Túzetýler elimizdiń 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan makroekonomıkalyq kórsetkishter boljamynyń ózgerýine jáne jyl basynan bastap salyqtyq túsimder qarqynyn naqtylaýǵa baılanysty ázirlengen bolatyn.
Zań jobasy Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýynyń mindetterin iske asyrýdy jalǵastyrýǵa, memleket qabyldanǵan mindettemelerdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Elimizdiń ekonomıka salasyndaǵy 9 aıdaǵy damý qorytyndylary men álemdik ekonomıkanyń aǵymdaǵy ahýalyn esepke ala otyryp, 2017 jylǵa arnalǵan makroekonomıkalyq kórsetkishter boljamy naqtylandy. Aǵymdaǵy jyldyń basynan bastap ekonomıkalyq belsendiliktiń jaqsarýyna baılanysty JIО́ naqty ósimi 2,5 paıyzdan 3,4 paıyzǵa deıin ulǵaıý jaǵyna qaraı qaıta qaraldy.
Ulttyq Banktiń boljamy boıynsha ınflıasııa bekitilgen 6,0-8,0 paıyz aralyǵynda boljanyp otyr. 2017 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet kiristeriniń naqtylanǵan boljamy (transfertter túsimderinsiz) 4 952,8 mlrd. teńge somasynda aıqyndaldy nemese 60,8 mlrd. teńgege ulǵaıdy. 2017 jylǵa arnalǵan transfertterdiń túsimderi 4,9 mlrd. teńgege ulǵaıa otyryp, jalpy somasy 4 656,3 mlrd. teńge kózdelýde.
2017 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet shyǵystary naqtylanǵan bıýdjetpen salystyrǵanda 1,0 mlrd. teńgege ulǵaıa otyryp, 11 177,4 mlrd. teńge somasynda kózdeledi.
Bıýdjettiń shyǵys bóligi boıynsha ózgerister: 1) Memleket basshysynyń tapsyrmalary men memlekettiń halyqaralyq mindettemelerin iske asyrýǵa; 2)Ulttyq qordan beriletin nysanaly transfert esebinen júzege asyrylatyn is-sharalar aıasynda shyǵystardy qaıta baǵyttaýǵa; 3) basqa jobalar men baǵdarlamalar aıasynda shyǵystardy qaıta baǵyttaýǵa arnalǵan.
2017 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet tapshylyǵy 62,0 mlrd. teńgege azaıtyldy jáne 1 485,9 mlrd. teńgeni nemese JIО́ baǵamynyń
2,9 paıyzyn quraıdy.
Basty qarjy qujatyna túzetýler engizý jan-jaqty talqylandy. Senatorlar: M.Taǵymov, D.Ádilbekov, T.Musabaev, E.Sultanov, S.Bekturǵanov, B.Elamanov, V.Volkov, B.Shelpekov, D.Káletaev bıýdjet salasyn jetildirý, memlekettik aktıvterdi basqarýdy jaqsartý, salyqtyq ákimshilendirýdiń tıimdiligin arttyrý, memlekettik-jeke menshik áriptestikti damytý, ınvestısııa tartý, memlekettik qarajat esebinen bank sektorynyń ahýalyn jaqsartý máselelerin kóterdi.
Senator Erbolat Muqaev Ulttyq Banktiń nazaryn bank sektorynyń turaqtylyǵy máselesine aýdardy. «Sarapshylyq derekterge sáıkes, 2016 jyldyń sońynda «Báıterek» holdıngi Kazınvestbankke 21,1 mlrd teńge, al, Delta Bankke 60,3 mlrd. teńge ornalastyrǵan. Sonymen qatar, BJZQ-nyń aıtarlyqtaı qarajaty osy eki bankke: Delta Bankke 45,2 mlrd. teńge jáne Kazınvestbankke - 2,9 mlrd. teńge salynǵan, - dedi E.Muqaev. Senator azamattardyń RBK Bankindegi jınaq aqshasyn qorǵaý sharalaryna da basa nazar aýdardy. Qarjylyq turaqtylyqty arttyrý baǵdarlamasynyń aıasynda ony turaqtandyrýǵa 240 mlrd. teńge bólindi. Sonymen qatar, RBK Bankiniń 600 mıllıard teńge somasyndaǵy problemaly portfeli, bul máseleni erekshe tártippen sheshý úshin jeke mamandandyrylǵan kompanııaǵa beriletin bolady. Sonymen qatar, ınvestor (Qazaqmys Korporasııasy) esebinen bankti 160 mlrd. teńge kóleminde qosymsha kapıtaldandyrýdy júzege asyrý josparlanyp otyr. Depýtat bank sektoryn memlekettiń esebinen jaqsartý úrdiske aınalyp bara jatqanyna alańdaýshylyq bildirdi.
«Bıylǵy jyly bank sektory ahýalyn jaqsartý úshin, atap aıtqanda Qazkommersbankten BTA-nyń problemalyq nesıelerin satyp alý úshin respýblıkalyq bıýdjetten Ulttyq qor esebinen 2,1 trln. teńge qarajat bólindi. Bul respýblıkalyq bıýdjet kiristeriniń tórtten bir bóligin quraıdy», - dedi senator. Ulttyq retteýshige bankterdiń ahýalyn jaqsartý modelin qurýǵa emes, birinshi kezekte táýekeldi baǵalaýdyń, mundaı jaǵdaılardyń aldyn-alý úlgisine nazar aýdarýy tıis», dep sanaıdy E.Muqaev.
Senatorlar Qazaqstan Úkimeti men Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam Uıymy arasyndaǵy kelisimdi ratıfıkasııalady.
2017 jylǵy 2 mamyrda Astana qalasynda jasalǵan kelisim Qazaqstanda Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam Uıymynyń (AQIU) shtab-páterin ashýdy kózdeıdi.
Qazaqstan Respýblıkasynda AQIU-nyń shtab-páterin qurý Islam yntymaqtastyq uıymy sheńberindegi yntymaqtastyqty nyǵaıtady jáne uıymnyń halyqaralyq, óńirlik jáne sýbóńirlik bastamalaryna Qazaqstannyń tartylýyn kúsheıtedi.
Qazaqstanda AQIU-nyń shtab-páterin ashý úshin respýblıkalyq bıýdjette: 2017 – 2019 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń bıýdjettik baǵdarlamasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń AQIU-ǵa erikti jarnasy jyl saıyn 247204 myń teńge (749103 AQSh dollary); Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń
bıýdjettik baǵdarlamasy boıynsha 2018 jyldan bastap jyl saıyn 39600 myń teńge somasynda ofıstik úı-jaıdy jalǵa alý shyǵystary kózdelgen.
Otyrys barysynda senatorlar: Sársenbaı Eńsegenovtyń - dızel janarmaıy jaǵdaıyn turaqtandyrý jóninde sharalar qabyldaý qajettigi týraly; Álı Bektaevtyń - otbasy jáne otbasylyq qundylyqtardy nyǵaıtý jónindegi keshendi sharalardy qabyldaý qajettiligi týraly; Álimjan Qurtaevtyń - qonys aýdarý baǵdarlamasyn tıimdi engizý maqsatynda eldiń jumys kúshi artyq aımaqtarynan jumys kúshi jetispeıtin aımaqtaryna erikti kóship kelýshilerge arnalǵan áleýmettik pakettiń tizimin keńeıtýge qatysty depýtattyq saýaldary jarııa etildi.
