IYU óziniń múshe-memleketteriniń geografııalyq aýqymy jaǵynan álemdegi BUU-dan keıingi ekinshi oryndy ıemdenetin halyqaralyq qurylym. Álemdegi barlyq memleketaralyq saıası uıymdardyń arasynda IYU memleketterdi konfessııalyq belgisine qaraı biriktiredi. Al IYU múshe bolýdaǵy negizgi mindetti talaptardyń biri – turǵyn halqynyń basym bóliginiń musylman jamaǵaty bolýy shart.
Qazaqstan musylman memleketteri qaýymdastyǵynda óziniń naqty orynyn ıemdengen. Elimiz 2011 jyly Uıymǵa tóraǵalyǵyn tabysty aıaqtap, onyń jańa satyǵa kóterilip damýyna óz úlesin qosqan. Tóraǵalyq barysynda aımaqtaǵy qaýipsizdik máselesine basymdyq berip, oryn alǵan kúrmeýi qıyn qarama-qaıshylyqtar men shıelenisterdi sheshýge naqty áreketter jasady. Azııadaǵy ózara senim sharalary jónindegi keńes aıasyndaǵy pikiralmasýdy, ıslamı jáne eýropalyq qaýipsizdik qurylymdary arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa kúsh saldy. IYU qaýipsizdik jónindegi arnaıy qarardyń qabyldanýyna yqpal etti.
Musylman álemi elderiniń turǵyndar sanynyń ósýi jáne dástúrli ıslamı mádenıetti elderden Eýropaǵa, Amerıkaǵa jáne álemniń basqa da aımaqtaryna adamdardyń qonys aýdarýy negizinde onyń arealy keńeıýde. Dinı statıstıka málimetteri boıynsha, álemdegi musylmandar sany basqa konfessııa ókilderimen salystyrǵanda birneshe ese jyldam ósip keledi. О́simniń mundaı qarqyny saqtalǵan jaǵdaıda musylmandardyń ara salmaǵy 2025 jylǵa qaraı 30-35%-ǵa jetip, ıslam dinin ustanýshylardyń jalpy sany 2 mlrd adamnan asady dep mejelengen.
Islam álemi elderiniń ekonomıkasy qarqyndy ósýde. Qazirgi tańda úsh ıslam eli – Indonezııa, Túrkııa jáne Saýd Arabııasy álemniń iri ekonomıkalyq jıyrmalyǵy qataryna qosylyp otyr. Eger de álemdik energııa kózderi – munaı men gaz qorynyń úshten eki bóligi musylman arealyna kiretin aımaqtarda ornalasqandyǵyn eskeretin bolsaq, jaqyn bolashaqta olardyń álemdik ekonomıka men saıasattaǵy salmaǵynyń artatynyn ańdaısyz. Sonymen birge ıslam quqyǵy negizinde jasalǵan ekonomıka da álemdik qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda óziniń beıimdiligi men ómirsheńdigin tanytyp otyr. Álemdik daǵdarysqa qaramastan 50 mıllıard dollardan astam nesıe bergen Islam damý banki de búginde aıtarlyqtaı jetistikpen jumys atqaryp otyr.
Sońǵy ýaqyttarda ıslam áleminde jańa sapadaǵy saıası, ǵylymı jáne mádenı elıta qalyptasty. IYU-ǵa múshe kóptegen elderdiń musylman qaýymy belsendi túrde zamanaýı ınnovasııalar men tehnologııalardy keńinen meńgerýde. Osy úderisti ári qaraı qarqyndy damytyp, ıslam memleketteri arasyndaǵy ǵylymı jáne tehnologııalyq yntymaqtastyqty tereńdetý maqsatynda Elbasy N.Nazarbaevtyń IYU músheleriniń Ǵylym jáne tehnologııa boıynsha birinshi sammıtin Astana qalasynda ótkizý týraly usynysynyń mańyzdylyǵy óte zor. Bul sammıt IYU arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtyp, ǵylym jáne ınnovasııanyń damýyna jańa serpin bereri sózsiz. Osy baǵytta jaqyn bolashaqta Islam álemimen ekonomıkalyq damý, ǵylym men tehnologııany jańǵyrtý, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn kóterý salalarynda naqty jobalardy júzege asyrýǵa erekshe nazar aýdarylatyn bolady.
Búginde musylmandyq Shyǵystyń kópqyrly mádenıeti álemdik órkenıettiń basty jetistikteri men qundylyqtary retinde tanylyp otyr. Islam dinin qazirgi tańda Azııa-Tynyq muhıt aımaǵy, Eýropanyń jáne Amerıka qurlyǵynyń ókilderi qabyldaýda. Olardyń ishinde álemge tanymal saıasat, óner, ǵylym jáne sport qaıratkerleri bar. Bul óz kezeginde Islamnyń batys memleketteri men jer sharynyń basqa aımaqtaryndaǵy turǵyn halyqtardyń arasyndaǵy bedeliniń artýy men tanymal bolýyna yqpal etýde.
Sondyqtan IYU-nyń damýyna jaǵymdy osyndaı faktorlar men úderister onyń jumysynda belsendi túrde qoldanylýy – zańdy qubylys.
