Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda da úzdik densaýlyq saqtaý isi men deni saý ult qalyptastyrýdyń naqty baǵdaryn belgilep berdi. Álbette, halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵynyń ósýine baılanysty medısınalyq qyzmet kórsetýge suranys ta arta túsetini aıan. Bul rette stasıonarlyq emdeýden góri aýrýdyń aldyn alý anaǵurlym tıimdi. Sondyqtan Elbasy qoǵamdyq densaýlyqty basqarý isin kúsheıtýdi tapsyryp otyr. Joldaý kótergen júktiń áleýmettik salmaǵyn tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kóleminiń jańa modelin ázirleý jónindegi tapsyrmadan da ańdaýǵa bolady. Osy oraıda «Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» AQ 2018 jyly tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemi (TMKKK) paketi sheńberinde qyzmet kórsetetin densaýlyq saqtaý nysandarymen kelisimshart bekitýdi aıaqtaǵanyn aıta ketýimiz kerek.
Jeke emhanalar da qyzmet kórsetýge ázir
Qańtar aıyndaǵy derekterge súıensek, 2018 jyly medısınalyq qyzmetterdi bólip berý jónindegi aımaqtyq jáne respýblıkalyq komıssııalar ótinish bergen 1385 uıymdy zań talaptaryna saı dep tanyp, olarmen kelisimshart bekitý týraly sheshim qabyldady. Komıssııalar quramynda «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi jáne ózge de qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi bar. 5 qańtarda tegin medısınalyq kómek sheńberinde 673 mlrd teńgege kelisimshart bekitildi. Bul respýblıka bıýdjetinen bıylǵy tegin medısınalyq kómek kórsetýge bólingen qarjynyń 80 paıyzyn quraıdy. Qor málimetinshe, qarjynyń qalǵan bóligi densaýlyq salasynyń basymdyq berilgen baǵyttaryn damytý, barlyq jerde pasıentterge kórsetiletin medısınalyq qyzmet sapasy men qoljetimdiligin, azamattardyń emdeý mekemesin tańdaý quqyǵyn qamtamasyz etý jónindegi mindetterdi eskere otyryp bólinedi.
2018 jyly memlekettik tapsyrys sheńberinde qazaqstandyqtarǵa 600-ge jýyq jekemenshik klınıka qyzmet kórsetpek. Bul qordyń jetkizýshiler bazasyna engen medısına uıymdarynyń 43 paıyzyna teń. Osylaısha, jekemenshik klınıkalardyń sany 2017 jylmen salystyrǵanda 130-ǵa artyp otyr. Al jeke klınıkalarmen bekitilgen kelisimshart somasy bıyl 95 mlrd teńgeni qurady. Bul da aldyńǵy jyldardaǵy kórsetkishten 2 ese kóp. Memlekettik tapsyrysty oryndaýǵa qulshynyp otyrǵan jekemenshik medısına uıymdarynyń sany jaǵynan Ońtústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Jambyl oblystary, sondaı-aq Astana jáne Almaty qalalary kósh bastap tur. Atap aıtqanda, bıyl Astana halqyna 81 medısına uıymy qyzmet kórsetpek. Onyń 45-i jekemenshik klınıkalar (kelisimshart somasy 75,5 mlrd teńge). Almaty qalasy boıynsha kelisimshart bekitilgen 171 medısına uıymynyń 71-i jekemenshik ekenin aıta ketken abzal. Iаǵnı megapolıs halqyna kepildendirilgen kómek kórsetetin jekemenshik klınıkalar sany 42 paıyzǵa artqan. Olarmen bekitilgen kelisimshart somasy 80 mlrd teńgeden asyp jyǵyldy. Sonymen qatar Almatyda jekemenshik klınıkalar memlekettik tapsyrys boıynsha emhanalyq-ambýlatorlyq kómek kórsetýge qyzyǵýshylyq bildirip otyr. Máselen, 2017 jyly qala boıynsha 14 jekemenshik klınıka memlekettik tapsyrysty oryndaýǵa qatysqan bolsa (jalpy somasy 859 mln teńge), 2018 jyly emhanalyq-ambýlatorlyq kómek kórsetetin jekemenshik klınıkalar sany 27-ge jetti. Olar jalpy somasy 1,9 mlrd teńgeniń qyzmetin kórsetpek. Oǵan qosa Almatyda konsýltatıvtik-dıagnostıkalyq qyzmet kórsetetin jekemenshik emdeý mekemeleriniń sany da 2,5 ese artqan.
