90-jyldardyń qıyndyǵyn bastan ótkerip, tar zamanda talaı jarys uıymdastyrǵan Dúnıejúzilik qazaq kúresi qaýymdastyǵy FILA-ǵa múshe bolǵanyna 18 jyl boldy. 7 ret Álem chempıonatyn, 11 ret Azııa birinshiligin ótkizgen. Qazaqtyń tól kúresin damytyp, qoldan kelgenshe qyzmet etip keldi. Alaıda, «Qazaqstan barysy» jobasy paıda bolǵaly beri bul federasııanyń basyna qara bult úıirildi. Arman Shoraev bastaǵan jigitter «Eýrazııa barysy», «Álem barysy» sekildi iri jobalardy júzege asyryp, Dúnıejúzilik qaýymdastyq shet qala bastady. Sátti ótken jobalardan soń, Arman Shoraev pen Sársen Quranbek bastaǵan tulǵalar halyqaralyq qazaq kúresi qaýymdastyǵyn qurdy. Bir qazaq kúresinen elimizde osylaısha eki qaýymdastyq paıda boldy.
Qarapaıym kórermenge, qazaq kúresiniń jankúıerine bul másele áli de túsiniksiz. Alǵashqyda «Qazaqstan barysy» jobasy qaýymdastyq quramyna alynyp, olar Dúnıejúzilik qazaq kúresiniń aıasynda ótýi múmkin bolǵan. Alaıda, Serik Tókeev basqaratyn uıymǵa jańadan paıda bolǵan jobalar kirige qoımady.
Árıne, bul eki qaýymdastyqtyń da kemshiligi men artyqshylyqtary joq emes. Ekeýi de qazaq kúresiniń damýyna at salysyp júr. Halyqaralyq kúres qaýymdastyǵy «Qazaqstan barysynyń» arqasynda alys-jaqyn elderge meılinshe tól kúresimizdi tanystyrdy. Sheteldik telearnalarǵa tikeleı kórsetilimder jasalyp, eldiń bári taǵatsyzdana kútetin kúres merekesine aınaldy. Al Dúnıejúzilik kúres qaýymdastyǵy bolsa, Afrıka men Eýropa elderine baryp, qazaq kúresinen jarystar uıymdastyryp, qazaq kúresin Ashǵabadta ótken jabyq keshenderdegi Azııa oıyndarynyń qataryna qosty. Ústimizdegi jyly qazan aıynda Belarýs astanasy Mınskide álem chempıonatyn ótkizdi. Al kúni keshe qazan aıynyń 28-29-nda Astanada ótken jahandyq jarysqa Halyqaralyq qazaq kúresi qaýymdastyǵy uıytqy boldy.
Aqyn ORDABAI, Dúnıejúzilik qazaq kúresi qaýymdastyǵynyń baspasóz qyzmetkeri:
– Serik Adamuly Tókeev bastaǵan qaýymdastyq qanshama jyldar boıy qyzmet etip keledi. Álem birinshilikteri men Azııa chempıonattaryn úzdiksiz uıymdastyryp júr. Memleketten bir tıyn qarjy da almadyq. Ár oblystaǵy demeýshilerge baryp qolqa saldyq, áıteýir jarystardy ótkizdik. Endi mine, aıaq astynan halyqaralyq qaýymdastyq bizdiń eńbegimizdi joqqa shyǵarǵysy keledi. Tipti, balýandardyń barlyǵyna hat jazyp Dúnıejúzilik qaýymdastyqtyń jarystaryna qatysatyn bolsańdar, bizdiń quramadan shyǵasyńdar dep qorqytady eken...
Aıbek Nuǵymarov, balýan:
– Men eń aldymen sportshymyn. Eki federasııanyń bir-birimen ne bólise almaı júrgeninde sharýam joq. Joǵarydaǵy basshylar ózderi bir sheshimge kelip, kimdiki durys, kimdiki qate ekenin anyqtap alady. Balýandar da osyǵan oraı ekige bólinip ketipti degen áńgime joq. Bizge jaǵdaı jasalynyp, jarystar uıymdastyrylyp tursa boldy. Basqa sharýalarǵa bas qatyrýǵa ýaqyt joq. Jattyǵýlarymyz bastan asady.
Eki kúres qaýymdastyǵynyń arajigi ashylyp, jaqyn arada bir bitimge kelýi tıis. Jankúıer qaýymǵa qos qaýymdastyqtyń birigip, bir tý astynda jarys uıymdastyrǵany durys bolar edi. Áıtpese, qosarlanǵan qaýymdastyq qyzmeti baıandy bola qoımasy anyq.
Al elordadaǵy «Barys Arena» sport kesheninde ótken Álem birinshiligine 40 memleketten 166 balýan kelip qatysty. Qazaqstan quramasy 6 altyn, 1 qola medal enshilep jalpykomandalyq beıresmı esepte birinshi orynǵa ıe boldy. Al túıe balýandar arasyndaǵy tartysta grýzııalyq Gýga Kıbordzaııdze jeńiske jetti. Fınalda ol Aıbat Seıtendi shırek fınalda súrindirgen tájik Dadahon Qurbanalıevti jeńdi.
Ermuhamed MÁÝLEN,
«Egemen Qazaqstan»
