Jıyndy ashqan Ulttyq ınternet assosıasııasynyń tóraǵasy Serikqazy Kákibalanov dóńgelek ústelge qoldaý bildirgen Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligine jáne soǵan qarasty Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵyna, sondaı-aq talqylaý alańyn usynyp, aqparattyq súıemeldeý jasaǵan «Egemen Qazaqstan» gazetine alǵysyn bildirip, qarastyrylyp otyrǵan máseleniń ózektiligine toqtaldy.
Dóńgelek ústel barysynda Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi Azamattyq qoǵam isteri jónindegi komıteti basqarma basshysy Baqdáýlet Sarıev quzyrly mekemeniń atqaryp jatqan sharalaryn sóz etti.
«Búgingi tańda bizdiń mınıstrlik tarapynan kommersııalyq emes uıymdardyń máseleleri boıynsha zańnamalyq aktilerge ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilip jatyr. Atalǵan ózgerister úkimettik emes áleýmettik jobalardy júzege asyrýda ashyqtyq pen qoljetimdilik qaǵıdalaryn engizip, jobanyń tıimdiligi men halyqqa qyzmet sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan,» dedi B. Sarıev.
Alqaly jıynda sóz alǵan «Egemen Qazaqstan» AQ Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli aqparat ókilderiniń qoǵamdaǵy atqaratyn rólin jan-jaqty ashyp berdi.
«Medıa salasyn bekerden-beker tórtinshi bılik dep atamaıdy. Buqar jyraýlar hanǵa qara halyqtyń muń-muqtajyn jetkizip otyrǵan, búginde ol qyzmetti BAQ atqaryp otyr. «Egemen gazetiniń» de negizgi ustanymy osyǵan saıady. Bizdiń mindet bıliktiń baǵytyn halyqqa habarlaýmen shektelmeı, halyqtyń sózin bılikke jetkizý. Sondyqtan, eldiń nazaryn aýdaryp, qoǵamdy alańdatqan taqyryptar men qordalanǵan máselelerdi birinshi betten bere bastadyq», – degen D.Qydyráli «Egemen Qazaqstan» gazetiniń quqyq buzýshylyqqa qatysty kótergen taqyryptaryna toqtalyp, basylymnyń osy baǵyttaǵy tájirıbelerimen bólisti.
D.Qydyráli gazettiń ózinde quqyq buzýshylyqqa jol bermeý máseleleri jiti qadaǵalanatynyn málimdedi. Mysaly, redaksııaǵa kelip túsken oqyrman hattary jarııalanbastan buryn jan-jaqty zertteý júrgizilip, onyń qanshalyqty ras-ótirigi anyqtalady. Keıbireýler buqaralyq aqparat quraldaryn bopsalaý maqsatynda paıdalanyp, domalaq aryz jazýy yqtımal. Alda-jalda bul másele jiti tekserilmese, onyń qoǵamǵa tıgizer zııany mol. Sonymen bir mezgilde buqaralyq aqparat quraldary arzan sensasııa qýmaı, qoǵamdyq ómirge qajetti salalarǵa kóńil bólýi tıis.
«Internettegi 7 jańalyqtyń altaýy negatıvke toly. Munyń ózi quqyq buzýshylyq. О́ıtkeni, sosıologııada jaman aqparattardyń kóp bolýy adam júıkesine keri áserin tıgizetini málim. Sonymen qatar, zábir kórgen balalardyń aty-jónin, jaı-kúıin ınternetke jarııalap jibertin jaǵdaılar kezdesedi. Taıaqtyń ekinshi ushy bar ekenin eskermegender sol balanyń bolashaǵyna, ata-anasyna túsiretin salmaǵyn elep-eskere bermeıdi», – dedi D.Qydyráli.
Sondaı-aq BAQ-tyń qoǵamǵa tıgizetin alǵashqy effekt áseri degen bar. Taqyrybyn aıqaılatyp jarııalaǵan ótirik aqparat qoǵamda teris pikir qalyptastyrady. Al sol aqparattyń jalǵandyǵy málim bolǵanda bastapqy jańalyqty oqyǵandar onyń ótirik ekeninen beıhabar qalady. Sondyqtan, jýrnalıster eń áýeli ózderine artylar jaýapkershilik júgin sezinýi tıis dep esepteıdi gazet basshysy.
