– Kelesi jyldyń aqpan aıynda Qazaqstan men Iordanııa arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastyń 25 jyldyǵyn atap ótemiz. Shırek ǵasyrda elderimizdiń túrli saladaǵy baılanystary qarqyndy damyp, tyǵyz ári senimdi saıası dıalog ornady. Bul Korol Abdallanyń Qazaqstanǵa degen ystyq yqylasynyń arqasynda júzege asqanyn erekshe atap ótkim keledi, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev Qazaqstan men Iordanııa arasyndaǵy barlyq baǵyttaǵy memleketaralyq yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa nıetti ekenimizdi aıtty.
Sondaı-aq, brıfıng barysynda Qazaqstan Prezıdenti halyqaralyq saladaǵy ekijaqty ózara is-qımyl máselelerine toqtaldy.
– Kóptegen halyqaralyq jáne óńirlik máseleler boıynsha ustanymdarymyz uqsas. Iordanııa halyqaralyq qoǵamdastyqta joǵary bedelge ıe bolyp, laıyqty qurmetke bólendi. Sonyń arqasynda bul el Taıaý Shyǵysta beıbitshilik pen qaýipsizdik ornatý jolynda mańyzdy ról atqaryp keledi. Mysaly, Iordanııa 1 mıllıon 300 myń sırııalyq bosqyndy qabyldap, Palestına men Izraıl arasyndaǵy túıtkilderdiń beıbit jolmen sheshilýine úles qosqanyn atap ótýge bolady, – dedi Memleket basshysy.
Budan bólek, Nursultan Nazarbaev Iordanııa tarapyna Astanada ótken halyqaralyq «EKSPO-2017» mamandandyrylǵan kórmesi men Islam yntymaqtastyǵy uıymynyń Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi birinshi sammıtine belsendi qatysqany úshin rızashylyq bildirdi.
Sonymen birge, Qazaqstan Prezıdenti Korol II Abdallamen ótkizgen ekijaqty kezdesýdiń qorytyndylary týraly aıtty. Onyń barysynda eki el basshylary memleketaralyq qarym-qatynastyń, halyqaralyq jáne óńirlik kún tártibiniń ózekti máselelerin talqylady.
– Atap aıtqanda, Sırııadaǵy shıelenis, Iraktaǵy jaǵdaı, Qatar tóńiregindegi daǵdarys jáne basqa problemalar týraly oı bólistik. Sırııa daǵdarysy – qazirgi ýaqyttaǵy eń iri shıelenistiń biri. Qazaqstan bul qaqtyǵysty sheshýge baǵyttalǵan barlyq bastamalardy qoldaıdy. Astanadaǵy kelissózder nátıjesinde Sırııadaǵy zorlyq-zombylyq aıtarlyqtaı azaıyp, jergilikti halyqtyń beıbit ómirge oralýyna múmkindik týdy, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy Iordanııanyń Astana prosesindegi rólin erekshe atap ótip, onyń baqylaýshy el retinde Sırııadaǵy ahýaldy turaqtandyrýǵa zor úles qosyp otyrǵanyn aıtty.
Sondaı-aq, Qazaqstan Prezıdenti eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq qarym-qatynastardyń damý barysyna toqtaldy.
– Tasymaldaý baǵasy eksport jáne ımport operasııalaryna áser etip otyr. Soǵan oraı, tıimdi kólik-logıstıka arnalaryn jetildirýdiń mańyzdylyǵyn atap óttik. Biz Qazaqstan-Túrikmenstan-Iran jáne Ázerbaıjan-Grýzııa-Túrkııa baǵyttary boıynsha ashylǵan temir joldy paıdalaný múmkindigin qarastyrdyq, – dedi Memleket basshysy.Qazaqstan Prezıdenti kelissózder qorytyndysy boıynsha taraptar ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári damytý jolynda birqatar mańyzdy baǵyttardy aıqyndaǵanyn atap ótti.
