Bizdiń sybaılas jemqorlyqpen kúresimizdiń ózi bir esepten alǵanda osy «qara qurdymdy» eske salatyndaı. Kúres ondaǵan jyldan beri aıaýsyz júrgizilip jatyr. Biraq jemqorlyqtyń tyılatyn túri joq. Nege? О́ıtkeni, kúres kúsheıgenimen, jemqorlyqtyń ózi de jyl ótken saıyn damyp, jańaǵy «qara qurdym» sekildi kúres nátıjelerin jalmap jutyp jatqan sekildi. Sonymen, qudiretti «qara qurdymnyń» aldynda eshtemeniń baıansyz bolyp shyǵatyndyǵyn aıtyp, fızıkter dármensizdik tanytsa, tereń tamyr jaıyp alǵan sybaılas jemqorlyqpen kúreste bizdiń quqyq qorǵaý organdary da pushaıman kúı tanytatyn sekildi. О́ıtkeni, sybaılas jemqorlyqtyń qurbandyqtary bar, biraq onyń nátıjeleri baıqala bermeıdi. Bálkim, mynansha qylmyskerdi ustadyq, mynansha mıllıon teńgeni memleketke qaıtardyq degen sıfrlar bar bolar. Biraq onyń adam sanasyna áser etetindeı, sanany silkindirip, ardy tazalaıtyndaı nátıjeleri bolmaı otyrǵany shyndyq.
Bizdiń oıymyzsha, sybaılas jemqorlyqpen kúreste biz keshegi keńestik ıdeologııanyń ozyq tásilderin paıdalanýymyz kerek. Qoǵamǵa qatysy bar belgili bir aýqymdy saıası naýqandy uıymdastyrǵanda keńes ıdeologtary qaıtýshy edi? Aldymen jaqsy adamdy, jaqsy obrazdy izdep taýyp, sony qoǵamǵa úlgi etetin. Jamandyqty jaqsylyqqa qaraı burýǵa tyrysatyn. Osydan baryp jaqsylyq pen jamandyqtyń, adaldyq pen aramdyqtyń arasy alshaqtap, adamdar osy ekeýiniń bireýin tańdaýǵa májbúr bolatyn.
Endeshe bizge de sybaılas jemqorlyqpen kúresti ıdeologııalyq turǵydan alǵanda adaldyq pen aramdyqtyń kúresi retinde qurý kerek. Ol úshin qoǵamdaǵy adal adamdardy taýyp,
solardy nasıhattaýymyz kerek. Munymen de tynbaı, adal adamdarǵa saıası turǵydan da, ıdeologııalyq turǵydan da, ekonomıkalyq turǵydan da artyqshylyqtar berýge umtylýymyz kerek. Elimizdiń kadr saıasatynda adaldyq eń birinshi ólshemge aınalýy tıis. Qyzmet babynda adal adamdar óssin. Ol adal adamdar aınalasyna adal jastardy shoǵyrlandyryp, qoǵamǵa memlekettik qyzmetke berilgendiktiń taza úlgisin usynatyn bolady. Al adaldyqtyń týy joǵary kóterilgen kezde aramdyqtyń quty ózinen ózi qashatyndyǵy túsinikti. Mine, sybaılas jemqorlyqty biz osylaı ǵana jeńe alamyz.
Eger shyn nıet bolsa, negizinde adal adamdary izdep tabý qıyn emes. Olar sóılegen sózimen, is-áreketimen ózinen ózi kórinip turady. Onan keıin onyń aınalasyndaǵy qoǵamdyq pikirge qulaq túrseńiz boldy. Sizge kimniń kim ekendigin ashyp beredi. Jalpy, fılosoftardyń sózine qaraǵanda, halyq degenimiz – uıymdaspaǵan kópshilik. Osy uıymdaspaýynyń saldarynan ol tobyrlyq deńgeıge deıin túsip ketýi múmkin. Iаǵnı, arasynan myqty bir kóshbasshy shyqpasa, halyq bir iske jumyla almaýy nemese jıi qatelikterge urynýy múmkin. Biraq, taǵy da sol fılosoftardyń aıtýy boıynsha, uıymdaspaǵan halyq kóp jaǵdaıda bir nárseden – tarıhı jeke tulǵaǵa baǵa berýden qatelespeıdi eken. Mine, sondyqtan da aýmaly-tókpeli tarıhtyń qaı kezeńinde bolmasyn jeke tulǵaǵa qatysty sarapshynyń da, tarıhshynyń da emes, fılosoftyń da, aqyn men jazýshynyń da emes, tek halyqtyń bergen baǵasy ǵana túpkilikti baǵa bolyp esepteledi.
Endeshe, sybaılas jemqorlyqpen kúreste adal adamdardy izdestirgenimizde, biz ol adamdar týraly halyqtyń bergen baǵasymen sanasyp otyrýǵa tıistimiz. Sonda kóp qatelespeıtin bolamyz.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»