Únqatysý dástúri jalǵasa beredi

Keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshylyǵynyń jetekshisi Qaırat Mámıdiń tóraǵalyq etýimen Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshylyǵynyń H otyrysy ashyldy. Álemniń on jeti elinen kelgen túrli dinder ókilderi qatys­qan otyrysta Din lıderleri ke­ńe­si tujyrymdamasynyń joba­sy, Din lıderleri keńesiniń tu­jy­rymdamasyn qabyldaýdyń úl­gisi jáne Álemdik jáne dás­túrli dinder lıderleri IV sezin ótkizýdiń kúnin belgileý týraly máseleler talqylandy. Jýyrda osy forýmnyń bas­ta­mashysy ári basty qamqor­shy­sy Prezıdent Nursultan Nazarbaev maǵan Álemdik jáne dás­túrli dinder lıderleri seziniń Hatshylyǵynda Qazaqstan tara­py­nan júrgiziletin jumysty úılestirýdi tapsyrdy, dedi Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qaırat Mámı otyrysty ashar­da­ǵy sóılegen sózinde. Bul men úshin óte joǵary senim dep bilemin. Osy turǵydan men sizdermen turaqty baılanysta bolýǵa jáne izgilik pen beıbitshilikke, ta­týlyq pen turaqtylyqqa ún­deı­tin dinbasylarynyń jahan­dyq ıgi bastamalaryn alǵa jyl­jytýǵa óz úlesimdi qosýǵa daı­yn ekendigimdi qýattaımyn. Álem­dik jáne dástúrli dinder lıderleriniń tórtinshi sezin ázirleýge arnalǵan otyrysymyz halyqaralyq kúrdeli jaǵdaıda ótip otyr desek artyq emes. Sońǵy Sezden beri álemde saıası ahýaldy edáýir shıelenistire túsken oqıǵalar, sonyń ishinde dinı tózimdilik pen konfes­sııaaralyq kelisimge syn bolǵan jáıtter de oryn aldy. Senat Tóraǵasy buǵan mysal retinde Afrıka qurlyǵy men Taıa­ý Shyǵys elderin sharpyp ót­ken turaqsyzdyq tolqynyn, Irak­taǵy, Aýǵanstan men Páks­tan­daǵy lańkestik áreketterdi, Japonııa halqynyń basyna tús­ken jer silkinisi men sýnamıdiń qaıǵy-qasiretin atap ótti. О́ki­nish­ke qaraı, kóptegen adam qur­ban boldy, dedi ári qaraı Qaırat Mámı. Osyndaı aýyr synaq kún­deri beıbit dúnıeni aıalaý, jiger berer júıeli sóz, mańaıyń­daǵy jandarǵa degen jarqyndyq pen meıirim, tózimdilik pen shy­dam­dylyq sııaqty árbir dinniń negizi bolyp tabylatyn parasat-sezimniń qajettiligi anyq sezildi. Taǵdyr taýqymetin bastan kesh­ken elderdiń dinı qyz­met­shileri osyndaı joǵary moral­dyq qasıetterdi tolyǵynan ta­nytqandyǵyn atap ótkim keledi. Sonymen birge, ótken oqıǵalar barsha izgi nıetti adamdar bir­li­gi­niń, olardyń beıbitshilikti or­nyqtyrý jolyndaǵy yntymaq­ta­styǵyn nyǵaıtýdyń asa qa­jettigin dáleldep berdi. Tóraǵa óziniń sózi barysynda Qazaqstannyń konfessııaaralyq únqatysýǵa erekshe mán beretinin atap ótti. Onyń atap ótke­nin­deı, musylman, hrıstıan jáne býdda órkenıetteriniń to­ǵy­syn­da ornalasqan Qazaqstan táýel­sizdigin alǵan alǵashqy kún­nen bastap óz aýmaǵynda et­nostar men konfessııalardyń bir­ge erkin, beıbit jáne teń qu­qyly ómir súrýi úshin jaǵdaı jasaýǵa um­tyldy. Respýblıka memleket­ti­li­giniń jıyrma jyldyq táji­rı­besi kórsetkendeı, Elbasy Nur­sultan Nazarbaevtyń dinaralyq jáne etnosaralyq kelisimdi ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan sarabdal saıasaty bizdiń qoǵamdy