Bul Ońtústik Qazaqstan oblysynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bes ınstıtýttyq reformasyn júzege asyrý jónindegi «100 naqty qadam» Ult jospary aıasynda atqarylyp jatqan aýqymdy isterdiń biri. Baǵdarlamanyń 61-qadamynda et óndirisi men óńdeýdi damytý úshin, «negizgi mindet shıkizat bazasyn damytý jáne óńdelgen ónimderdi eksporttaý» ekeni aıtylǵan bolatyn. Osy oraıda, «Sapa-2002» JShS-i búginde 4,5 myń qoı bordaqylaýda. Aldaǵy ýaqytta jylyna 1 myń tonna joǵary sapaly qoı etin óndirýdi maqsat etip otyrǵan sharýashylyqta joba tolyq aıaqtalsa, joǵaryda atalǵan keshende bir mezgilde 10 myń qoıdy bordaqylaýǵa múmkindik týmaq.
Seriktestik basshysy Nurjan Áshirovtiń aıtýynsha, mundaǵy qozy etine ırandyqtar men arabtar qyzyǵýshylyq tanytsa, semiz qoılarǵa О́zbekstan elinen suranys bar eken. Iаǵnı sharýashylyq et eksportyn damytýdy qolǵa almaq. Memlekettik qoldaýlar nátıjesinde jańa tehnıkalarǵa qol jetkizip kásibin órkendetip otyrǵan sharýashylyqta jumyspen 120 adam qamtylǵan.
«Sapa-2002» JShS-da qoıdan bólek, jylqy men iri qara da bar. Jalpy mal basy 9 myńnan asady. Mal sharýashylyǵymen qatar elıtaly bıdaı, maqsary jáne jońyshqa tuqymyn óndirýmen aınalysatyn seriktestik túlikterdiń jem-shóbin de ózderi ázirleıdi. О́simdik maıyn shyǵaratyn seh ta jumys isteıdi. Aýdanǵa jasaǵan jumys sapary kezinde osyndaı ıgi jumystardyń barysymen tanysyp shyqqan oblys ákimi J.Túımebaev óńdeý ónerkásibine kóńil bólý kerektigin aıtty. «Túrli taǵamdardy arnaıy daıyndap, etti shetelge eksporttaýǵa bolady. Bul qaı jaǵynan alyp qarasaq ta tıimdi», deı kele óńir basshysy aýdan ákimi Tólegen Telǵaraevqa kásipkerlikti damytý baǵytyndaǵy jumystardy jalǵastyrýdy tapsyrdy.
Aıta keteıik, 2017 jyldyń 1 qazanyndaǵy derek boıynsha oblystaǵy sharýashylyqtardyń barlyq sanattarynda 949,8 myń iri qara mal, 3956,6 myń qoı, 291,6 myń jylqy, 25,8 myń túıe, 2606,6 myń qus bar. Oblys boıynsha 153,4 myń tonna et (tirideı salmaqta), 575,7 myń tonna sút, 254,6 mln dana jumyrtqa óndirildi. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń qańtar-qyrkúıek aılaryndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń negizgi qorytyndysy boıynsha, aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 376,5 mlrd teńge bolyp, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 2%-ǵa artqan. Al jalpy óńirlik ónim kólemi alǵashqy jartyjyldyqta 1 340 491 mln teńge bolyp, respýblıka boıynsha oblys 5-oryndy ıemdenip otyr. Aǵymdaǵy jyldyń qazan aıyndaǵy kórsetkishke sáıkes, negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa kólemi 374 907 mln teńgege jetken. Investısııa salymdarynyń basym bóligi ónerkásip salasyna, kólik jáne qoımalaý, sondaı-aq jyljymaıtyn múlikpen jasalatyn operasııalar salasyna tıesili. Negizgi ınvestısııalyq salymdardyń 57,3 paıyzyn shaǵyn kásiporyndar júzege asyrǵan.
О́ńirdegi aýylsharýashylyq taýaryn óndirýshilerdiń eksporttyq áleýetin arttyrý maqsatynda jýyrda Ońtústik Qazaqstan oblysy ákimdigi men Novosibir qalasyndaǵy «Fýdsıb» saýda kesheni arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Iаǵnı, qazirgi tańda Ońtústikte óndirilgen taýarlardyń Novosibir qalasyna birinshi jetkizilimin jóneltý josparlanyp otyr. Sondaı-aq «Ońtústik» AIO «RIC ON EXPORT» aýylsharýashylyq ónimin óndirýshilerdiń eksporttyq áleýetin damytý baǵdarlamasy sheńberinde ortalyqpen qarjylandyrylǵan aýylsharýashylyq taýar óndirýshileriniń qatysýymen «RIC ON KORME» atty turaqty kórme-jármeńke uıymdastyrylýda.
О́ńirde óńdeý ónerkásibin damytýdy kózdegen kásipkerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetilýde. Atap óterligi, jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń sany bıyl 177 014 birlikti qurap, byltyrǵymen salystyrǵanda 4,9 paıyzǵa artqan. Bul oraıda respýblıka boıynsha jumys isteıtin sýbektilerdiń 15,3 paıyzy Ońtústik Qazaqstan oblysyna tıesili ekenin de aıta ketelik. Sonymen qatar bıyl óńirde shaǵyn jáne orta kásipkerlikte jumyspen qamtylǵandardyń sany 357 412 adamǵa jetip otyr.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»
