Senatta Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń basshylyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015-2025 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategııasyn iske asyrý barysyn talqylaýǵa arnalǵan kezdesý boldy, dep habarlady osy palatanyń baspasóz qyzmeti.
Kezdesýdi Senattyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaeva ashty. Ol óziniń sózinde eki jyl buryn qabyldanǵan strategııada memlekettik qyzmettegi, kvazımemlekettik jáne jeke sektordaǵy, sottar men quqyq qorǵaý organdaryndaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń negizgi mindetteri belgilengenin atap ótti. Sondaı-aq, sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý men kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi sharalar aıqyndaldy.
Strategııanyń oryndalý nátıjelerin baǵalaı kelip, D.Nazarbaeva sybaılas jemqorlyqqa qarsy iri sharalar júzege asyrylyp kele jatqanyn, ol buqaralyq aqparat quraldary arqyly jurtshylyqqa jarııa etilgenin atap ótti. Sonymen birge, senatordyń pikirinshe, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kóptegen sharalar júıeli sıpatqa ıe bolǵan joq, sondyqtan sybaılas jemqorlyqtyń túpki sebepterin boldyrmaýǵa baılanysty sheshimder qabyldanýy qajet.
D.Nazarbaeva Memleket basshysy jarııa etken «100 naqty qadam» Ult josparynyń negizgi baǵyttarynyń biri transparentti esep beretin memleket qalyptastyrý ekenin eske saldy. Josparda azamattardyń qoǵamdyq keńesterge belsendi qatysýy men barlyq memlekettik organdar qyzmeti týraly aqparatqa qol jetkizý múmkindikteri, ózin ózi basqarý jáne ózi retteletin uıymdardy damytý sekildi mańyzdy sharalar qamtylǵan.
Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Alık Shpekbaev baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, Sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategııanyń basty maqsaty sybaılas jemqorlyq aýqymyn qysqartý, memlekettik organdar men Úkimet qyzmetiniń aıqyndyǵy, kvazımemlekettik jáne jeke sektordyń ashyqtyǵy bolyp tabylady.
A.Shpekbaevtyń málimetteri boıynsha, 2015 jyly jáne 2016 jylǵy 11 aıda komıssııa men Ádep jónindegi keńeste 378 memlekettik qyzmetshi tártiptik jazaǵa tartylǵan, 21 qyzmetker jumysynan bosatylǵan, 192 qyzmetker laýazymyna tolyq sáıkes kelmeıtini týraly eskertý alǵan.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet jumysynyń nátıjesinde 2015 jyly jáne 2016 jyldyń 11 aıynda 1888 laýazymdy adam sybaılas jemqorlyǵy úshin
jaýapqa tartylypty, onyń 22-si respýblıkalyq, 109-y oblystyq, 286-sy aýdandyq jáne qalalyq deńgeıdegi qyzmetkerler. Belgilengen shyǵyn 48,5 mıllıard teńgeni qurady, jalpy somasy 32,6 mıllıard teńge bolatyn múlik qaıtaryldy, tutqynǵa alyndy jáne óndirildi.
Otyrys barysynda sybaılas jemqorlyqqa baılanysty joǵary laýazymdy adamdar men memlekettik jáne kvazımemlekettik kompanııalardyń top-menedjerleri qatysy bar iri oqıǵalar týraly egjeı-tegjeıli aıtylǵan beınerolık kórsetildi. Sondaı-aq, baıandamada jemqorlyqqa kóbirek jol berilgen salalar da ataldy. Atap aıtqanda, 2016 jyly jemqorlyqqa qatysty buzýshylyqtar ishki ister organdarynda, memlekettik satyp alý, densaýlyq saqtaý, jer qatynastary, bilim berý, aýyl sharýashylyǵy jáne qurylys salalarynda kóp tirkelgen.
Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý tetikteri týraly aıta kelip, A.Shpekbaev sybaılas jemqorlyqqa qarsy sheteldik tájirıbelerdi paıdalaný jáne zańnamany BUU konvensııasyna sáıkestendirý qajettigin atap ótti. Sondaı-aq, memlekettik qyzmetshilerdiń eńbekaqy deńgeıin kóterý, jeke tártiptik jaýapkershilikti engizý, memlekettik satyp alýda múddeler qaqtyǵysyn joıý, jeke sektorda sybaılas jemqorlyq úshin jaýapkershilikti arttyrý men «arandatýshylyq para» ınstıtýtyn engizý máselelerin qarastyrý usynyldy.
Senatorlarǵa Qarjy mınıstrligi Memlekettik kiris komıtetiniń tóraǵasy Ardaq Teńgebaev kóleńkeli ekonomıkany azaıtý úshin qabyldanyp jatqan salyqtyq jáne kedendik ákimshilik sharalar týraly áńgimeledi. Baıandamaǵa sáıkes, 2015 jyly IJО́-ge qatysty alǵanda eldegi kóleńkeli ekonomıkanyń mólsheri 27,5 paıyzdy qurady, al 2014 jylmen salystyrǵanda 0,2 paıyzǵa ósken. Buǵan ishki kóleńkeli aınalym, ıaǵnı jalǵan kásipkerlik, salyq tóleýden jaltarý jáne qolma-qol aqsha aınalymy, sondaı-aq, syrtqy saýda-ekonomıkalyq qyzmettegi kóleńkeli aınalym negizgi faktorlar bolǵan.
Komıtet qabyldaǵan sharalar ishinen A.Teńgebaev elektrondy shot-faktýra engizý jónindegi keń aýqymdy jobalar men elektrondy aýdıtti (tekserý ótkizgende elektrondy aýdıtti paıdalaný) qoldaný máselelerine erekshe toqtaldy. Elbasynyń 5 ınstıtýttyq reformasy men «100 naqty qadam» Ult josparyn oryndaý aıasynda kedendik rásimderdi avtomattandyrý mańyzdy jańalyq boldy.
Talqylaý barysynda Senat depýtattary Ikram Adyrbekov, Nurtaı Ábiqaev, Muhtar Altynbaev, Serik Jaqsybekov pen Georgıı Kım oılaryn ortaǵa saldy.
Sharany qorytyndylaǵan komıtet tóraıymy D.Nazarbaeva talqylaý nátıjesi boıynsha ázirlengen usynymdar Úkimetke jiberiletinin, sondaı-aq, zań shyǵarý jumystary barysynda eskeriletinin atap kórsetti.