Ulttyq mýzeı janynan qurylǵan «Kıeli Qazaqstan» ortalyǵy «Qazaqstandaǵy 100 jalpyulttyq deńgeıdegi kıeli oryndar» tiziminiń jobasyn jarııalaǵany málim. Osy rette ǵımaratynyń ózi respýblıkalyq mańyzdaǵy sáýlet eskertkishi sanatyna jatatyn Ulttyq ǵylym akademııasyn da sol tizimniń qataryna ábden qosýǵa bolar edi-aý degen oı keledi. Ǵylym akademııasy óziniń qurylǵan kezinen bastap ulttyq mádenı jáne ǵylymı murany saqtaýǵa barynsha belsendi, kóshbasshy sıpatqa ıe. Sonymen qatar akademııa otandyq ǵylymnyń beldi ortalyǵy bolýmen qatar kóp jyldar boıy elimizdiń mádenı oshaǵy retinde de aıtarlyqtaı jobalarymen erekshelendi. Memorıaldyq mýzeıdiń búginde akademııanyń sáýlet kesheninde ornalasýy biz úshin aıryqsha jaǵdaı ári úlken mártebe sanalady. Bul mýzeı ondaǵan jyldar burynǵy tarıhı kezeńderge sapar shekkizedi. Mýzeı óziniń ǵylymı jáne tálim-tárbıelik qyzmeti arqyly Ǵylym akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Sátbaevtyń ómiri men qyzmeti jaıyndaǵy san-sapatty maǵlumatty ulttyq ǵylymı jáne tarıhı-mádenı muranyń bir bóligi retinde qarastyryp, nasıhattaýmen aınalysady.
Búgingi óskeleń urpaqty ǵylymǵa, onyń ishinde geologııaǵa, geologııalyq barlaýǵa tartý – óte mańyzdy másele, der edik. Qanysh aǵamyz 1963 jyly jarııalanǵan maqalasynda bylaı dep jazǵan bolatyn:
«Bolashaqtyń ǵylymy! Kim ony kóz aldyna keltire alady!..Bolashaqtyń ǵylymy buryn bolmaǵandaı adamzat qoǵamynyń baqyttylyq pen aýqattylyq maqsattaryna tolyq qyzmet etedi. Ol adamdardyń tek qana materıaldyq qajettilikterin qanaǵattandyryp qoımaı, jan-jaqty rýhanı gúldenýge ákeletin armanyn ómirge alyp keledi».
Byltyr kúzde Aqmola oblysynyń Stepnogor qalasynda ǵalym Q.Sátbaevtyń eskertkishi boı kótergende oǵan bárimiz shattanyp, marqaıdyq. Bul is-sharaǵa elimizdiń tuńǵysh ǵaryshkeri Toqtar Áýbákirov, ǵalymnyń nemereleri, ǵylym doktorlary Álıma Jarmaǵambetova, Aleksandr Tretıakov, Q.Sátbaev atyndaǵy Geologııa ınstıtýtynyń dırektory Geroı Joltaev jáne t.b. belgili tulǵalar qatysty.
Eskertkishtiń ashylý rásiminde Stepnogor qalasynyń ákimi A.Kúmpekeev: «Uly tulǵalardyń esimin máńgi saqtaý, tarıhı-mádenı mura nysandaryn, eskertkishter ashý bul Prezıdenttiń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasyndaǵy basym baǵyttardyń biri bolyp tabylady» dedi. Sońynan «Taý-ken óndirýshiler» saraıynda akademık Qanysh Sátbaevtyń memorıaldyq mýzeıinen alynǵan jádigerler boıynsha tamasha kórme ótti. Is-sharany belgili ǵalymdardyń qatysýymen ótken «Qanysh Sátbaev – uly ǵalym-uıymdastyrýshy, danyshpan, patrıot» ǵylymı konferensııasy jalǵastyrdy. Konferensııaǵa 100-ge jýyq mamandar men sarapshylar, memlekettik mekemelerdiń, ónerkásip kásiporyndarynyń, ǵylym, bilim salasynyń, mádenıet mekemeleriniń basshylary, stýdentter, aspıranttar, qoǵamdyq uıymdardyń belsendileri atsalysty.
Olar akademıktiń ǵylymı murasyna, onyń Qazaqstandaǵy ǵylymnyń qalyptasýyna jáne damýyna qosqan úlesine qatysty aýqymdy oılaryn ortaǵa saldy. Baıandamalarda negizinen el aýmaǵynda sırek kezdesetin elementter, kómirsýtekterdiń ken oryndaryn tájirıbelik qoldaný jáne ony anyqtaý máseleleri boıynsha teorııalyq-ádistemelik, ǵylymı paıdalanýy jónindegi oı-pikirler kórinis tapty.
Konferensııaǵa qatysýshylar Qanysh Sátbaevtyń 125 jyldyq mereıtoıyna daıyndyq jumystaryna toqtaldy. Buǵan túrli sala mamandaryn qamtýǵa oraı tilekter bildirildi. Respýblıka aýmaǵyndaǵy tabıǵı geologııalyq eskertkishterdi, mádenı mura nysandaryn kútip saqtaý úshin qoǵamdyq-paıdaly jumystarǵa ásirese, oqýshylar men stýdentterdi keńinen tartýǵa nazar aýdaryldy. Munan basqa «Qazaqstannyń kıeli oryndar» tizimine UǴA jáne akademık Q.Sátbaevtyń memorıaldyq mýzeıi ǵımaratynyń engizilýi, memlekettik mýzeılerdiń bazasynda Qazaqstan ǵylymynyń jetistikteri men tarıhy, taý-ken isi damýynyń tarıhy jáne geologııa negizderin zerdeleý boıynsha orta bilim berý baǵdarlamalaryna fakýltatıvtik sabaqtar engizý sııaqty t.b. birqatar ózekti máseleler týraly áńgime qozǵaldy. Osynaý sharadan kókeıge túıgenimiz – kórnekti ǵalym Qanysh Imantaıuly negizin qalaǵan ulan-ǵaıyr iske búginde jalyndy jastar qamtylyp, jarasymdy jalǵasyn tabýda.
Baqytjamal AITMUHAMBETOVA,
akademık, Q.Sátbaevtyń memorıaldyq mýzeıi» MM dırektory
