Toqaev: Terrorızmdi túbirinen joıý strategııasyna kóshý kerek

TMD Parlamentaralyq Assam­bleıasynyń 25 jyldyǵyna arnal­ǵan TMD PAA Keńesiniń sal­ta­natty otyrysynda Q.To­qaev Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń mereı­toıǵa arnalǵan Úndeýin oqyp berdi.

N.Nazarbaevtyń TMD zań shyǵarý organdarynyń ókil­derine arnaǵan úndeýinde «Assam­bleıa búgingi tańda TMD zań shy­ǵarý organdarynyń ózara is-qımyly men yntymaq­tas­tyǵynyń erekshe tuǵyrnamasy bolyp otyr ári álemdik parlamentarızm júıesinde kórnekti oryn alady»,  dep atap ótilgen.

Memleket basshysy aý­qymdy saıası jáne ekonomı­kalyq yntymaqtastyq jo­lyn­da Dostastyqtyń áleýeti zor ekenine nyq senim bildir­di. Qazaqstan basshysy TMD par­lamentshilerin osynaý beımaza kezeńde bizdiń halyqtarymyz ben memleketterimizdiń ıgiligi úshin budan bylaı da belsendi jumys isteýge shaqyrdy.

Q.Toqaev óz sózinde Pre­zı­dent N.Nazarbaevtyń Úndeýinde Eýrazııadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq máselelerine oraı Qazaqstannyń kózqarasy naqty ári jan-jaqty sıpat­tal­ǵanyn, parlamenttik ólshemniń erekshe mańyzy aıqyndalǵanyn atap ótti.

Senat Tóraǵasy Qazaq­stan­nyń parlamentaralyq únqaty­sýdan aınymaıtynyn aıta kelip, Assambleıanyń jumysyna qolaıly jaǵdaı jasaǵany úshin Reseı Federasııasyna rızashylyǵyn bildirdi. «TMD PAA-nyń shtab-páteri – Tav­rııa saraıynyń Qazaqstan úshin de tarıhı mańyzy zor, óıt­keni, HH ǵasyrdyń basynda osyn­da Memlekettik Dýmada qazaq halqynyń dańqty ókil­deri Álıhan Bókeıhanov, Muha­med­jan Tynyshpaev, Baqytjan Qarataev jáne basqalar jumys istedi», – dedi Q.Toqaev.

Qazaqstan Parlamenti Jo­ǵarǵy palatasynyń basshy­sy ult­tyq zańnamalardy damy­­tý­daǵy jáne Dostas­tyq aıasyn­daǵy jan-jaqty yn­tymaq­tas­tyq­ty tereńdetýdegi TMD PAA-nyń róline joǵary baǵa berdi.

Q.Toqaev parlamenttik dıplomatııa meılinshe ıkemdi, keıde tipti halyqtar arasynda teńdesi joq arnaǵa aınalǵan jaǵdaıda TMD PAA áleýetin odan ári nyǵaıtýdyń mańyzy zor dep sanaıdy.

Qazaqstan delegasııa­sy TMD PAA otyrysyna qa­tys­ty. TMD PAA Keńesiniń múshe­leri Parlamentarızmniń halyqaralyq kúnin belgileý týraly bastamany talqylady. Qyr­ǵyzstanda ótken referen­dýmǵa júrgizilgen monıtorıng nátıjelerin jáne Dostastyq elder­indegi 2017 jyly ótetin saı­laý naýqandaryn baıqaýdy uıymdastyrý máselelerin  qarady, sondaı-aq TMD Par­lament­aralyq Assambleıasynyń 2016 jylǵy qyzmetin qorytyn­dylady.

Otyrys aıasynda Reseı Federasııa Keńesiniń Tóraıymy Va­lentına Matvıenko Pre­zı­dent V.Pýtınniń atynan Qa­zaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Q.Toqaevqa Qurmet ordenin tabys etti.

Otyrys barysynda TMD Parlamentaralyq Assam­bleıa­synyń 25 jyldyǵyna arnalǵan poshta markasyn estelikke tapsyrý saltanaty boldy.

Qazaqstan delegasııasynyń basshysy Armenııa Ulttyq Jınalysynan Reseı ımperııasy Memlekettik Dýmasynyń depýtaty bolǵan M.Papadjanovtyń bıýstin TMD PAA-ǵa berý saltanatyna qatysty.

Sol kúni TMD PAA-nyń 46-oty­rysy boldy, onda Assam­bleıanyń turaqty komıssııalary usynǵan birqatar úlgi zańdar men usynymdar maquldandy.

Qazaqstan Parlamenti Sena­tynyń Tóraǵasy Qasym-Jo­mart Toqaev, sondaı-aq, Sankt-Peter­býrgte Halyq­aralyq terro­rızmmen kúres jónindegi par­lamenttik konferensııada sóz sóıledi.  

TMD-ǵa qatysýshy memle­ket­terdiń Parlamentaralyq As­sam­­bleıasy men EQYU Par­­la­menttik Assambleıasy uıym­­dastyrǵan forýmnyń kún tár­tibine qaýipsizdik jáne terro­rızm­ge qarsy is-qımyl sala­syndaǵy halyqaralyq ynty­maq­tastyq, terrorıstik áreket­ke qarsy qyzmettiń gýmanı­tar­lyq máseleleri, halyqaralyq qaýipsizdik júıesiniń ekono­mı­kalyq jáne áleýmettik negizderi engen bolatyn.

