Saltanatty jıynnyń ashylýynda sóz alǵan Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Jaýapty hatshysy Qýatjan Ýálıev mundaı kórme ótkizýdiń Qazaqstan úshin mańyzdy ekenin málimdedi.
«Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń álemdik mádenıetpen úndes qazaqtyń ozyq ádebıetin qalyptastyrý kerektigin aıtqan edi. Búgingi kórme sol baǵytta uıymdastyrylyp otyr. Sondaı-aq, kórmeni álem ádebıetimen birlese qalyptasyp otyrǵan mádenıettiń bir nusqasy retinde qabyldaýǵa bolady», – deıdi Qýatjan Ýálıev.
Kórme aıasynda 1986-2016 jyldary uıymdastyrylǵan halyqaralyq kórmede usynylǵan kallıgrafııalar kórsetilgen. Islam tarıhy, óner men mádenıet ǵylymı-zertteý ortalyǵy bas dırektory Eren Halıttiń aıtýynsha, qusnı hat dep atalatyn óner qazaqqa jat emes.
«Kallıgrafııa, ıaǵnı qusnı hat óneri qazaq elinde burynnan bar. Alaıda, qıynshylyq ýaqytta bul kópshiliktiń nazarynan tys qalǵan. Búgingideı kórme sol ónerdi qaıta jaryqqa shyǵaryp, Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda aıtylǵandaı, halyqtyń qaıta jańǵyrýyna sebep bolady», – degen Eren Halıt «Ortalyq Azııadaǵy Islam mádenıeti» kitaby jáne 110 jyl buryn túsirilgen Mekke men Mádına qalasynyń sýretterin Ulttyq akademııalyq kitaphanaǵa syıǵa tartty.
Ashylý saltanatynan keıin qonaqtar kórmege qoıylǵan týyndylarmen tanysyp shyqty. Odan keıin meımandar «Rýhanı jańǵyrý – mádenı damý joly» dep atalatyn dóńgelek ústel ótkizdi. Kezdesýge elimizdiń shyǵarmashylyq jáne ǵylymı zııaly qaýym ókilderi qatysty.
Dóńgelek ústel barysynda latyn qarpine kóshý máselesi týraly da sóz qozǵaldy. «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráliniń aıtýynsha, latyn álippesi qazaqqa bóten emes.
«Qazaq halqynyń tarıhyndaǵy qundy derekter úsh túrli álipbımen jazylǵan. Birinshisi – «Kúltegin» eskertkishinde qoldanylǵan Orhon-Enıseı jazýy bolsa, ekinshisi – «Qutty bilik» sekildi tarıhı týyndylarda paıdalanylǵan arab álippesi. Sońǵysy – latyn áripterimen jazylǵan «Kodeks Kýmanıkýs» kitaby. Sondyqtan, latyn álipbıi bizge jaqyn», – deıdi Darhan Qydyráli.
Sondaı-aq, kezdesýge jınalǵandar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda aıtylǵan ózekti máseleler týraly sóz qozǵady. Máselen, memleket qaıratkeri, ǵalym, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Myrzataı Joldasbekov teledıdardy jaýlap alǵan arzan serıaldarǵa narazylyǵyn bildirse, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń ıegeri Aqqushtap Baqtygereeva rýhanı jańǵyrýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Rýhanı jańǵyrýdy qazaq 25 jyl kútti dep aıtýǵa bolady. Buryn eldiń baǵyty ekonomıkaǵa, turmysqa beıimdelip ketkende ulttyq qundylyǵymyz ben bolmysymyz týraly jıi tolǵanatyn edik. Rýhanı jańǵyrý halyqtyń ómirsheńdigi men kelbetin saqtap qalý úshin kerekti eń basty ustanym. Bul bizdiń ata-babamyzdyń bizge qaldyrǵan úlken murasy», – degen Aqqushtap Baqtygereeva qazaq tiliniń mártebesin kóterý týraly da pikirin bildirdi.
Aıta ketý kerek, kallıgrafııa kórmesi 17 tamyzǵa deıin jalǵasady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