– Qarym-qatynasymyzdy nyǵaıtý úshin aýyl sharýashylyǵy salasynyń áleýeti zor ekeni aıtyldy. Mysaly, Qazaqstan Iordanııaǵa aýyl sharýashylyǵy men mal ónimderin jetkizse, Iordanııa qys jáne kóktem aılarynda bizdiń elge kókónis pen jemis eksporttaı alady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy Iordanııanyń «Hıkma» kompanııasy Almaty qalasynda farmasevtıka zaýytyn salýdy josparlap otyrǵanyn aıtyp, energetıka jáne áskerı-tehnıka salasyndaǵy yntymaqtastyq aıasyn keńeıtý máselelerine toqtaldy.
– Iordanııanyń balamaly energııa kózderin damytýǵa múddeli ekenin eskerip, osy salada seriktestik qarym-qatynas ornatý múmkindigin qarastyrdyq. Búginde áskerı jáne áskerı-tehnıkalyq salalarda yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýdyń alǵysharttary bar. Osy baǵyttaǵy ózara baılanystardy odan ári jalǵastyrý arnaıy úkimetaralyq komıssııaǵa júkteldi, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Budan bólek, Memleket basshysy eki eldiń arnaýly qyzmetteri aldaǵy ýaqytta halyqaralyq terrorızm men dinı ekstremızmge qarsy kúres júrgizý maqsatynda birlesip jumys atqaratynyn aıtty.
II Abdalla qonaqjaılyq kórsetkeni úshin Qazaqstan Prezıdentine taǵy da alǵys aıtyp, búgin tapsyrylǵan marapat barsha Iordanııa halqynyń eńbegine berilgen baǵa ekenin atap ótti.
– Bul marapattyń ataýy men úshin óte mańyzdy. О́zekti halyqaralyq syn-qaterlerdi eńserý máselesi boıynsha Qazaqstannyń jahandyq ustanymy bar. Qazaqstan – jahandyq yntymaqtastyqtyń kóshbasshysy, – dedi Iordanııa Koroli.
Iordanııa Koroli II Abdalla Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyzdaný men jahandyq beıbitshilikti saqtaý jolynda atqaryp otyrǵan sharalaryna nazar aýdardy.
Budan bólek, Iordanııa Koroli Astanada Sırııa máselesi boıynsha ótip jatqan kelissózderdiń nátıjelerine toqtalyp, Qazaqstannyń álemdik terrorızmmen jáne dinı ekstremızmmen kúres júrgizýge barynsha kúsh salyp otyrǵanyn aıtty.
Sońynda II Abdalla eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń nyǵaıa túsip, budan da joǵary deńgeıge jetetinine senim bildirdi.
Iordanııa Koroli II Abdallanyń Qazaqstan Respýblıkasyna resmı saparynyń qorytyndysy boıynsha mynadaı qujattarǵa qol qoıyldy:
– Qazaqstan Respýblıkasy men Iordanııa Hashımıttik Koroldigi arasyndaǵy Adamdardy ustap berý týraly kelisim;
– Qazaqstan Respýblıkasy men Iordanııa Hashımıttik Koroldigi arasyndaǵy Sottalǵan adamdardy berý týraly kelisim;
– Qazaqstan Respýblıkasy men Iordanııa Hashımıttik Koroldigi arasyndaǵy Qylmystyq ister boıynsha ózara kómek kórsetý týraly kelisim;
– Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Iordanııa Hashımıttik Koroldiginiń Úkimeti arasyndaǵy Azamattyq qorǵanys, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
– Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Iordanııa Hashımıttik Koroldiginiń Úkimeti arasyndaǵy Terrorızmge, uıymdasqan qylmysqa, esirtki quraldyrynyń, psıhotroptyq zattardyń, olardyń prekýrsorlarynyń zańsyz aınalymyna jáne qylmystyń ózge de túrlerine qarsy kúres salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim.
