Qyzyljar tórindegi alaman aıtys

Áıtpese, bir kezderi óńirdiń ataǵyn shartarapqa tanytqan Erik Asqarovtaı aqtanger aıtyskerdiń izbasarlary joq degenge sený qıyn. Tipti 15 jyl boıy jóni durys ne aımaqtyq, ne respýblıkalyq sóz saıysy uıymdastyrylmaı «óz qazanynda búlkildep qaınap» kelgenine bireý sener, bireý senbes. Endi keshteý bolsa da osy olqylyqtyń orny toltyrylyp, tamyry solǵan kári aǵashtaı kózden de, kóńilden de tasada qalǵan kóneden kele jatqan kenen ónerdiń tamyryna bıyl qan júgirdi. Oblystyq ákimdik qoldaý bildirip edi, qarjy da, demeýshi de tabylyp, mádenıet basqarmasy uıymdastyrý jumystaryna bilek sybana kiristi. Elimizdiń ár qıyryna «saýyn» aıtylyp, respýblıkalyq alaman aıtys ótkiziletin bolyp sheshildi. Qara óleńniń jiligin shaǵyp, maıyn iship júrgen, ataqtarynan at úrketin kil júırikterdiń keletinin estigen jurtshylyq Jastar saraıy­na qaraı aǵylyp, záýlim zalǵa syımaı ketti. 

Alaman aıtys bastalar aldynda oblys ákiminiń orynbasary Anarhan Dúısenova jınalǵandarǵa quttyqtaý sóz arnady.

− Kún men túnniń teńelip, Jer-Anamyz býsanar shaqta asyǵa, taǵatsyzdana tosqan aqja­rylqap kún óz nuryn, shapaǵatyn ala keldi. Elimizde Naýryz meıramyn toılaý dástúrge aınalǵan. Bıylǵy mereke erek­she­likterge toly. Uly sóz zergeri Ǵabıt Músi­repovtiń 115 jyldyq mereıtoıymen tus­pa-tus kelip otyr. Respýblıkalyq jyr doda­sy­nyń, bir jaǵynan, jerlesimizdiń qurmetine uıymdastyrylýy sondyqtan, deı kelip, aıtyskerlerge shalqar shabyt tiledi.

Dáýletkereı Kápuly, Rınat Zaıytov sekildi belgili aıtys aqyndarynyń qazylyq etýi aıtys ajaryn asha tústi.

Sahna tórine birinshi bolyp qaraǵandylyq Maqsat Aqanov pen tarazdyq arý Arýna Kerim­bek kóterildi. Dúbirli dodaǵa alǵash shyq­qanyna qaramastan Arýna qarsylasynan tosyl­mady. Shymshyma ázildermen jaýap qaıy­ryp otyrdy. Kórermender jezde men bal­dyzdyń jarasty sóz qaqtyǵysyna kýá boldy. Desek te, tájirıbeli, ábden ysylǵan Maq­sat oza shapty. Alǵashqy jupty 40 mınýt boıy qybyr etpesten tyńdaǵan kórermen qaýym ekinshi jup astanalyq Dáýlet Erlan men qyzyljarlyq Jumabek Rahımovtyń baby kelispegenin birden baıqap, bas shaıqaýmen boldy.

Úshinshi jup jurtshylyqtyń delebesin qaıta qozdyrdy. «Júrsinniń júırikteriniń» ishinde áıgilisi, 2015 jylǵy «Altyn dombyra» júldesiniń ıegeri, halyqaralyq dodalarda olja salyp júrgen pavlodarlyq Aspanbek Shuǵataevtyń esimi atalǵanda zal ishin dý qol shapalaq kernep ketti. Eskiniń kózi Buqar jyraý babamyzdyń kesek-kesek sózderinen, beıneli kestelerinen nár alyp, ózi de sondaı bir obrazǵa kirip, dúbirletti-aý! Onyń qarsylasy− semeılik Nurjan О́mirbaev ta ońaı shaǵylatyn jańǵaq bolmaı shyqty. Desek te, Aspanbek Nurjannyń osal tustaryn dóp basty.

«Ýyldyryqtyń dámi tátti me edi,

Ýyz ishken jerińdi umyttyrǵan?! – degen tapqyr shýmaqtar az kezdesken joq. Ádette, kez kelgen aıtyskerdiń alymdylyǵy men shalym­dylyǵy á degennen qapysyz ańǵa­ry­lady. Keıbireýleriniń amandasýlary bir-biri­ne uqsap, jattandylyqtan, qara­dúr­sindi­lik­ten aspaı jatsa, Aspanbek árqıly mánerde, maqamda kelisti keltire bildi.

Assalaýmaǵaleıkým, aqsaqaldar,

Bákisin másisine qaıraıtuǵyn.

Armysyń, aıqarakóz apalarym,

Jaýlyǵy jaınamazdaı jaınaıtuǵyn.

Aman ba, meniń darhan Qyzyljarym,

Toqsan kún toı kórse de toımaıtuǵyn, – dep sóz máıegin sýsha sapyrdy. Soltústik­qazaq­standyq Muhammed Qońqaev bul joly erkin kósildi. Ońtústik Qazaqstan obly­sy­nyń namysyn arqalap kelgen Dáýren Ysqaq Qyzyljar jurtshylyǵynyń qona­qjaı­ly­lyǵyn, meımandostyǵyn shabyttana jyrlady. Muhammedtiń kúngeıden Maǵjan eline alǵash ret at basyn tiregen Dáýrenniń ıyǵyna shapan jaýyp, óz jolyn, kádesyıyn jasaýy óte jarasymdy boldy. Júris-turysynan da, kıim kıisinen de syrbaz serilik jeldeı esetin kókshetaýlyq Qýanysh Ospanov pen respýblıkalyq aıtystardyń birneshe márte bas júldegeri atanǵan qyzylordalyq Móldir Aıtbaıdyń tartysy dodanyń kórigin odan ári qyzdyrdy.

Móldirde:

Biraq ta munyń bári óńińde emes,

Túsińde bola ma dep qaýiptenem, – degen utymdy qaıyrymdar kóp ushyras­ty. Qostanaılyq Toba О́tepbaev pen qara­ǵandylyq Dıdar Qamıevtiń aıtysynda sońǵysynyń aıqyn basymdyǵy aıqyn sezildi.

Alaman aıtystyń bas júldesi men 600 myń teńge Aspanbek Shuǵataevqa buıyrdy. Maqsat Aqanov birinshi orynǵa (400 myń teńge), Móldir Aıtbaı men Muhammed Qońqaev ekinshi orynǵa (300 myń teńge) ıe boldy.M.Jumabaev aýdanynyń ákimdigi tikken Erik Asqarov atyndaǵy júlde Nurjan О́mirbaevqa tapsyryldy.

О́zge aqyndarǵa da syı-sııapat kórsetildi.

О́mir ESQALI

«Egemen Qazaqstan»,

Nurgúl OQAShEVA,

jýrnalıst

Sýretterdi túsirgen

Amangeldi BEKMURATOV