Darııa Qojamjarova: Elbasy óziniń Joldaýynda áleýmettik salaǵa zor nazar aýdardy

Elbasy óziniń Joldaýynda ádettegideı áleýmettik salaǵa zor nazar aýdardy. Onyń ishinde qoǵam­nyń ártúrli satylary bar. Ǵa­lymdar, stýdentter, oqýshylar zeı­netkerler men jumyskerler, qoǵamnyń ár múshesi bolashaqta óziniń damý joldaryn osy Jol­daýdan aıqyn kóre alatynyna senim­dimin. Árıne basty maqsat – d­amyǵan 30 eldiń qataryna qosy­lý. Bul aınalyp kelgende ómirdiń sapasyn joǵary kóterý bolyp tabylady.

Nursultan Nazarbaev bıylǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Jol­daýynda júzege asyrylýy tıis 10 mindet aıqyndalǵanyn atap ótti. Bilim berý salasynyń qyzmet­keri bol­ǵandyqtan, bizge adam kapı­ta­ly­nyń jańa sapasyna qatysty je­tin­shi mindet kóp oı salyp otyr.

Prezıdent barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júıe­miz­di qurýdy jedeldetý qa­jet­ti­­gin aıtady. «Bilim berý baǵdar­­la­malarynyń negizgi basym­dy­ǵy óz­ge­ris­terge únemi beıim bolý jáne jańa bilimdi meńgerý qabi­letin damytý bolýǵa tıis. 2019 jyl­dyń 1 qyrkúıegine qaraı mek­tep­ke deıingi bilim berý isin­de bala­lar­dyń erte damýy úshin óz be­tinshe oqý mashyǵy men áleý­met­tik daǵdysyn damytatyn baǵ­dar­lamalardyń biryńǵaı stan­dart­taryn engizý qajet», deıdi Elbasy. Orta bilim berý salasynda jańartylǵan mazmun­ǵa kóshý bastaldy, bul 2021 jyly aıaq­tal­a­tyn bolady. Memleket bas­shysy atap ótkendeı, bul – múl­de jańa baǵdarlamalar, oqý­lyq­tar, standarttar jáne kadrlar. Peda­gog­tardy oqytý jáne olardyń bilik­tiligin arttyrý joldaryn qaıta qaraý kerek bolyp otyr.

Taraz memlekettik pedagogı­kalyq ýnıversıtetiniń Monıto­rıng jáne pedagogıkalyq zertteýler ortalyǵy óńir mektepterimen tyǵyz baılanys ornatyp, zertteýler júrgizip keledi. Ortalyq­tyń maqsaty – oblysymyzdaǵy 451 mektepke keshendi ádistemelik qoldaý kórsetý jumysyn úıles­tirý, jańartylǵan mazmunda shy­ǵa­rylyp jatqan oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldaryn zerdeleý, oqý úrdisin jańǵyrtý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarǵa monıtorıng júrgizý. Osy monıtorıng nátıjesinde kele­sideı máli­met jınaqtal­dy. Atap aıtqanda, búginde Jambyl oblysyndaǵy 2 mekteptiń (Ta­raz qalasy, №41 gımnazııa; T.Rysqulov aýdany №1 mektep-lıseı) 3-synyptarynda (271 oqýshy) jańa standartqa saı ázirlengen oqý­lyqtar men oqý-ádistemelik keshen­deri, oqý josparlary men baǵdar­lamalar synaq­tan ótkizilýde.

Jańartylǵan bilim berý maz­­muny boıynsha 675 mektep ákim­shiligi, 5082 bastaýysh jáne negizgi synyptarda sabaq beretin pedagogtar bilim jetildirý kýrs­tary­nan ótse, 556 muǵalim tre­ner­­­lerdi daıyndaý kýrstarynda bi­li­min jetildirdi. Alaıda bul jet­­kiliksiz. Osy oraıda Taraz mem­­lekettik pedagogıkalyq ýnı­ver­­sıteti keshendi jumys atqaryp jatyr. Atap aıtqanda, bıylǵy 3-kýrs stý­dentteri 2019 jyly oqý ornyn támamdap, orta mektep­ter­ge jas maman retinde jappaı úsh­til­di bilim berý prosesine kiris­keli tur. Osyǵan oraı steık­hol­der­­ler­diń usynystaryn eskere oty­ryp, jańartylǵan bilim berý maz­mu­­nyna sáıkes elektıvti pán­der oqytylýda.

