Bizge deıingiler men bizden keıingiler Amangeldi batyrdyń erligin oqýlyqtardan oqydy, kınodan kórip, jaqsy bilip ósti. Amangeldiniń atynda kósheler mektepter bar. Kınolar túsirildi. О́zi attas aýdanda Amangeldi Imanovtyń mýzeıi de bar. Osyndaı batyrdy eske túsirýge sep bolyp otyrǵan – myna foto. Bul sýrette Amangeldi Úderbaıulynyń Shárip atty balasy tur.
Sýretti túsirgen baıyrǵy qyzylordalyq fototilshi Bolat Omarálıev bylaı deıdi: – 1998 jyly Qyzylorda qalasynyń qaq ortasyna Amangeldi Imanovqa eskertkish qoıyldy. Shaharymyzdyń ajaryn asha túsken saltanatty oqıǵaǵa sol kezdegi qala basshysy Baqbergen Dospanbetov pen oblys ákimi Berdibek Saparbaevtar qatysyp, halyq kóp jınaldy. Ol jyldary Qyzylordada elimizdiń aıtýly tulǵalaryna qatysty eskertkishter joq bolatyn. Bul úrdis Berdibek Saparbaevtan bastaý aldy. Qyzylorda úshin aıtýly kún bolǵan oqıǵaǵa batyrdyń urpaqtary, onyń ishinde balasy Shárip te shaqyryldy. Men bul sýretti týra Amangeldi batyrdyń eskertkishiniń túbinen túsirip aldym. Sol kezde Shárip aqsaqaldyń aıtýy boıynsha elimizde Amangeldi batyrǵa qoıylǵan eki eskertkish bar eken. Mynaý úshinshisi dedi».
Sırek sýret qolǵa túskennen keıin biz Amangeldi batyrdyń urpaqtary týraly derek izdep, onyń balasy Sháripke qatysty málimetterdiń joqtyń qasy ekenin baıqadyq.
Endi bir derekter, 1967 jyly shyqqan Maqan Jumaǵulovtyń «Qyran qazasy qııada» romanynda batyrdyń Rásh esimdi áıeliniń aty kezdesetindigin alǵa tartady. Amangeldi qaza bolǵanda jasqa da tolmaı qalǵan Ramazan Amangeldiuly ákesi týraly «Batyrdyń balalyq shaǵy» povesine derek jınap júrgende, soǵysqa attanady. Qatardaǵy avtomatshy Ramazan 1941 jyldyń qara kúzinde Máskeý túbinde on úsh fashıstiń kózin joıyp, erlikpen qaza tabady. Qabiri Máskeýden 60 shaqyrym jerdegi Serpýhov qalasynda. Ramazannyń áıeli Názıra Batys Qazaqstannyń týmasy eken. Ramazan sheıit bolǵan jyly eki jasar uly Batyrlan, 1942 jyly qańtarda týǵan qyzy Raıhanmen 26 jasynda jesir qalǵan. Batyrdyń nemeresi Batyrlan Amangeldıev – matematık, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty, eki qyzy bar eken. Amangeldi Imanovtyń sýrettegi uly Shárip Imanov ta soǵysqa qatysyp, 1949 jyly elge oralǵan. «Atanyń asyl murasy» esteligin jazǵan. Shárip 2000 jyly qaıtys bolǵan. Amangeldi Imanovtyń ákesi Úderbaımen birge týǵan jaqyn týystarynan da biraz urpaq bary anyq.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
Sýretti túsirgen
Bolat OMARÁLIEV
