Balalar, jasóspirimder kórkem shyǵarmany ata-analarymen birge otyryp oqyǵany jaqsy. Otbasylyq shyǵarmalar ádebıette joqtyń qasy, jarııalaý kemshin. Osy baǵytta alǵashqy qadamdardy da jasadyq. Jyl saıyn báıgeler uıymdastyrylyp jatyr. Sol báıgelerdiń ishinde jeke balalarǵa arnalǵan shyǵarmalarǵa syılyqtar berile bastady. Osy báıgelerde júlde alǵan poezııa, prozalardy qarasam, burynǵy jáne qazirgi balalar jazýshylary. Mysal úshin Tynymbaı Nurmaǵambetov tabıǵatynan balalar jazýshysy. O bastan balalarǵa arnap jaza bastaǵan. Negizinen shyǵarmalary otbasylyq dúnıelerge keledi. Nesipbek Dáýtaıuly shyǵarmalary da – otbasylyq. Bir qarasań ıdeıa úlkenderdiki, shyǵarmanyń ózi, sıýjeti balalardiki. Qazir obektisi balalar bolyp otyrǵan shyǵarmalar óte kóp. Byltyr «Rýh», «Altyn tobylǵy» degen baıqaýlarda báıge alǵan jazýshylardyń kóbi – balalar jazýshylary. Soǵan qaraǵanda qalamgerlerdiń ózderi bilip te, bilmeı de osylaı jazyp jatyr.
Al bizdiń balalar men jasóspirimderge arnalǵan basylymdarǵa keletin bolsaq, qaı kezde de, qaı zamanda da, álemdegi eń baı jazýshylardyń kóshin balalar jazýshylary jasap otyr. Bizde de balalar ádebıeti baı, baqýatty bolýy kerek. Sosyn balalar ádebıetinde talantty shyǵarmashylyq adamdar jumys isteý kerek. «Ádebıet ólse de, balalar ádebıeti ólmeıdi» dep edim birde. Sebebi jaqynda ǵana Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń tóraǵalyǵymen balalar basylymyna qatysty jınalys boldy. Sonda bir aıtqan sózi esimde qalyp qoıdy. «Alys aýyldaǵy bir balanyń óleńi jarııalansa, aýylda sol kúni toı bolady» dep edi. Oqýshylardyń, stýdentterdiń qatarynda qazir shyǵarmashylyqpen aınalysatyn jastardyń qatary kóbeıip kele jatyr. Solardyń barlyǵynyń obektisi – balalar. Olar ózderi týraly jazady. Tapsyryspen shyǵarma jazdyrý qıyn. Ol jasandylyqqa uryndyrady. Kúshenshektikke ákeledi. Biz ondaı ádisterdi de qoldanyp jatyrmyz. О́ıtkeni balalar ádebıetiniń prosesi toqtamaýy, únemi jarııalanyp otyrýy kerek. Tapsyryspen kelgen shyǵarmalardyń kórkemdik sapasy joǵary bola qoımaıdy. Ol ádebıettiń ishki jumysy. Biz 5-10 jyl burynǵyǵa qaraǵanda avtorlardan asa muqtajdyq kórip otyrǵan joqpyz. Qazir kóptegen shyǵarmalar kelip jatyr, tańdaýlylaryn ǵana jarııalaı bastadyq. Jańa jyldan bastap eki nárseni qolǵa alyp jatyrmyz. Memlekettik tapsyrysqa jeke tarmaq engizdik. Ol – balalardyń shyǵarmalaryn, balalarǵa arnalǵan qazaq jáne shetel ádebıetiniń týyndylaryn jarııalaý.
Men únemi baqylap aıtyp júretin nárse, jattaýǵa jeńil dúnıeler azaıyp bara jatyr. Balabaqsha, mektepterde kezdesken saıyn jıi estımin. Mazmuny túsinikti, qarapaıym shyǵarmalar jetpeıdi. Ádebıet kúrdelenip bara jatyr. Balalar ádebıeti de. Osy bir tusta másele bar. Balalarǵa arnalǵan shyǵarmalar kúrdeli bolmaýy kerek. Jańadan tanymy, túsinigi qalyptasyp kele jatqan balalarǵa túsiný qıyn. Keýdeden ıtergendeı bolamyz.
Qazir álem tanymdyq dúnıege bet buryp jatyr. Bul dástúrli ádebıetimizde óziniń qalpymen kele jatqan nárse. Osy baǵytta jumys istep, balalar ádebıetiniń búgingi Berdibegin, Saıynyn, Qadyryn izdep júrmiz.
Júsipbek QORǴASBEK,
«Jas О́rken» JShS dırektory