«Bilim berýdiń barlyq deń­geıinde matematıka jáne jaraty­lystaný ǵylymdaryn oqytý sapasyn kúsheıtý kerek. Bul – jastardy jańa tehnologııalyq qalypqa daıyndaýdyń mańyzdy sharty», deıdi Prezıdent. Bizdiń joǵary oqý ornynda Dýblın dıskrıptorlaryna sáıkes modýldik bilim berý baǵdarlamalary engizildi. Taraz qalasyndaǵy №5 mektep-gımn­azııasynyń bazasynda eks­perı­mentaldy-tájirıbelik alań ashylyp, ýnıversıtettiń pro­fessor-oqytýshylar quramy fızıka, bıologııa, hımııa, ınformatıka pánderin til men mazmundy kiriktirip oqytý tehnologııasy bo­ıynsha úzdiksiz oqytý semı­nar­lary serııasyn ótkizip, teo­rııa­lyq-ádistemelik qoldaý kór­se­tilýde. Taraz memlekettik peda­­go­gıkalyq ýnıversıtetine Ger­­manııa, Ulybrıtanııa, Bela­rýs, Reseıden sarapshy ǵalym­dar sha­qyrylyp, jaratylystaný ba­ǵy­tyndaǵy oqý pánderin aǵyl­­shyn tilinde oqytatyn mektep muǵalimderine arnalǵan «Til men mazmundy kiriktirip oqy­tý tehno­logııasyn (CLIL) qol­daný qa­ǵı­­dalary» baǵytynda ha­lyq­­­ara­lyq oqytý semınarlar serııa­­sy uıymdastyrylyp jatyr. Kem­brıdj ýnıversıteti jáne Zlın ýn­ıversıtetiniń ynty­maq­tastyǵy aıa­synda «Úsh­tildi bilim berý jaǵ­da­ıynda tildik ortaǵa ený jáne kiriktirilgen oqytý» atty birles­ken joba CLIL tehnologııa­sy­na negizde­lip, 5V011200-«Hımııa», 5V011400-«Tarıh» bilim be­rý baǵ­­­dar­­lamalary boıynsha is­ke asy­­ry­lyp, birinshi kezeńi aıaq­tal­dy.

Joldaýda «Joǵary oqý oryn­­dary shetelderdiń jetekshi ýnı­versıtetterimen, ǵyly­mı or­ta­lyqtarymen, iri kásiporyn­da­ry­men jáne transulttyq korpo­ra­sııalarmen birlesken jobalardy belsendi túrde júzege asyrýy qajet» dep aıtylǵandaı, «Qazaq­stan Respýblıkasynda úsh­­tildi bilim berý saıasatyn jú­ze­ge asyrý aıasynda orta bilim be­re­­­tin mektepterde pán men tildi ki­rik­­­­tire oqytý tehnologııasyn (CLIL) engizý» jalpy somasy 41 mln teńge bolatyn ǵylymı-zert­teý jobasy qolǵa alyndy. Jo­ba­ǵa Anglııanyń Kembrıdj ýnı­ver­­­sı­tetiniń, Germanııanyń Gam­býrg ýnı­­versıteti men Chehııa­nyń Zlın ýnıversıtetiniń ǵalym­dary qatysatyn bolady. Jol­daý­da joǵa­ry bilim berý júıe­sine qatys­ty aı­tyl­ǵan min­detterdi oryn­daý­ǵa TarMPÝ ujymy aıanbaı atsalysady.

Memleket basshysy belgilep bergen on keshendi mindetti is júzine asyrý maqsatynda jumyla eńbek etip, birligimizdi berik, berekemizdi baıan­dy ete berý basty paryzymyz bolmaq.

Darııa QOJAMJAROVA,
Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, UǴA akademıgi