Máselen, «Tarıhı jady jáne bolashaqqa kózqaras» seksııasy sheńberinde sóz sóılegen Atatúrik atyndaǵy mádenıet ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy Zekı Eraslan «XX ǵasyr basyndaǵy túrki álemi: Jalpy taldaý talpynysy» taqyrybynda sóz sóılese, О́zbekstan Respýblıkasynyń Ǵylym akademııasy, Tarıh ınstıtýtynyń dırektory Ravshan Abýddalaev tarıhı sana jáne qazirgi ortaazııalyq qoǵam tóńiregindegi paıymymen bólisti.
Bul paneldik otyrysta sóz alǵan J Balasaǵun atyndaǵy Qyrǵyz ulttyq ýnıversıtetiniń professory Tynchtyqbek Choroevtiń «1917 jyl qos tóńkerisi: Keńes zamanynda ashylmaǵan tustary», Túrkııanyń Iedıtıpe ýnıversıtetiniń professory Ahmet Tashaǵyldyń «Túrki taıpalary tarıhyn zertteýdiń qazirgi túrki álemine áseri», M.K. Ammosov atyndaǵy Soltústik-Shyǵys federaldy ýnıversıteti (Reseı, Saha Respýblıkasy) janyndaǵy Qoǵamdyq birlestikterdiń azamattyq bastamalaryn qoldaý jónindegi Keńes tóraǵasynyń orynbasary Afanasıı Nıkolaevtiń «Soltústik saqtardyń shyǵý tegi týraly», Moldovadaǵy Mádenı mura ınstıtýtynyń dosenti Elızaveta Kvılınkovanyń «Túrkitildes jáne pravoslav gagaýzdar: gagaýzdardyń etnıkalyq tarıhyndaǵy tildik jáne konfessıonaldyq tutastyq bolashaǵy» taqyryptary boıynsha jasaǵan baıandamalary mazmundy shyqty.
«Túrki ádebı dástúri jáne qazirgi kezeń» taqyrybynda ótken seksııada da qundy oılar aıtyldy. Máselen, Qazaqstannyń UǴA akademıgi Seıit Qasqabasov túrkilerdiń ortaq rýhanııaty týraly keleli oı qozǵasa, Qytaı áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń Etnıkalyq ádebıet ınstıtýtynyń bólim basshysy Jýmatýerdı Adılı «manas» eposynyń Qytaı jerinde zerttelý jaıyna toqtaldy.
«Álem órkenıetindegi Túrki mádenı murasy» seksııasy sheńberinde «Nazarbaev ortalyǵynyń» bas ǵylymı qyzmetkeri Aıman Dosymbaeva Batys túrik qaǵanaty ıeligindegi etnomádenı jaǵdaı tóńiregindegi óz paıymymen bólisse, Reseı Ǵylym akademııasy Sibir bólimshesiniń Fılologııa ınstıtýtynyń professory Nadejda Oınotkınova forým qatysýshylarynyń nazaryna altaılyqtardyń ata-baba áraýaǵyna sıynýy jáne otbasylyq qorymdardy dáripteýine qatysty qundy zertteýin usyndy.
Mońǵolııadan kelgen ǵalym-professorlar Sýhbaatar Dagvaadorj ben Enhtor Altangerel Mońǵolııa ultyq mýzeıindegi túrki jádigerleri jáne Shıveet Ýlaan ǵuryptyq kesheni men kóne-túrki murasynyń baılanysy jóninde áńgime órbitti.
Láıla Edilqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
