Aýyl turǵyndarynyń ótinishi osyndaı. Tabıǵaty erekshe,qalyń qaraǵaıly orman shetinde otyr. Shalǵaıdaǵy bálenbaı shaqyryp jerdegi Esilbaı aýylyna baryp qaıttyq. Oıly-shuńqyrly jol degenińiz sol baıaǵy qalpy ǵoı. Baraıyn desem jol shalǵaı, barmaıyn desem el qandaı degen osy. Aýyldyń halqy tózimdi, osy jolmen kún saıyn kórshiles Arbıgen, Galkın degen aýyldardyń da turǵyndary aýdan, oblys ortalyǵyna jol júrip jatady. Aldyńǵy jyldary ashylǵan Ǵabdýl-Ýahıt haziret kesenesine osy jolmen kelýshiler de az emes. Tipti, EKSPO-17 kórmesiniń týrısterine de kesenege aparatyn baǵyt jasalǵan-dy. Jolsaparymyzdyń maqsaty-orman taqyryby, orman shetin jaǵalaı otyrǵan aýyldardyń tynys-tirshiligine arnaldy.
-Biraq, bizge joldan buryn aýylymyzǵa mádenıet úıi kerek bolyp tur. Joldyń nasharlyǵyna shydap keldik, shydaı beremiz de. О́ziń kórip turǵandaı biz alystaǵy ormandy aýylda turamyz. Biz bárimiz aýyl bolyp «Egemendi» oqımyz, kúndelikti poshta qazir kelip turady Buryn bolǵan aýdan ákimderiniń bári osy ýáde berdi, biraq, Esilbaıda mádenıet úı áli ashylǵan joq. Osy máseleni endi gazetińe jazyp berseń,-dedi aýyldyqtardyń atynan sóz alǵan jergilikti kásipker, aýdandyq máslıhattyń depýtaty Qısamıden Maqaýuly.
Negizi aýyldyń bas kótereri, árbir iske bastamashasy, demeýshisi de osy kásipker aǵamyz kórinedi. Aýylda «Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna» arnalǵan eskertkishtiń ashylýyna, ″Máńgilik el″ beıneli stellasynyń jasalýyna, kishkentaılar oınaıtyn oıyn alańy jasaýǵa úles qosypty.
Shegiren aýyldyq aýmaǵyna qarasty Esilbaı aýylynda 650-deı adam turady. Aýyldyqtardyń deni ormanshy, Seıten orman sharýashylyǵynda eńbek etýde. Kúndiz-túni qalyń qaraǵaıly aǵashty órtten qorǵap, ań-qustaryn saqtaýǵa úles qosýda. Orman sharýashylyǵynda eńbek etken Totyı, Saǵydat, Qarımolla, Jumabek, Qozybaı, Qalı, Tasym, Soltan sııaqty atalary keıingi jastarǵa úlgi. Sondyqtan, kishkentaılarynan qalyń aǵashqa kózderi úırenip, búldirgenin, qaraqatyn terip jeıtin balalar áke, aǵalarynyń jolyn qýyp ormannan alys kete almaıdy eken. Solardyń biri-Qobylandy Atyǵaı S. Toraıǵyrov atyndaǵy ýnıversıtettiń orman sharýashylyq fakýltetin bitirip, qazir sharýashylyqta qyzmet atqarýda. Aýyl mektebiniń aldynda oılana qarap Shoqan Ýálıhanovtyń músini tur. Kútim qajet-aq. Jalpy, mekteptiń syrtqy kórinisi de júdeý tartyp tur. Mektep 1992 jyly jańadan salynyp, paıdalanýǵa berilipti. Aıtpaqshy, 1990 jyly mekteptiń qurylys jumystary toqtap qalǵan kezde aýyldyń ótinishin arqalap, marqum Qaıken Isabek aqsaqal Almatyǵa deıin baryp kelipti. Shegiren keńsharynyń dırektory Qalaý Qarataıuly osy mektepti salýǵa bastamashy bolyp, aýyl kóshelerin jóndep beripti. Qazir mektepte 77 oqýshy bilim alýda. Mektep aldy daıarlyq tobyna 11 bala kelip júr.О́tken jyly Alsý, Nuraıym, Álimjan, Maǵjan degen tórt bala ómirge kelipti.
-Men osy aýylda týyp-óstim. Mektepte talaı jyl muǵalim boldym. Osy jaqynda ǵana ákimdik qyzmetke keldim. Birlesip, «Týǵan jer» baǵdarlamasy aıasynda jumys jasaımyz dep oılaımyn,-deıdi aýyl ákimi Jasulan Ábeldınov
-Siz Esilbaıǵa jaz aıynda kelińiz, orman shetinde túrli dárilik ósimdikter, ıtmuryn, dolana, qaraqat,moıyl, búldirgen ósedi,bizder jaz boıy tátti tosaptar qaınatamyz,-deıdi aýyldyqtar.
Aıtsa aıtqandaı, aýyl dastarhany mol, qaımaq, sút, balqaımaq, qurt, irimshik, nan-toqash deısiz be bári jaınap tur, mal-jan aman. Átteń, qoldary jetpeı turǵany: áleýmettik máseleler jol, eń bastysy-mádenıet úıi kerek. Ákimder talaı jylǵy ótinishin oryndap, shalǵaıdaǵy aýyldy qýantsa eken deımiz. Qorasynda baǵyp-qaǵyp otyrǵan maldary jetedi, shóbi shúıgindi, aýasy jaıly jaılaýly jer.
Bastysy: elimizdiń bir buryshyn saqtap, bala-shaǵa ósirip, mal-janyn saqtap otyrǵan aýyldan el ketpesin deıik. Ataqty Ǵabdýl-Ýahıt haziret osy Esilbaı aýylynda Temirǵaly bolys saldyrǵan meshittiń ımamy bolǵan. Qýǵyn súrgindi ótkeni-búginge qymbat, shejireli jer. Qaıtarda biz de kesenege baryp taǵzym ettik.
Farıda Byqaı
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy,
Esilbaı aýyly
