Keńeske memlekettik organdardyń, ulttyq kompanııalardyń jetekshileri, Parlament depýtattary, sheteldik iri kásiporyndar men kompanııalardyń ókilderi qatysty. Aýqymdy sharany Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi men «Zerde» ulttyq ınfokommýnıkasııa holdıngi» AQ uıymdastyrdy.
Jıynda sóılegen sózinde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn tanystyrý barysynda aıtylǵan málimetterdi eskerip, elimizdiń ekonomıkasyn damytý úshin sıfrly tehnologııalardy qarqyndy engizýdiń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Biz táýelsizdik jyldary ishinde álemniń básekege qabiletti 50 eliniń qataryna qosyldyq. Qazir damyǵan ozyq 30 eldiń qataryna ený mindeti tur. Ol Qazaqstannan jańa ınnovasııalyq damýdy jáne jedel tehnologııalyq jańǵyrýdy talap etedi. Sondyqtan men osy jyldyń basynda Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýymda Úshinshi jańǵyrý jóninde jarııaladym. Onyń negizi sıfrlandyrý bolyp tabylady», dedi Prezıdent.
Elbasy sıfrlandyrý kásiporyndar men jalpy elimizdiń básekege qabilettiligin, sondaı-aq halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrý úshin qajet ekenin erekshe atap ótti.
Elbasy sondaı-aq, sıfrly ekonomıka úshin aldymen halyqtyń tehnıkalyq saýattylyǵyn kóterý qajettigin aıtty. Sebebi, sıfrly ekonomıkany damytý úshin halyqtyń tehnıkalyq jaǵynan saýatty bolýy óte mańyzdy. Bul turǵyda osy salaǵa qatysty adamdardyń daǵdysyn jetildirý kerek.
«Kópshilik biz engizbekshi bolyp otyrǵan tehnologııalardy paıdalanýdy bilmeıdi, olarǵa sony úıretý qajet. Smartfondy qalaı paıdalaný kerektigin de úıretken abzal. Sondyqtan bizde atqaratyn jumys kóp jáne ony neǵurlym jıi aıtyp, nasıhattaýymyz kerek», dedi Nursultan Nazarbaev.
Sondaı-aq qazirgi tańda bilimdi jetildirý búkil ómir boıǵy qajettilikke, normaǵa aınalǵanyn, bir kezderdegideı «ýnıversıtetti bitirdiń – dıplom qaltada» dep júre beretin ýaqyttyń kelmeske ketkenin tilge tıek etti. Adamnyń tabıǵatynan beıimdelgish keletinin, ásirese qazaqstandyqtardy zamanǵa beıimdelgish dep esepteıtinin jetkizdi. «Qazaqstandyqtardyń matematıka men fızıkadan múmkindikteri joǵary ekendigin jıi aıtady, oǵan dálel kóptegen otandastarymyzdyń halyqaralyq olımpıadalarda jeńiske jetýi», dedi Prezıdent bul oraıda.
Memleket basshysy odan ári ókiletti organdar men kásiporyndar tarapynan erekshe mán berýdi qajet etetin sıfrlandyrýdyń jekelegen baǵyttaryna nazar aýdartty. Bul rette Elbasy memlekettiń, jeke kásiporyndar men uıymdardyń ózara is-qımylyn jolǵa qoıý mańyzdy ekenin aıta kelip, bızneske sıfrly tehnologııalardy keń aýqymda engizýi úshin jaǵdaı jasaý kerektigin tilge tıek etti. Sonymen qatar, biliktiligi joǵary mamandardy daıarlaýdyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, bilim berý salasyndaǵy saıasatty qaıta qaraý qajettigin atap ótti. Budan bólek, Memleket basshysy ǵylymı-zertteý ınstıtýttary men joǵary oqý oryndarynyń bazasynda, sondaı-aq ınnovasııalyq klasterler aıasynda quzyrettilik ortalyqtaryn damytý máselelerine toqtaldy.
Prezıdent IT-startaptar halyqaralyq tehnoparkiniń jańa tehnologııalardy ázirleý men olardy engizý máselesinde basty ról atqaratynyn aıtty.
