Aldymen «Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy Tarıftik saıasat negizderin qosa alǵanda, temir jol kóligi kórsetetin qyzmetterge qol jetkizýdi retteý tártibin qoldaný týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy maquldandy. Atalǵan taqyryp aıasynda arnaıy baıandama jasaǵan Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek osy kezge deıin qol qoıylǵan kelisim 2017 jyldyń 10 qańtarynan bastap ýaqytsha qoldanylatyndyǵyn jáne eki memleket arasyndaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shart mynadaı qaǵıdalardy qarastyratynyn atap ótti.
«Birinshiden, taraptardyń qazaqstandyq jáne qyrǵyzstandyq tutynýshylar úshin temirjol kóligi men ınfraqurylym qyzmetteri jáne basqa da ınfraqurylym nysandaryna, temir jol tasymaldaýshylaryna teń quqyly qoljetimdiligi qamtylady. Bizdiń elimizde mundaı talaptar 2014 jyly Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shart kúshine engen kúnnen bastap qoıyla bastaǵan bolatyn. Al qyrǵyz tarapy 2016 jyly tıisti ózgeristerdi engizdi. Ekinshiden, Qazaqstan men Qyrǵyz arasyndaǵy jáne taraptarmen EAEO týraly Sharttyń aıasynda tranzıttik tasymaldanatyn júkterdi biryńǵaı tarıftermen qoldaný tártibi eskerilgen», dedi J. Qasymbek.
Onyń túsindirýinshe, biryńǵaı tarıfterdi qoldaný tasymaldaý kóleminiń ulǵaıýyn qamtamasyz etedi jáne búginde eki el arasyndaǵy tasymaldaý kólemi ótken jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 14 paıyzǵa ósken.
Investısııalar jáne damý mınıstrinen keıin sóz alǵan Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń qarym-qatynasyna qatysty tórt birdeı zań jobasyn tanystyrdy. Onyń alǵashqysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Kómek kórsetý jáne ony paıdalanýdy baqylaý tártibi týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» qujat boldy.
Bul zań jobasy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa Qyrǵyz Respýblıkasynyń qosylýyna oraı, Odaqtyń kedendik shekarasy syrtqy kontýrǵa, ıaǵnı qyrǵyz-qytaı, qyrǵyz-tájik, qyrǵyz-ózbek shekarasyna aýysýyna baılanysty týyndap otyr. Sebebi, osy rette qyrǵyz shekarasynyń ınfraqurylymy sapaly jaraqtandyrý men jańǵyrtýdy qajet etedi.
Sondyqtan da Odaqtyń syrtqy shekarasyn baqylaý maqsatynda memleketter basshylary deńgeıinde Qyrǵyzstanǵa kómek kórsetý týraly sheshim qabyldanyp, bul kómek bul eldiń Odaqqa qosylýy jónindegi «jol kartalarynda» kózdelgen is-sharalardy iske asyrýǵa baǵyttalmaq.
«Sizderdiń qaraýlaryńyzǵa «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Kómek kórsetý jáne ony paıdalanýdy baqylaý tártibi týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy usynylyp otyr. Hattamaǵa 2016 jyly 26 jeltoqsanda Sankt-Peterbýrgte qol qoıyldy. Tártipke sáıkes eń aldymen, Kómek birneshe transhtarmen beriledi. Ár kezde jeke Tehnıkalyq járdem kórsetý týraly hattamalarǵa qol qoıylady jáne ratıfıkasııalanady; ekinshiden, is-sharalar tizbesine Qyrǵyzstannyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qosylýy boıynsha «jol kartasynyń» is-sharalary ǵana kiredi; úshinshiden, kómek aqshalaı qarajat, jabdyqtar, taýarlar men qyzmetter, oqytý formalary arqyly kórsetilýi múmkin; tórtinshiden, Qyrǵyzstan tarapy kómekti paıdalanǵany jónindegi usynylǵan qujattardyń durystyǵyna jaýapty; jáne sońǵy talap, transhtardyń júzege asyrylý qorytyndysy boıynsha ony paıdalanýdy baqylaý qamtamasyz etiledi», – dedi B.Sultanov.
Mınıstrdiń baıandaýynsha atalǵan qujatta kórsetilgen Kómek Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq zańnamasymen reglamenttelmegendikten, engizilgen Hattama ratıfıkasııalaýǵa jatady.
Kún tártibine shyǵarylǵan kelesi qujat «2016 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Kómek kórsetý jáne ony paıdalanýdy baqylaý tártibi týraly hattamaǵa ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boldy.
Bul hattamamen Qyrǵyz Respýblıkasyna tehnıkalyq járdem kórsetý is-sharalarynyń tizbesin (shyǵystar smetasy) kelisýin jeńildetý maqsatynda kómek kórsetý tártibine ózgerister engiziledi. Al ózgerister naqtylaý sıpatyna ıe jáne ol Qazaqstan tarapynan Qyrǵyzstanǵa tehnıkalyq járdem kórsetý sheńberindegi júrgiziletin jumystaryn ýaqtyly jáne sapaly iske asyrý úshin ázirlendi.
Osy kúni depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Tehnıkalyq járdem kórsetý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn da biraýyzdan maquldady.
2016 jylǵy 26 jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııa jaǵdaıynda ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý týraly kelisimniń 2-babyn iske asyrý úshin tehnıkalyq járdem kórsetý is-sharalar tizbesi aıasynda transh somasy – 7 526 789 AQSh dollaryn quraıtyn Kómektiń 7 mln AQSh dollarǵa aqshalaı formada jáne 0,5 mln AQSh dollarǵa oqytý boıynsha kórsetiletin qyzmetter túrin usyný kózdeledi.
«Al beriletin járdem arqyly mynadaı is-sharalar qarjylandyrylatyn bolady: 1 286 800 AQSh dollaryna kedendik ótkizý pýnktterin (Dostýk, Karamyk, Madanııat) jaılastyrý; 5 662 149 AQSh dollaryna synaq zerthanalaryn jańǵyrtý, sondaı-aq tehnıkalyq retteý salasynda oqytý; 577 840 AQSh dollaryna kólik salasynda zerthanalardy jaraqtandyrý qarjylandyrylady. Qarjylandyrý kózi – respýblıkalyq bıýdjet negizinde iske asyrylady», dedi B.Sultanov.
Zań jobasy ratıfıkasııalaýǵa jatady jáne Qyrǵyz Respýblıkasyna járdem kórsetý máselesi boıynsha qujattar paketinde qaralyp otyr.
Qarjy mınıstriniń tanystyrýymen maquldanǵan kelesi qujat «2016 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Tehnıkalyq járdem kórsetý týraly hattamaǵa ózgerister engizý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boldy. Bıylǵy jyldyń 17 naýryzynda Máskeýde jasalǵan Hattamada birinshi transhtyń somasy 41 038 096 AQSh dollaryn quraıtyny jáne salalar boıynsha tehnıkalyq járdem kórsetý is-sharalar tizbesi bekitiletini kórsetilgen. Sonymen qatar, ishki ıirimindegi tıisti mindettemeler taraptardyń vedomstvoaralyq deńgeıinde bekitiletini kózdelgen.
Aıta keteıik, atalǵan is-sharalar kedendik ákimshilendirý rásimderin jedeldetýge, baqylaý sapasyn arttyrýǵa, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń kedendik aýmaǵyna ákelinetin taýarlardyń qajetti qaýipsizdik deńgeıin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Nurlybek Dosybaı,
«Egemen Qazaqstan»