Sondaı-aq jekemenshik klınıkalar kórsetetin medısınalyq qyzmet túrleri de kóbeıdi. Máselen, bıyl Almatyda tuńǵysh ret onkologııalyq kómek, jedel medısınalyq kómek pen patologoanatomııalyq dıagnostıka qyzmetin kórsetetin jekemenshik klınıkalar paıda bolady.
2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap Densaýlyq saqtaý mınıstriniń tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde jáne mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde azamattardy, onyń ishinde belgili bir aýrýǵa shaldyqqan jaı-kúıi bar azamattardyń jekelegen sanattaryn ambýlatorlyq deńgeıde tegin nemese jeńildikpen beriletin dárilik zattarmen, medısınalyq maqsattaǵy buıymdarmen jáne mamandandyrylǵan emdik ónimdermen qamtamasyz etýge arnalǵan dárilik zattardyń jáne medısınalyq maqsattaǵy buıymdardyń tizbesin bekitý týraly buıryǵy kúshine endi. Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵynyń málimetinshe, jańa buıryqqa sáıkes turǵyndar 48 aýrý tobyna arnalǵan halyqaralyq patenttelmegen ataýy boıynsha 274 dárilik ataýlarmen, 8 medısınalyq buıym túrimen qamtamasyz etiledi. 2018 jylǵa arnalǵan tegin dárilik zattardyń tizimi tıimdiligi dáleldengen jańa preparattarmen tolyqtyrylǵan. Sonymen qatar halyqaralyq usynystarǵa sáıkes tıimdiligi dáleldenbegen jáne klınıkalyq tájirıbede qoldanylmaıtyn dárilik zattar alyp tastalyndy. Máselen, jańa tizbege aýyr aǵymymen sıpattalatyn «Ankılozırlenetin spondıllıt» (Behterev aýrýy) engizildi. Qaterli isikterdiń, týberkýlezdiń jáne AITV ınfeksııasynyń, sozylmaly údemeli aýrýlardyń (júrek, ókpe, baýyr, búırek jetkiliksizdiginiń dekompensasııa satysy, baýyr sırrozynyń asqynýy) keń taralǵan formalary bar naýqastar úshin jasalatyn pallıatıvti kómek bólek. Pallıatıvti kómek kezindegi preparattar tizbesi 15 ataýǵa deıin keńeıtildi. V jáne S gepatıtteri de bólek, eski buıryqta olar bir bólimde kórsetilgen. Tegin dári-dármekterdiń tizbesine júrektiń ıshemııalyq aýrýyn emdeýde qoldanylatyn zamanaýı preparattar engizildi. 2018 jylǵa statınder tobyna dárilik zat («atorvastatın») qosyldy. Statınderdi qoldaný ólim kórsetkishin tómendetýge, mıokard ınfarktiniń azaıýyna, revaskýlıarızasııa, ınsýlt jáne perıferııalyq qan-tamyrlardyń jıiligin tómendetýge múmkindik beredi. Jańa buıryqta gemablastoz jáne aplastıkalyq anemııalardy qosa alǵandaǵy gematologııalyq aýrýlarda qoldanylatyn tegin dári-dármekterdiń tizbesi aıtarlyqtaı keńeıtilgen. Iаǵnı, osy ýaqytqa deıin naýqastarǵa tek aýrýhanada ǵana qoldanylǵan 11 jańa preparat qosyldy.
Joldaýda atap ótilgendeı, halyq memleket tarapynan kepildik berilmegen qyzmetterdi Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesiniń qatysýshysy retinde nemese erikti medısınalyq saqtandyrý, sondaı-aq birlese tóleý arqyly ala alady. Bul rette densaýlyq saqtaý salasynyń halyqtyń, memlekettiń jáne jumys berýshiniń ortaq jaýapkershiligine negizdelgen Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesine kezeń-kezeńimen kóshetinin aıta ketken abzal.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