«Elimizdiń qarjy sektory ozyq tehnologııalardy meılinshe sergek sezinetin sala bolǵandyqtan, sıfrlandyrýǵa qatysty sheshimderdi keńinen qoldana bastady. Ol aldaǵy ýaqytta da osy úderistiń basynda bolýy kerek. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń aldynda jańa qarjylyq tehnologııalar men quraldardy damytý mindeti tur», dedi Elbasy. Belgilengen mindetterdi sheship, ǵylymı zertteýler men ázirlemelerdi yntalandyrý úshin normatıvtik quqyqtyq bazany jetildirýdi tapsyrdy.
Memleket basshysy bolashaqtaǵy jahandyq syn-tegeýrinder men tehnologııalyq trendterdi zertteý qajettigine nazar aýdardy. Jıynda aıtylǵan máselelerdiń barlyǵy elimizdiń Úshinshi jańǵyrýy aıasyndaǵy mańyzdy mindetter bolyp sanalatynyn, Úkimettiń olardy memlekettik baǵdarlamada eskerýi qajettigin aıtty.
«Prezıdent janynan arnaıy komıssııa qurý qajet. Jumys organy Premer-Mınıstr men onyń Keńsesi bolady. Baǵdarlamany eskertpelerdi qaperge ala otyryp sońyna deıin aıaqtańdar, ony naqtylańdar jáne iske kóshińder. Jyldyń sońyna deıin sizderge ýaqyt beriledi. Kelesi jyldyń 1 qańtarynan jeke ózim aı saıyn baqylaýǵa alatyn bolamyn», dedi Nursultan Nazarbaev. Sondaı-aq Elbasy ortaq máselelerdi sheshý úshin Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa aıasynda arnaýly komıssııa qurý kerektigin aıtty.
Jıynda elimizde sıfrlandyrý baǵytynda qolǵa alynǵan sharalar jóninde Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev, sondaı-aq Qazaqstanda qyzmet etip júrgen birqatar sheteldik mamandar, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne ınnovasııalar salasyndaǵy sarapshylar baıandama jasady.
Úkimet basshysy «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy jobasyn tanystyryp, onyń negizgi basymdyqtaryna toqtaldy. «Baǵdarlamany daıarlaý kezinde Úkimet tarapynan Qazaqstan ekonomıkasy úshin sıfrly dáýirdiń qamtyp otyrǵan jahandyq syn-qaterleri men múmkindikteri eskerildi. Osyǵan baılanysty eki baǵyt aıqyndaldy. Birinshiden, sıfrlandyrý prosesiniń turaqtylyǵy úshin ınnovasııalyq damýdyń uzaq merzimdi ınstıtýttaryn qurý bolsa, ekinshiden, naqty sektordaǵy belgilengen jobalardan turatyn baǵdarlamanyń pragmatıkalyq bastalýyn qamtamasyz etý kózdelgen», dep atap ótti B.Saǵyntaev. Bul rette Qazaqstan Úkimetiniń 9 bazalyq salada údemeli sıfrlandyrýdyń strategııasyna erekshe mán berip otyrǵanyna da nazar aýdaryldy. Máselen, energetıka men shıkizatqa, agroónerkásiptik keshenge, ónerkásip, logıstıka men aqparattyq tehnologııalarǵa aıryqsha ekpin qoıylǵan. «Osy arqyly biz aldymyzǵa qoıǵan eki maqsat-mindetti sheshemiz. Birinshiden, eldiń flagmandyq salalarynyń tehnologııalyq jańǵyrýy úshin tyń serpin beriledi. Ekinshiden, eńbek ónimdiliginiń aýqymdy ósimine qajetti jaǵdaı qalyptasady. Atap aıtqanda, baǵdarlamanyń basty maqsattary aıqyndaldy. 2025 jylǵa qaraı Qazaqstan sıfrly básekege qabilettiliktiń halyqaralyq reıtınginde 30-shy oryndy ıelenýi tıis. Bul óz kezeginde strategııalyq mańyzdy kórsetkishke jetýge múmkindik beredi, ıaǵnı jyl saıyn ekonomıka ósiminiń úshten birin sıfrly ekonomıkanyń esebinen qurýǵa jol ashady», dedi Úkimet basshysy. Premer-Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, sıfrly transformasııa baǵdarlamasynda tórt negizgi baǵyt qamtylǵan. Osy turǵyda ekonomıkanyń bazalyq salalaryn sıfrlandyrý, mobıldi memleketti damytý, kreatıvti qoǵamdy jetildirý, eldiń sıfrly transformasııasyna qajetti jańa ınfraqurylymdy qurý eskerilip otyr. B.Saǵyntaev sonymen qatar, Úkimet sıfrly damý baǵytyndaǵy saıasatty únemi jetildirip, álemdik ózekti trendterge baılanysty baǵdarlamany jańa jobalarmen tolyqtyryp otyrǵanyn jetkizdi.
