Joly bolǵysh jigit

Erjan Nurlanuly – zamanaýı sýret óneriniń ókili, túrli baǵyttarda eńbek etip kele jatqan, atap aıtqanda, graffıtı, kallıgrafııa, keskindeme óneriniń maıtalmany, shyǵarmalary Qazaqstan qalalary men shet el kórmelerinen oryn alǵan jas sýretshi. Jas bolsa da, sýret ónerimen topty jaryp, qatarynan bir adym ilgeri júrgen Erjan Nurlanulynyń týyndylary kóptegen kórmelerge qoıylyp, ylǵı da júldeli bolyp júrgen jaıy bar. Bylaısha aıtqanda, joly bolǵysh jigit. Árıne, munyń bári Nurlannyń talan­tynyń arqasynda múmkin bolyp otyr. Ústimizdegi jyl­dyń qańtar aıynda Elbasy – Qazaqstannyń Tuńǵysh Pre­zıdenti qorynyń ǵımaratynda ótken kórmede «Kreatıvtik» atalymy boıynsha marapattaldy. Sondaı-aq, 2016 jyly «Muraly Almaty» ha­lyq­ara­lyq festıvali, «Me­niń qa­lama – 1000 jyl» konkýrsy, 2015-2016 jyldary ótken «Ener­gııa leta» graffıtı kon­­kýrsy jáne taǵy basqa kór­melerde sýretteri qoıylyp, túr­li marapattarǵa ıe boldy. Jaqynda zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan respýblıkalyq kitaphanada Erjan Nurlanulymen ótken kezdesýde kópshilikke sýret óneriniń zamanaýı «graffıtı» túri jaıynda aqparat berdi. Graffıtı ıtalııa tilinen aýdarǵanda «tyrnaý» (sarapat) degen maǵynany bildiredi. Bul sýret óneriniń kóbinese kóshede qoldanylatyn túri bolyp esepteledi. Sýret qabyrǵalarǵa jaı sózden (TEG) bastalyp, kúr­deli shyǵarma bolyp ta qala kóshe­lerinde oryn alady. Graf­fıtı-sýretshiler ózderiniń shyǵar­malarynda kóbinde laqap at­taryn, mekenjaılaryn beı­neleıdi. Boıaý retinde spreı-art, aerozol boıaýlary keń qoldany­latyndyǵyn atap aıtty. Graffıtıdiń alǵashqy nus­qa­lary ejelgi grek qalasy Efeste saqtalǵan. Al ejelgi orys graffıtıi Reseıde shirkeý qabyr­ǵalarynda qudaıǵa taby­nýshylyq duǵalaryn jazýda qoldanylǵan. Bul óner kóbine, tarıhtyń, lıngvıstıkanyń jáne paleografııanyń derek kózderi bolyp tabylady. – HH ǵasyrdyń basynda metropolıten, júk poıyzdary, jer asty joldary qabyrǵalaryna salynǵan graffıtı-sýretterdiń 1920 jyldardan bastap «Te­xino» dep atalatyn túri bizge de jetti. «Kilroy was here» fra­­zasy tolyq­tyrylyp beıne­lenip búkil álem­ge tarady. Jal­py, Nıý-Iork qalasynan bas­taý alǵan graf­fıtı hıp-hop má­denıetimen ty­ǵyz baı­lanysty, – deıdi Erjan Nur­lanuly. Kezdesý barysynda jas sý­retshi óziniń graffıtı sala­syn­daǵy eńbekterin fotosholý re­tinde kórsetip, eki derekti fılm­di kórermender nazaryna usyndy. Zahra MAHANOVA, óner jáne sport ádebıetteri bóliminiń qyzmetkeri