Úkimettiń baspasóz ortalyǵynda ótken kezekti brıfıng keshe «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalý barysyna arnaldy. Oǵan Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Roman Sklıar, IDM Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy isteri komıtetiniń tóraǵasy Marhabat Jaıymbetov, «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımova qatysyp, halyqty turǵyn úımen qamtý úshin qolǵa alynǵan sharalar retin baıandady.
Vıse-mınıstr R.Sklıar jyl basynan beri qarjylandyrýdyń barlyq kózi esebinen paıdalanýǵa berilgen 6,2 mln sharshy metr turǵyn úı «Nurly jer» baǵdarlamasynyń jyldyq josparynyń 61 paıyzyn quraıtynyn atap ótti. Aıtýynsha, turǵyn úılerdi ótkizý boıynsha Astana (1 680,2 myń sharshy metr), Almaty (981,6 myń sharshy metr) qalalary, Mańǵystaý (592,7 myń sharshy metr) jáne Ońtústik Qazaqstan oblystary (348,9 myń sharshy metr) kósh bastap tur. Al jeke turǵyn úıdi ótkizý boıynsha Mańǵystaý, Qyzylorda, Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystary alda.
Bıyl baǵdarlama aıasynda ákimdikterge 25 mlrd teńge bólingen jáne 6 myńǵa jýyq arendalyq páterlerdiń qurylysy bastalǵan, olardyń jartysy jyl sońyna deıin ótkizilmek. Vıse-mınıstrdiń málimdeýinshe, arendalyq úılermen negizinen baspana satyp alýǵa múmkindikteri joq halyqtyń áleýmettik turǵydan osal toptary qamtamasyz etiledi. Arenda aqysy, satyp alý quqyǵynsyz, áleýmettik turǵyn úıdiń 1 sharshy metrine shamamen 100 teńgeni quraıdy.
Sondaı-aq, vıse-mınıstr «Nurly jer» baǵdarlamasynyń mańyzdy baǵyttarynyń biri jeke turǵyn úı qurylysyn damytýǵa qoldaý kórsetý ekenin, memleket azamattarǵa qurylys salýǵa bólgen jer telimderine ınfraqurylym júrgizýdi qamtamasyz etetinin atap ótti. Bul rette, jyl saıyn jelilerdi salýǵa 80 mlrd teńge bólý qarastyrylmaq, olardyń 50 paıyzyna deıinin jeke turǵyn úı qurylysy júrip jatqan aýdandarǵa ınjenerlik jelilerdi júrgizýge baǵyttaý kózdeledi. Bul orta eseppen 15 jyl ishinde jyl saıyn shamamen 40 myń jer telimin jelilermen qamtamasyz etýge múmkindik beredi eken.
Jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha, josparlanǵan 60 myń jer teliminiń búginde 23,5 myńy ınjenerlik jelimen qamtylǵan. 4 oblys ortalyǵynda biryńǵaı sáýlet stılinde jeke baspanalar qurylysynyń qanatqaqty jobasyn iske asyrý jumystary bastalǵan. Osyndaı baspananyń quny 90 paıyzǵa deıin otandyq qurylys materıaldaryn qoldaný esebinen sharshy metrine 120 myń teńgeni quraıdy. Qanatqaqty jobada jer telimine kezekte turǵan azamattarǵa daıyn úıdi satyp alý quqyǵy beriledi.
Qazirgi ýaqytta «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha ıpotekalyq qaryzdardy jeńildikti nesıeleý tetikterin iske asyrý bastalǵan. Turǵyndar úshin ıpotekalyq qaryzdar boıynsha naryqtyq mólsherlemeni tómendetý maqsatynda memleket Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy arqyly bastapqy jarnanyń 30 paıyzyn tólegen jaǵdaıda ekinshi deńgeıli bank ıpotekasy boıynsha shyǵyndardy óteıdi. Sýbsıdııalardy eskere otyryp, tutynýshy úshin sońǵy mólsherleme 10 paıyzdy quraıdy, oǵan qosa qaryzdar jańa salynǵan úılerden turǵyn úı alý úshin sýbsıdııalanady. Astana jáne Almaty qalalarynda nesıeler 20 mln teńgege deıingi, óńirlerde 15 mln teńgege deıingi somada beriledi. Respýblıkamyzdyń 11 óńirinde halyqty jeńildikti mólsherleme boıynsha nesıeleý júrgizilip jatyr. Búginde 10 bank baǵdarlamany iske asyrýdy bastaýdy josparlap otyrsa, 3-ýi ıpotekany belsendi túrde iske asyryp jatyr eken. Qazirgi ýaqytta olar azamattardan ıpoteka alýǵa ótinimder qabyldaýda.
«Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda, sonymen qatar, «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ salymshylary men ákimdikterde kezekte turǵandar úshin nesıelik turǵyn úı qurylysy qarastyrylǵan. Turaqty tabysy bar azamattar turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesi arqyly jeke baspana alý múmkindigine ıe bolady. Oǵan qosa, bastapqy jarnanyń tómengi shegi men qaryzdar boıynsha eń az mólsherlemeler qarastyrylǵan. Búgingi tańda josparlanǵan 15 myń páterdiń 6 140 nesıelik páteri salynǵan.
Mamandar sondaı-aq, «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy turǵyn úı qunyn aıtarlyqtaı tómendetýge múmkindik bergenin atap ótti. Aıtýlarynsha, Qazaqstanda baǵdarlama iske qosylǵannan keıin qurylys naryǵynda turǵyn úıdiń sharshy metriniń baǵasy aıtarlyqtaı tómendegeni baıqalǵan. Máselen, qazir óńirlerde sharshy metrine 140 myń teńgege deıin turatyn baspanalar salynyp jatyr, al Astana, Almaty qalalarynda jáne elimizdiń batys óńirlerinde páterdiń sharshy metri 180 myń teńgege deıin turady.
«Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda bıyl 10,2 mln sharshy metrden astam turǵyn úı, ıaǵnı 99 myń páter paıdalanýǵa beriledi dep kútilip otyr. Onyń ishindegi jalpy aýmaǵy 1,5 mln sharshy metrdi quraıtyn 25 myń páter memlekettik ınvestısııa esebinen berilmek.
Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»