Úkimet basshysynyń málimetinshe, búginde Qazaqstannyń 77 paıyz eresek turǵyndary bazalyq sıfrly saýattylyqty ıgergen jáne ınternetke qol jetkizip otyr. Bul kórsetkish aldaǵy ýaqytta arta túspek. Memlekettiń barlyq óńirlerin ınternetpen qamtamasyz etý sıfrly ekonomıkanyń kóptegen sektorlaryn údemeli damytýǵa jaǵdaı jasaıdy. Olardyń ishinde eń mańyzdylardyń biri retinde qashyqtyqtan bilim berý, telemedısına, medısınadaǵy jasandy ıntellekt, elektrondy saýda baǵyttary eskerilgen. Premer-Mınıstr bul baǵyttardyń qazirgi zamanǵy álemde qarqyndy ósip kele jatqanyn atap ótti. «Máselen, sońǵy 10 jylda Qytaıda elektrondy saýda kólemi 100 esege artty. Atap aıtqanda, elde ınternetpen tolyqtaı qamtýdyń nátıjesinde úkimetke osy qyzmettik sektorlardyń áleýetin keńinen ashýǵa múmkindik berdi», dedi B.Saǵyntaev. Onyń paıymynsha, elimizdegi aqparattyq tehnologııalarǵa «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy tyń serpin beredi. Bul sheshimder elektrondy úkimetke jáne kıberqaýipsizdikke qatysty bolady. Baǵdarlama basymdyqtarynyń biri qoǵam ómirindegi barlyq salalarǵa sıfrly qyzmetti keńinen engizýge negizdelgen. «Qazaqstan Úkimeti sıfrly qoǵamnyń ótpeli júıesin qurýdy josparlap otyr, ıaǵnı ol tutynýshyǵa qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatyn kózdeıdi. Ǵalamshardaǵy sıfrly megarender elderdiń aldyna ozyq tehnologııalardy qandaı tártippen engizý jaıyndaǵy máseleni qoıyp otyr. О́z kezeginde durys tańdaý jasaǵan memleketter úlken maqsattardy sheshýdiń jańa salalary men ádisteriniń múmkindigine ıe bolady», dedi Premer-Mınıstr. Osy oraıda Úkimet basshysy Qazaqstanda naqty retteýshi sheshimder arqyly bolashaq ekonomıkasynyń jańa sektorlaryn qurýda zor múmkindik bar ekenin aıtty.
Lebizder legi
Randıp SÝDAN,
Dúnıejúzilik banktiń AKT sektory boıynsha basshysy:
– Qazaqstan uzaq ýaqyt boıy jetekshilik kórsetkishterdi ıelenip keledi. Búgin sizderdiń Prezıdentterińiz óte mańyzdy máselege nazar aýdardy. Qazaqstan qolǵa alǵan baǵdarlamada naqty tapsyrmalar belgilengen. Munyń bári jahandyq básekege qajetti zamanaýı talaptar. Innovasııa ıgiligin ıgerýge barlyq álem elderi umtylýy tıisti. Biraq, tehnologııa tynymsyz, jyljymaly aǵyn. Oǵan kimniń qalaı ilesetini elderdiń mańyzdy tektikterdi qalaı tıimdi paıdalanyp, qandaı sheshimder qabyldaǵanyna da baılanysty. Bul turǵyda, Qazaqstan kóptegen kórshi elderge qaraǵanda kóshilgeri qadamdar jasap otyr. Árıne kózdegen mejege qol jetkizý úshin biraz ýaqyt kerek. Tynymsyz eńbek etý qajet. Sondaı-aq bul iske barlyǵymyz birigip atsalysýǵa tıispiz. Memleketter kúsh biriktirgen jaǵdaıda joǵary jetistikterge jete alady.