ultara­lyq, dinı qaqtyǵystar men shıelenisterden aman saqtaýdyń kepili boldy. Birlik pen yn­ty­maqqa negizdelgen turaqty­lyq­tyń arqasynda elimiz órken­deý­diń sara jolyn dál taýyp, jańa bıik maqsattarǵa qaraı batyl qadam basyp keledi. Etnos­ara­lyq jáne konfessııaaralyq ke­li­simniń ózine tán oń úlgisine súıene otyryp, Qazaqstan órke­nıet­aralyq ózara baılanysty damytyp, dinder yntymaqtas­ty­ǵyn tereńdetý, jahandyq óz­ara mádenı almasý jolyn berik ustanýda. Prezıdent Nursultan Nazar­baev­tyń Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sezin ót­kizý týraly bastamasy halyq­ara­lyq kólemde keń qoldaý taý­yp, memleketter men halyq­tar­dyń qarym-qatynasyn jaras­ty­rý jónindegi álemdik úderistiń mańyzdy bóligine aınaldy, dep jalǵastyrdy sózin Senat Tór­aǵa­sy. Qazaqstan ózi tarapynan álemdegi óńirler men elder ara­syndaǵy dinaralyq, órkenıet­ara­lyq jáne mádenıetaralyq ún­qatysýdy damytý úshin bar kúsh-jigerin jumsady jáne jum­sap keledi. Osy maqsatta biz Sezdiń Birikken Ulttar Uıy­my­men, onyń ishinde IýNESKO-men jáne О́rkenıetter alıansymen ózara is-qımylyn odan ári óris­tetýge yntalymyz. Birikken Ult­tar Uıymynyń biriktirýshilik jáne izgilik áleýetin ynty­maq­tastyq maqsattaryna ba­ryn­sha tartý kerek. Bul – osynaý bas­ty álemdik minberdiń múm­kin­digin Sezdiń parasatty ıdeıa­laryn jer júzindegi elderdiń ha­lyqtary men saıası basshy­lyǵyna jetkizý úshin keńinen paıdalaný qajet degen sóz. Sóziniń sońynda Q.Mámı eli­mizdiń EQYU Úshtigine qatysýy jáne Islam Konferensııasy Uıy­myna tóraǵalyǵy aıasynda mu­sylman memleketteri men batys elderi arasyndaǵy ózara túsinistik pen yntymaqtastyqty tereńdetýge septigin tıgizetin is-sharalardy júzege asyrý ba­ǵyty aldaǵy ýaqytta da jalǵa­syn tabatyndyǵyna toqtaldy. Sonymen qatar, AО́SShK, ShYU, TMD, sondaı-aq álemdegi basqa da óńirlik uıymdar qyzmetinde máde­nı-gýmanıtarlyq turǵy­da­ǵy ózara túsinistikti keńeıtý úshin mol múmkindikter bar ekenin atady. Otyrysta Úndistan «Dja­maat-ý-Shabab-e-Islam» musyl­man uıymynyń ókili Shah Fahre Alam, «Chogechon» býddıstik zertteý ınstıtýtynyń ókili Iаng Kı Hýn, Izraıl Bas sefard rav­vıniniń ókili Meır Danıno, Al­maty qalasyndaǵy «Nur Mú­bá­rak» Islam mádenıeti ýnıver­sı­tetiniń rektory Mahmud Fahmı Hıdjazı, taǵy basqalar qut­tyq­taý sóz sóıledi. Olardyń bar­ly­ǵy Qazaqstan Prezıdenti Nur­sul­tan Nazarbaevtyń bastama­sy­men ótkizilip kele jatqan dinder seziniń dinaralyq jáne kon­fessııaaralyq kelisimdi ny­ǵaı­týǵa qosatyn úlesin atap ótti. Kún tártibine baılanysty pikir bildirgenderdiń oı-paıym­da­ry negizinen bir jerden shyǵyp otyrdy. Nátıjesinde Din lıderleri keńesiniń tujyrymdamasy qajet ekendigi nazarǵa alyndy. Al Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń IV sezi 2012 jylǵy 30-31 mamyrda Astana qa­la­synda ótetin bolyp belgilendi. Bul másele otyrysqa qaty­sý­shylar tarapynan konsensýstyq jaǵdaıda qoldaý tapty. Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshy­ly­ǵy­nyń otyrysy búgin jalǵasady. Álısultan QULANBAI.