abdualieva@mki.kz Eskertý: burynǵy respýblıkalyq baıqaýlardyń jeńimpazdary bıyl ótkiziletin baıqaýlarǵa jiberilmeıdi. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń 2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 30 buıryǵyna qosymsha «Qazaq tiliniń úzdik oqytýshysy» respýblıkalyq baıqaýynyń EREJESI Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti men Sh. Shaıahmetov atyndaǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq úılestirý-ádistemelik ortalyǵy memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý jáne damytý, sondaı-aq memlekettik qyzmetkerlerge qazaq tili páninen sabaq beretin oqytýshylardyń ádistemelik saýattylyǵyn arttyrý, qazaq tilin oqy­týdyń algorıtmdik ádisterin qalyptastyrý, ulttyq pedagogıka prınsıpterin júzege asyrý maqsatynda memlekettik mekemelerde qazaq tilinen sabaq beretin oqytýshylar arasynda respýblıkalyq «Qazaq tiliniń úzdik oqytýshysy» baıqaýyn ótkizedi. Baıqaýdyń maqsaty men mindetteri: 1. Memlekettik tildiń mártebesi men mańyzyn keńinen nasıhattaý; 2. Qazaq tilinen sabaq beretin oqytýshylardyń qoǵamdyq mártebesi men kásipqoılyǵyn, bedelin arttyrý; 3. Kásiptik pedagogıkalyq shyǵarmashylyqty damytý; 4. Oqytýshynyń ádistemelik sheberligin shyńdaý, til úıretýdiń ozyq ádistemesin nasıhattaý, taratý; 5. Pedagogıkalyq qyzmettegi ınnovasııalyq tásilderdi qoldaný úlgilerin anyqtaý jáne taratý; 6. Oqytýshylardyń sabaq berýdegi biliktiligi men tájirıbesin saraptaý; 7. Memlekettik qyzmetkerlerge qazaq tilinen sabaq berýdiń sapasy men ózge ult ókilderiniń qazaq tilin oqyp-úırenýge degen yqylasy men qyzyǵýshylyǵyn arttyrý. Baıqaý sharty: «Qazaq tiliniń úzdik oqytýshysy» baıqaýyna respýblıka aýmaǵynda memlekettik mekemelerde qazaq tilinen sabaq beretin oqytýshylar qatysady. Konkýrsqa qatysýshylarǵa qoıylatyn talaptar: - Qazaq tilin oqytýdyń salalyq avtorlyq baǵdarlamasyn jasaý; - Oqytýshynyń ádistemelik qorymen tanystyrý jáne onyń tıimdi qoldanylýyn dáleldeý; - Oqytýshynyń salalyq termınologııany bilýi jáne meńgerýi; - Til úıretýde OTQ-nyń (oqytýdyń tehnıkalyq quraldarynyń) qoldanylýyn kórsetý; - Qazaq tili sabaǵy arqyly qazaqstandyq patrıotızmdi tárbıeleýdiń sabaqtastyq ádistemesin kórsetý; -Til úıretý barysynda jaǵymdy psıhologııalyq ortany qalyptastyrý joldarymen tanystyrý. Baıqaý úsh kezeńde ótedi: Birinshi kezeń – oblystyq (qalalyq) deńgeıde ótedi. Oblystyq, qalalyq til basqarmalary janynan bilikti mamandardan qazylar alqasy qurylady. Baıqaýǵa qatysýǵa úmitker oqytýshylardyń qujat­tary jınalady, saraptalady. Ekinshi kezeń – oblystyq (qalalyq) tilderdi da­mytý basqarmalary bekitken kestege sáıkes qazylar alqasy músheleri irikteýden ótken qatysýshylardyń sabaǵyna qatysyp, jumysyn saraptap, júldegerlerdi anyqtaıdy. Baıqaý qorytyndysy boıynsha júldeger atanǵan oqytýshynyń qujattary Sh. Shaıahmetov atyndaǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq úıles­tirý-ádistemelik ortalyǵyna 2011 jylǵy qyrkúı­ektiń 20-syna deıin joldanady. Úshinshi kezeń – úmitkerler Sh. Shaıahmetov atyn­daǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq úılestirý-ádistemelik ortalyǵynda óziniń avtorlyq tujy­rym­damasy negizinde ádistemelik qorymen tanystyryp, sabaq úlgilerin kórsetedi. Komıssııa qorytyndysy boıynsha júldeli or­yndarǵa ıe bolǵan oqytýshylar dıplomdarmen, baǵaly syılyqtarmen marapattalady. Meken-jaıymyz: Astana qalasy, Beıbitshilik kóshesi, 10-úı. «Qazaq tiliniń úzdik oqytýshysy» respýblıkalyq baıqaýy. Baılanys telefondary: 8(7172) 74-05-10, 32-31-00, 32-25-72, 32-12-27, 32-23-93 (faks), E-mail: aibolat_1970@mail.ru Eskertý: Burynǵy respýblıkalyq baıqaýlardyń jeńimpazdary bıyl ótkiziletin baıqaýlarǵa jiberilmeıdi. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń 2011 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 30 buıryǵyna qosymsha

