Bul kórmeniń basty taqyryby – «Bolashaqtyń energııasy». Soǵan baılanysty kórmede energetıka salasynyń zamanaýı jetistikteri men balama qýat kózderin ashý, energııa únemdeý jáne energııany tıimdi paıdalaný máselelerine baılanysty ozyq tehnologııalar pash etiledi. Qazirdiń ózinde EKSPO-2017 kórme qalashyǵynda «aqyldy qala» tehnologııasy boıynsha energetıkalyq jetistikterdiń nebir ozyq jobalary júzege asyrylýda. Jaqynda naq osy máselelerge baılanysty Ulttyq kompanııanyń atqarýshy dırektory – Jańa tehnologııalar jáne IT departamentiniń dırektory Vladımır Sobolev baspasóz máslıhatyn ótkizip, EKSPO qalashyǵynda is júzine asyrylyp jatqan «aqyldy qala» jobalaryn jan-jaqty tanystyrdy.
Onyń aıtýynsha, kórme aýmaǵynda qoldanylatyn jobalardyń biri «Aqyldy energojúıeler – Smart Grid» júıesi bolmaq. Júıe apatty jaǵdaılardy joıýǵa jumsalatyn ýaqytty azaıtýǵa, jumys mólsherin avtomatty túrde taratýǵa, elektr energııasyn jetkizýdegi júıelerdegi shyǵyndy 30 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik beretin 50 qosalqy stansany bir júıege biryńǵaı ortalyqpen biriktiredi. Sonymen birge, kórme qalashyǵynda alǵash ret is júzine asyrylyp jatqan «Aqyldy jaryqtandyrý» jobasy kórme aýmaǵynda jaryq dıodty shamdarmen jabdyqtalǵan 1200 jaryq berý baǵanasyn qamtıdy. Bul joba energııa únemdeý tehnologııasyna negizdelgen. Elektr qýatyn paıdalanýdy retteý arqyly túnde shamdardyń jaryqtyǵyn 10-20 paıyzǵa deıin tómendetip, qosymsha qýat únemdeýge qol jetkiziledi. Alaıda, jol boıynda kólik paıda bolsa, jaryq avtomatty túrde qaıtadan tolyq janatyn bolady.
Atqarýshy dırektordyń aıtýynsha, EKSPO-2017 kórmesiniń pavılondary men keńsesinde «Aqyldy ǵımarat» tehnologııasy engizilgen. Bólmedegi adamdardyń sanyna qaraı jeldetý júıesi avtomatty túrde aýa berýdi rettep otyrady.
«Kórmeniń jumysy bastalǵan kezde pavılondarǵa adamdardyń kóptep kelýi kútilýde, sondyqtan jeldetý, aýa baptaý, jaryqtandyrý máseleleri ózekti bolyp otyr. Olardy sheshý úshin ǵımarattar men pavılondardyń ınjenerlik júıelerin basqarýdy ortalyqtandyrý kózdelgen. Injenerlik júıelerdi basqarýdaǵy energııalyq tıimdi tártip aýa baptaý, jeldetý, jylytýǵa ketetin shyǵyndardy ońtaılandyrýǵa jaǵdaı jasaıdy», deıdi Vladımır Sobolev.
«Aqyldy ǵımarat» tehnologııasy boıynsha, tıimdi yntymaqtastyq mysaly retinde Uıymdastyrýshylar keńsesi ǵımaratyndaǵy qyzmet kórsetýshilermen uıaly baılanystyń uıymdastyrylýyn keltirýge bolady. Qazaqstanda alǵash ret uıaly baılanys operatorlary Baılanys jáne aqparattandyrý komıtetiniń kómegimen baılanys qondyrǵylary men jabdyqtaryn birlesip paıdalanýǵa múmkindik jasap, jabdyqtar ornatý men kommýnıkasııalardy ótkizýdi 4 ese qysqartty.
EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesinen keıin keıbir arnaıy jobalar qala balansyna beriledi. Uıymdastyrýshylardyń paıymdaýy boıynsha, sóıtip, kórme kesheniniń nysandary jańǵyrtylatyn energııa kózderin qoldaný, energııamen qamtamasyz etý tehnologııalarynyń odan ári damýyna negiz bolmaq.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan»