Q.Toqaev óz sózinde terro­rızm­di tek birlesken kúsh-jiger arqasynda ǵana túbirinen joıý­ǵa bolatynyna nyq senim bildire kelip, Prezıdent N.Nazarbaev­tyń BUU aıasyndaǵy Jahandyq antı­terrorıstik jeli qurý týra­ly bastamasynyń mańyz­dy­lyǵyna forýmǵa qatysý­shylardyń nazaryn aýdardy.

Konferensııaǵa qaty­sýshy­larǵa arnaǵan sózinde Q.Toqaev halyqaralyq quqyqtaǵy «terrorızm» uǵymynyń zańdy jáne saıası qısyndy anyqtamasyn berý qajettigi týraly aıtty. Tór­­aǵa eń kúrdeli máselelerdi je­del sheshýge yqpal etetin saıa­sı úde­risterge asyǵys ári aǵat ba­­ǵa­laýdan shektelýge shaqyr­dy.

«Mundaı qadamdardyń nátı­jeli bolatynyn Sırııadaǵy qa­rýly qaqtyǵystardyń basy­nan beri oq atýdy toqtatý tetikterin qurýǵa alǵash ret múmkindik bergen Astana kelissózderi pash etip otyr», − dep atap ótti Senat Tóraǵasy.

Q.Toqaev birde-bir el qaý­pinen qorǵalmaǵan kıberterrorızm máseleleri týraly da aıtty: «Adam quqyqtary men bostandyqtaryn qurmetteýdiń mańyzdylyǵyn tolyq túsingen jaǵ­daıda qaýipsizdikti qamtama­syz etý úshin ınternetti retteý máseleleri boıynsha oılanýdyń máni zor. Basty maqsat – ekstremızm ıdeıasyn nasıhattaýǵa jáne jastardy terrorıstik uıymdardyń qataryna aldap-arbap tartýǵa kedergi jasaý bolyp otyr», − dedi ol.

Baıandamada kedeılik, saýat­syzdyq, sybaılas jemqorlyq, aza­mattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn shekteý se­kildi terrorızmniń bastapqy se­bepterin joıýdaǵy zań shyǵarý or­gandarynyń áleýetine erekshe nazar aýdaryldy. Q.To­qaev EQYU Parlamenttik Assam­bleıasy sessııalarynyń birinde Ekstremızm jáne terrorızmge qarsy is-qımyl jónindegi uıym­nyń Úılestirý ortalyǵyn qurý týraly máseleni qaraýdy usyndy.

Qazaqstan Parlamenti Jo­ǵarǵy palatasynyń basshysy radıkalızm qaterlerine qar­sy ıdeologııalyq is-qımylda Álem­dik jáne dástúrli dinder kósh­­basshylary seziniń de mańyz­dylyǵyn atap ótti, son­daı-aq, Astanada 2016 jyly 31 mamyr­da ótken, joǵary mártebeli dinı qaıratkerler, birqatar el­derdiń parlamentshileri men ǵalymdar qatysqan «Din­der ter­rorızmge qarsy» halyq­ara­lyq konferensııanyń qory­tyn­dylary týraly forýmǵa qaty­sýshylardy habardar etti.

Q.Toqaev qazirgi zamandaǵy reformalar men halyqpen ashyq únqatysýdy terrorızmge qarsy pármendi sharalar retinde atap ótti. Bul turǵyda memlekettik basqarýdy jetildirý jáne bı­lik tarmaqtary arasyndaǵy óki­let­­tikterdi qaıta bólý arqy­ly zań ústemdigin nyǵaı­­týǵa baǵyt­talǵan Qazaq­stan­daǵy kons­tıtýsııalyq refor­ma­lardyń mańyzdylyǵy aıtyldy. Tór­aǵa: «Terrorızmge qarsy is-qımyl­ǵa qatysty aıtqanda, Konstı­týsııaǵa terrorıstik áreketke qatysqany úshin Qazaqstan azamattyǵynan aıyrý týraly jańalyq engizildi», − dedi.  

Senat Tóraǵasy sóziniń sońynda terrorızmdi oqshaýlaý tájirıbesinen ony jappaı túbirinen joıý strategııasyna kóshý  jiti nazar aýdarýdy, únqa­tysý men ózara is-qımyldy talap etetin kúrdeli ári jaýapty jumys ekenin atap ótti.

Q.Toqaev Eýropa Keńesi Par­lamenttik Assambleıasynyń Tóraǵasy Pedro Agramýntpen áńgimelesti. Tóraǵa Qazaq­stan­nyń EKPA-men yntymaq­tas­tyǵynyń syndarly sıpatyna toqtaldy. Elimiz Eýropa Keńesiniń birqatar mańyzdy konfensııalaryna qatysýshy Eý­ropanyń Demokratııa jo­lyn­daǵy quqyqtyq komıssııasynyń (Venesııa komıssııasy) tolyq múshesi. Qazaqstan Parlamenti men EKPA yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy. Qazaqstandyq depýtattar Stras­býrgte ótetin EKPA sessııalaryna turaqty túrde qatysady. Q.Toqaev demokratııany damytý, gýmanıtarlyq yntymaqtastyq jáne qaýipsizdiktiń jańa qater­lerine qarsy is-qımyl úshin únqatysý men nátıjeli ynty­maq­tastyqty jalǵastyra berý kerek dep sanaıdy.

Senat Tóraǵasy EKPA bas­shysyn Prezıdenttiń ókilet­tikterin Parlament pen Úkimetke berý jónindegi Qazaqstandaǵy konstıtýsııalyq reformalar týraly habardar etti.