Dóńgelek ústel barysynda qatysýshylar da óz pikirimen bólisti. Belgili bloger Arshat Oraz qoǵamdaǵy quqyq buzýshylyqqa múldem tózbeýshilikti qalyptastyrýdaǵy blogerlerdiń róli týraly sóz etti. Ol «bloger» degen uǵymnyń ózi ózgerip ketkenine nazar aýdardy.
«Men eki jaıtty kótergim kelip otyr. Birinshisi – másele kóterilgende kóbine jalǵan nemese burmalanǵan aqparattar tarap jatady. Onyń sońy arandatýshylyqqa aparady. Sondyqtan, aqparattyń ara-jigin ajyratyp alý kerek. Ekinshisi – bopsalaýshy toptar. Olardyń kameraǵa túsiretin arnaıy jigitteri, joǵary deńgeıli tehnıkalary bar. Qoǵamda ózekti másele kótergen sekildi bolyp, túımedeı nárseni túıedeı etip jarııalaıdy. Nemese sol arqyly jergilikti organdardan belgili bir kólemde aqsha talap etedi. Mine, osy kezde blogerler birinshi bolyp aqparattyń rastyǵyna nazar aýdaryp, shyndyqty jarııalaýy kerek», – dedi Arshat Oraz.
Jıynda belgili jýrnalıst ári bloger Amangeldi Qurmet quqyq buzýshylyqtyń joıylýyna tilshilerdiń qanshalyqty úles qosyp júrgenin sóz etti. Ol bul máselede jýrnalıst pen qoǵamnyń rólin aıtqandy jón kórdi. Qazirgi ortada áli joıyla qoı maǵan taptaýryndardyń baryn aıtty. Máselen, quqyq buzýshylyqty polıseıge jetkizgen adam «stýkach» sanalady. Bul turǵyda ol quqyq buzýshylyqqa tózbeýdi qalyptastyrý úshin memlekettiń jáne halyqtyń óz áreketi baryn kóldeneń tartty.
О́z kezeginde sóz alǵan bloger Syrym Ábdirahmanov elimizdiń shet aımaqtarynda taqyrypqa qatysty kóptegen máselelerdiń kenjelep qalǵanyn aıtty. Bul tusta blogerler de halyqtyń muń-muqtajyn bılikke der kezinde jetkizip otyrýy kerektigin aıtady S.Ábdirahmanov.
Belgili jýrnalıst Qanat Áýesbaı quqyq buzbaýshylyqty qalyptastyrýda eń úlken róldi zań atqaratynyna toqtaldy. Onyń sózine súıensek, elimizde jekemenshik, naqty bir múddege qurylǵan, arandatýshylyqqa aparatyn aqparat quraldary kóp. Sonyń saldarynan jurt arasyn da tilshiler jaıynda keraǵar pikir qalyptasady.
«Búginde aqparat quralyn tirkeý asa qıyndyq týdyrmaıdy. Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligine arnaıy qujattaryńdy tapsyrsań, tirkelip alýǵa bolady. Esesine erteń osyndaı «jartylaı jumys isteıtin» saıttar jalǵan aqparatty taratyp jiberedi. О́z kezeginde muny reıtıngi joǵary basylymdar silteme arqyly jarııalap, jurtty dúrliktirip qoıady. Istiń aq-qarasy anyqtalǵannan keıin sózdiń sońy jýrnalısterge kelip tıedi», – dedi Qanat Áýesbaı.
Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi men Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń uıytqy bolýymen uıymdastyrylǵan alqaly májiliste Ulttyq ınternet assosıasııasynyń basshysy Serikqazy Kákibalanov osy máselege qatysty «Núkte.kz» saıtynyń ashylǵanyn málimdedi. Is-sharaǵa jınalǵan qaýym kóterilgen máseleniń mańyzdylyǵyn erekshe atap ótti.