Nıkolaı NIKIFOROV,
Reseıdiń baılanys jáne buqaralyq kommýnıkasııalar mınıstri:
– Menińshe, Reseı men Qazaqstan sıfrly tehnologııalardy birlesip damytýy qajet. Búginde tehnologııalardy syrttan jaı ákelip qoıýmen shektelmeý kerek. Odan da tereń boılaǵanymyz jón. Sonyń barlyǵyn ózimiz damytyp, sıfrly ekonomıkany kúsheıtýimiz kerek. Búgingi múmkindikti paıdalanyp, osy saladaǵy jumysty birlesip júrgizýge shaqyramyn. Árıne ol úshin ýnıversıtetterdiń yntymaqtastyǵy qajet, birlesken zertteýlerdi júrgizý kerek. Sıfrly ekonomıkany damyta otyryp, osy saladaǵy tehnologııalardy damytýymyz da asa mańyzdy. Qazaqstan men Reseı bireýdiń tehnologııasyn paıdalana bermeı, osy salada kóshbasshy memleketterge aınalsa, eki eldiń ekonomıkalary kóteriledi, halyqtyń ál-aýqaty ósedi. Odan bárimiz utamyz, barlyq Eýrazııa ekonomıkasy utady.
Amr SALEM,
«Aqyldy» qalalardyń ǵalamdyq bıznesi kompanııasynyń bas dırektory:
– Qazaqstannyń sıfrly tehnologııalardy damytýǵa baǵyttalǵan ustanymy óte durys. Bastysy, barlyq memlekettik organdardy bir-birimen biriktiretin ortaq alań jasaý kerek. Jáne olar jasaǵan memlekettik qyzmetter usynylatyn biryńǵaı platforma qurý mańyzdy. Bul uzaq merzimge baǵyttalǵan, únemi jańa ınnovasııalarmen jetildirilip otyratyn baǵdarlama. Qazirdiń ózinde Qazaqstannyń birqatar qalalarynda «aqyldy» sheshimder qolǵa alynǵanyn kórip otyrmyz. Al búgingi basqosýda keshendi tapsyrmalarǵa basa nazar aýdarylýy, kún tártibindegi máselelerdiń keń aýqymy, talqylaýǵa sheteldik mamandardyń tartylýy, álemdik tárjirıbelerdiń eskerilýi eldiń sıfrly tehnologııa baǵytyndaǵy zor umtylýshylyǵyn bildiredi. Biz bul rette Qazaqstandy barynsha qoldaımyz.
Dáýren ABAEV,
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri:
– Shara barysynda baǵdarlamanyń aldyn ala tanystyrylymy ótti. Memleket basshysy barlyq usynystardy eskere otyryp, ony pysyqtaýdy tapsyrdy. Atap aıtqanda, biz qazirgi kezde aýqymdy sıfrlyq ózgeristerge qadam basqaly turǵanymyzǵa eshkim de kúmándanbaıdy. Eger de osy úderisten qalmasaq, onda osyndaı baǵdarlamany qabyldaǵan 15 eldiń qatarynda bolamyz. Bul óz kezeginde memleketke qajetti sharalardy úılestirýge, jeke bızneske kómektesýge, sıfrlandyrý baǵytyn kúsheıtýge kómektesedi. Al sıfrlandyrý qandaı nátıje beretinin ózderińiz jaqsy bilesizder, ıaǵnı bul baǵytta ashyqtyq, barlyq shyǵyndardy ońtaılandyrý, rásimderdi jedeldetý, qaýipsizdik sekildi negizgi qajettilikter qamtamasyz etiledi. Elimizdiń sıfrlyq saıasatyn júzege asyrýǵa barlyq salalar ózderiniń úlesin qosatynyna senimdimin.
Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz
qyzmetinen alyndy