«TIL – BARLYQ BILIMNIŃ KILTI» ATTY ORYS TILI BILGIRLERINIŃ BAIQAÝY TÝRALY EREJE

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti jáne Qazaqstannyń Orys qaýymy jas­tardy toleranttylyqqa tárbıeleý, tilderdi meńgerýge degen shyǵarmashylyq qabiletterin jandandyrý, sóıleý mádenıetiniń deńgeıin arttyrý maqsatynda qazaq tilinde oqıtyn jastar arasynda orys tili bilgirleriniń «Til – barlyq bilimniń kilti» atty respýblıkalyq baıqaýyn jarııalaıdy. Baıqaýǵa qatysýǵa 14-22 jas aralyǵyndaǵy jastar shaqyrylady. Orys tili bilgirleriniń respýblıkalyq baıqaýy 2011 jylǵy naýryz – mamyr aılarynda eki kezeń boıynsha ótkiziledi. I kezeń – aımaqtyq, ol 2011 jylǵy 10 naýryz – 4 mamyr aralyǵynda oblystar jáne Astana men Almaty qalalary boıynsha ótkiziledi. II kezeń – respýblıkalyq, ol 2011 jylǵy mamyrda Til komıteti jáne Qazaqstannyń Orys qaýymynyń uıymdastyrýymen Astana qalasynda, Reseı ǵylym jáne mádenıet ortalyǵynda ótedi. Aımaqtyq baıqaý komıssııalary respýblıkalyq baıqaýǵa qatysýshy úmitkerdi anyqtap, ony respýblıkalyq baıqaýǵa qatystyrý týraly ótinish-hatpen birge, jınaǵan upaılarynyń qorytyndylary týraly hattamany joldaıdy. Baıqaýdyń birinshi kezeńiniń sharttary: birinshi nomınasııa: leksıkalyq-grammatıkalyq test. Test tapsyrmasyn oryndaý ýaqyty – 40 mınýt. ekinshi nomınasııa jazbasha jáne aýyzsha bólim­derden turady: a) jazbasha bólim: usynylǵan úsh taqyryptyń birine esse jazý; á) aýyzsha bólim: qatysýshylar eltaný, lıngvıstıka, ádebıet bólimderi boıynsha vıktorına suraqtaryna jaýap beredi; úshinshi nomınasııa: kez-kelgen janrdaǵy mátindi mánerlep oqý (úı tapsyrmasy). Baıqaýdyń ekinshi kezeńiniń sharttary: - «Jeti jurttyń tilin bil, jeti túrli bilim bil» atty aýyzsha tanystyrylym (elektrondy jáne basqa nusqalary, 3-5 mın.); - «Til – babalar murasynyń bastaýy» orys sóz ónerin bilýge arnalǵan test. Oryndaý ýaqyty – 30 mınýt; - orys ádebıeti klassıkteriniń shyǵarmalary úzindileriniń mazmunyn zamanaýı teatrlandyrylǵan ınterpretasııada baıandaý (úı tapsyrmasy). Oryndaý ýaqyty 5 mınýtten aspaýy kerek - shyǵarmashylyq tapsyrma «Shabyt juldy­zy»: halyq aspaptarynda oınaý, ulttyq án, bı, kórkemsóz oqý jáne t.b. oryndaý (úı tapsyrmasy). Oryndaý ýaqyty – 5-7 mın. Respýblıkalyq kezeńniń jeńimpazdary baǵaly syılyqtarmen jáne dıplomdarmen marapattalady. Baıqaýǵa orys tilinde oqytatyn oqý oryndarynda jáne «orys fılologııasy» mamandyǵy boıynsha joǵary oqý oryndarynda bilim alatyn, sondaı-aq arnalǵan aldyńǵy baıqaýlardyń jeńimpazdary men júldegerleri qatystyrylmaıdy. Baılanys telefondary: 8(717/2) 740510 Astana qalasy.

Uıymdastyrý komıteti.