Qazaqstan • 22 Qyrkúıek, 2017

Rýhanı táýelsizdikke jetkizetin qadam

422 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jyl sońyna deıin talqylanatyn, jurt talqysynan ótken soń ǵana qabyldanýǵa tıis qazaq jazýynyń latyn grafıkasyna negizdelgen nusqasy jaıly pikir almasý bastalyp ketti. 

Rýhanı táýelsizdikke jetkizetin qadam

Álipbı aýystyrý úshin jańa árip oılap tabýdyń qajeti joq. Qazaq tiline tán dybystar kompıýterdiń pernetaqtasynda ornalasqan klassıkalyq latyn grafıkasyna ábden laıyq. Jýyrda Sh.Shaıahmetov atyndaǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq koordınasııalyq-ádistemelik ortalyǵy osyndaı úlgidegi 25 áripti jańa álipbıdi parlamenttik tyńdaýǵa usynǵany, onyń qoǵamda qyzý talqylanyp jatqany aıan. Ásirese, álipbı quramyndaǵy qosarlanǵan daýysty dıftongtar jaıly kózqaras árqıly. Usynylǵan jańa grafıkaǵa qatysty jıynnyń biri Taldyqorǵandaǵy Til saraıynda ótti.

«Latyn álipbıi: jańǵyrý jazýdan bastalady» degen taqyryppen ótken jıynnyń uıymdastyrýshysy Oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarma. Assambleıa men túrli uıym músheleri, mekeme qyzmetkerleri, óńirdiń zııaly qaýym ókilderi qatysqan keńeste Oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarma basshysy Aıdar Bashbaev el damýy úshin usynylyp jatqan uly ıdeıalardy tek túsinýmen shektelmeı, olardyń iske asýyna belsene atsalysý qajettigin aıtty.

Al oblystyq «Jetisý» gazeti bas redak­tory­nyń orynbasary Núsipbaı Ábdirahymnyń aıtýynsha «Kez kelgen bastamanyń sátti jú­zege asýy úshin oǵan qoǵam tarapynan su­ranys bolýy kerek. Al latyn qarpine kó­shýge qatysty másele qoǵam tarapynan zor qoldaýǵa ıe. О́zderińiz jaqsy bilesizder, halqymyzdyń álipbıi birneshe ret ózgerdi. Kóne túrki tańbasyn bylaı qoıyp, qazaqtar on eki ǵasyr boıy arab jazýyn paıdalanyp keldi. Tarıhymyzdyń qanshama bóligi, úlken qatpary arab jazýymen jazylǵan edi. Keıin A.Baıtursynulynyń reformasy negizinde tóte jazýǵa kóshtik. Tóte jazýdan keıin az ýaqyt latyn álipbıi qoldanylyp, birden kırıllısaǵa aýystyq». Sonymen birge álipbıdiń jıi aýysýy jas urpaqtyń ótkenin tanýǵa kedergi keltiretinin, arab pen kırıll tańbasynda qalyp qoıǵan qazaq tarıhyn qaıta qotarý qıyndyq týǵyzbaı qoımaıdy. Soǵan qaramastan halyqtyń 95 paıyzy latyn álipbıine kóshýge daıyn ekenin de atap ótti.

Obly styq Qazaqstan halqy Assam­bleıa­synyń hatshylyq meńgerýshisi Ǵabıt Tur­syn­baıuly latyn álipbıine kóshý ult úshin qa­jetti bastamanyń biri bolyp tabylatynyn, Parlamenttegi alqaly jıynda aıtylǵan utym­dy oılar men usynystar el úshin jasalyp jat­qan ıgi qadam ekendigin tilge tıek etip, bul jumys­ty tııanaqtylyqpen, jaýapkershilikpen júrgi­zý kerektigin alǵa tartty. Jıynda sóıle­gen ózge qatysýshylardyń basym kópshiligi usynylǵan nusqany qoldaıtynyn jetkizdi.

Almas NÚSIP,
«Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar